- A
- A
- A
Biecz nie zapomniał o Józefie Pruchniewiczu. Zginął, ratując Żydów
W Bieczu w Małopolsce został upamiętniony Józef Pruchniewicz, zamordowany w 1944 roku przez Niemców za ukrywanie Żydów - rodziny Blumów. Uroczystość zorganizował Instytut Pileckiego w ramach prowadzonego od dwóch lat cyklu "Zawołani po imieniu".Projekt jest hołdem dla Polaków, którzy ponieśli śmierć z rąk okupanta za pomoc żydowskim współobywatelom w czasie II wojny światowej. Jak podkreśla Marcin Panecki z Instytutu Pileckiego w przeciwieństwie do wielu podobnych historii pomocy ta nie pozostała anonimowa:
"Wołamy po imieniu tych, którzy ocalili, bądź próbowali ocalić żydowskich braci, ale rzadko mamy pewność, nawet co do tego ile tych osób zostało ocalonych, a już bardzo rzadko znamy tożsamość tych osób. W przypadku Biecza znamy dokładną liczbę osób, które doświadczyły pomocy - w tym przypadku ze strony Józefa Pruchniewicza - znamy ich z imienia i nazwiska."
Fot. Damian Radziak
Józef i Maria Pruchniewiczowie prowadzili gospodarstwo na przedmieściach miasteczka. Mieli dwie córki, Jadwigę i Helenę. Józef pracował jako furman i często był zatrudniany przez żydowskich kupców. Tak poznał rodzinę Blumów, prowadzącą sklep bławatny na bieckim rynku.
Getto w Bieczu funkcjonowało do sierpnia 1942 roku. Wśród uciekinierów byli Blumowie: Trana, Jehuda Leib, ich córka Reizel oraz mieszkający z nimi bratanek - Mosze Kuflik. Rodzina zwróciła się o pomoc do Józefa Pruchniewicza. Gospodarz postanowił ukryć Żydów na strychu stajni, w skrytce w sianie. Mężczyzna zdawał sobie z grożącego mu śmiertelnego niebezpieczeństwa. Jego decyzja była tym bardziej ryzykowna, że gospodarstwo graniczyło z mostem kolejowym patrolowanym przez niemiecką policję kolejową. Mimo to rodzina Pruchniewiczów ukrywała i żywiła Żydów przez 16 miesięcy. Dopiero w listopadzie 1943 roku w obawie przed donosem Józef Pruchniewicz odprawił Blumów i polecił, by znaleźli pomoc w gospodarstwie państwa Dylągów w Strzeszynie.
Po kilku miesiącach - 14 marca 1944 roku - do Józefa Pruchniewicza przyszła niemiecka policja. Mimo brutalnego przesłuchania i rewizji, gospodarz nie przyznał się do ukrywania Żydów. Niemcy zabrali go do siedziby Gestapo w Jaśle.
Jak podaje Instytut Pileckiego, Józef Pruchniewicz został prawdopodobnie rozstrzelany i pogrzebany na miejscu straceń w lesie w pobliskich Warzycach 17 marca 1944 roku.
Jehuda Leib Blum z córką Reizel i Mosze Kuflikiem przeżyli wojnę i wyjechali do Izraela. W 2008 roku Józefa i Marię Pruchniewiczów uhonorowano medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Uroczystość w Bieczu była szesnastym upamiętnieniem w ramach projektu "Zawołani po imieniu". Do tej pory w różnych regionach Polski uhonorowano ponad 40 Polaków ratujących Żydów.
Maciej Wodziński/IAR/bp
Komentarze (0)
Najnowsze
-
07:35
Zegar Kossaków wróci do ich dawnego domu – przyszłego muzeum
-
07:14
Kolej wraca na trasę Nowy Sącz–Marcinkowice. PKP apeluje do kierowców
-
07:00
Prezent na Dzień Ojca last minute – co wybrać, żeby wyglądało na przemyślany wybór?
-
06:52
Spacerowicz znalazł skorodowany granat w lesie w Kozińcu
-
06:29
Pogoda nie rozpieści nas w środę. Burze na południu regionu, deszcz w całej Małopolsce
-
06:03
Koniec koncesji na A4 coraz bliżej. Stalexport jednak nie zniknie
-
22:30
Catering w Krakowie zaczął się od... Macharskiego. Tajemnice Pałacu Spiskiego
-
21:41
Dentysta w szkole. W Oświęcimiu uruchomiono gabinet dla dzieci
-
19:31
Andrzej Bargiel i kolejne historyczne wyzwanie: Nanga Parbat Ski Challenge
-
19:21
Murale, ogród solarny i warsztaty. Balin i Kąty z grantami od ZGOK
-
18:22
Przedterminowe wybory w Krakowie. Dlaczego kandydatów może być rekordowo dużo?
-
17:35
Kiedy wybory prezydenta Krakowa? Jest deklaracja premiera Tuska
-
16:03
8 Zlot Małgorzaty dla Małopolski
-
16:00
Rafał Sonik nadal nie wyklucza startu w wyborach na prezydenta Krakowa. "Mam pierwsze prognozy wyborcze"
-
15:19
Łukasz Wantuch wystartuje w wyborach na prezydenta Krakowa
-
15:16
Znamy program tegorocznej edycji Festiwalu Miłosza!
-
14:47
Wycinka drzew w Tarnowie. Obrońcy zwierząt pytają o ptasie lęgi
-
14:33
Skażona woda w Bolesławiu i Bukownie. Apel ws. korzystania z przydomowych studni
-
13:48
Jadowity problem na mundialu. Węże zakłócają spokój na obozach przygotowawczych
-
13:45
Teatr ITAN od 18 lat tworzy scenę dla aktorów niewidomych i słabowidzących
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze