Od Paratetydy do słonych lodów. Kierunek: Bochnia!

Radio Kraków
Dzisiaj 09:07 ( Edytowany Dzisiaj 11:18 )

Było ich czterech, znali się na rzeczy. Książę Bolesław Wstydliwy dał im przywilej zorganizowania miasta, dorzucając wiele innych swobód i praw. Skorzystali ze wszystkich i zbudowali miasto, które przez wieki zasilało królewski skarbiec. "Małopolska na dwóch kółkach. Sezon 2" jedzie do Bochni! Będziemy szukać nie tylko solnych opowieści.

Autorstwa Paweł Klasa - Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16783347

Lazurowe laguny, płyciutkie, że aż przyjemnie pospacerować; w oddali tropikalny las, ciepełko. Gdzie jesteśmy? W Bochni jesteśmy, proszę państwa. Tyle, że jakieś 14 milionów lat temu, w środkowym miocenie.

Tak, było tu morze. Nazywało się Paratetyda, a pod nim ukryła się południowa część Małopolski (której oczywiście wtedy jeszcze nie było, to tylko ćwiczenie z wyobraźni). Morze było duże, rozciągało się od Alp aż po Azję Środkową i szczęśliwie zahaczyło o Bochnię.

Morze jednak zaczęło wysychać, na jego dnie odkładały się kolejne warstwy soli - jedna na drugiej. Do tego jeszcze zaczęły wypiętrzać się Karpaty. I tak właśnie w Bochni powstała sól.

Opowiemy wam tę historię. Jest długa (w końcu miocen nie trwał rok), ale postaramy się przynajmniej pobudzić waszą wyobraźnię. Bochnia, do której się wybieramy, to jednak nie tylko sól.

"Małopolska na dwóch kółkach. Sezon 2". Zobaczcie inną Małopolskę, wygrywajcie rowery!

Co się wydarzyło 27 lutego 1253 roku w Korczynie

Miliony lat minęły, zanim człowiek zaczął w Bochni wydobywać sól. Ta historia ma wiele zakrętów, odkryć, zachwytów i rozczarowań.

Najpierw były słone źródła, z których ludzie odparowywali solankę. Pod ziemię zeszli w średniowieczu. Potem powstało miasto, które lokował Bolesław Wstydliwy (mąż świętej Kingi, patronki Bochni i Wieliczki). Akt lokacyjny Bochni (niestety oryginał zaginął) jest długi, niczego nie pomija. Pierwsi górnicy nie pochodzili stąd, miejscowi zwyczajnie nie mieli doświadczenia, Bolesław nadał więc prawo do zarządzania miastem Mikołajowi, synowi Volkmara z Legnicy, Mikołajowi z Kijowa, Idziemu, synowi Henryka ze Słupi i Mikołajowi z Głupczyc.

„Na dostateczne i przyzwoite utrzymanie mieszkańców przydzielamy temuż miastu 60 łanów frankońskich w rolach uprawnych i nieuprawnych, z czego każdy piąty łan, wolny od czynszów i dziesięcin będzie dziedziczną własnością wymienionych wyżej czterech mężów oraz ich jakichkolwiek spadkobierców, jeden zaś łan, również całkowicie wolny od opłat czynszu i dziesięciny, przeznaczamy na przyzwoite utrzymanie kapelana tamtejszego kościoła św. Mikołaja” – to fragment aktu lokacyjnego Bochni, który przetłumaczył na język polski Stanisław Fischer.

Przywilejów nadanych przez księcia było sporo i zapewne ze wszystkich założyciele miasta obficie korzystali. Bolesławowi na Bochni zależało, w końcu to był bardzo dochodowy interes.

„Żeby zaś to nasze nadanie nie mogło być kiedyś po latach uważane przez nas czy naszych następców za nieważne i żeby jakieś wątpliwości, które zwykle prowadzą ludzi do sporów i zatargów nie mogły się odnośnie do niego budzić i - żeby to pismo nasze nabrało mocy publicznego aktu, kazaliśmy je powagą pieczęci naszej wzmocnić” – tak kończy się dokument, który książę przedstawił 27 lutego 1253 roku w Korczynie”.

I tak zaczęła się historia miasta zbudowanego na soli. Jak wyglądało życie górników? Łatwe nie było, ale mieli wszystko, czego potrzebowali (a co oferowało średniowiecze). W mieście powstał szpital dla górników z 12 miejscami, potem kolejny. Poszukamy kogoś w Bochni, kto opowie nam tę historię, ale też o tym, jak wydobywano sól i dlaczego górnicy tracili przytomność.

Płasko czy z podjazdami? W okolicach Bochni nie trzeba wybierać

Od podziemi do wieży

Nie da się opowiadać Bochni nie mówiąc o soli, zresztą byłoby to nieuczciwe. Ale postaramy się znaleźć inne wątki. Zajrzymy do Muzeum im. prof. Stanisława Fischera – jest tu 20 tysięcy przeróżnych eksponatów, będziecie zaskoczeni, jak bardzo opowieść o Bochni może być wielowątkowa. Muzea w mniejszych miastach naprawdę mają cuda i potrafią snuć opowieści.

Wpadniemy do Muzeum Motyli Arthropoda – miejsca, które powstało z pasji jednego człowieka, Jacka Kobieli. Porozmawiamy z jego synem, Filipem. Na pewno opowiemy o tradycjach strzeleckich, naszym gościem będzie Łukasz Drobot, prezes Klub Strzelecki Solny Garnizon; o kościele św. Mikołaja, trasach rowerowych (jest gdzie pojeździć i co zobaczyć w okolicy).

Spod ziemi (z kopalni) wyjdziemy na powierzchnię, a nawet jeszcze wyżej – zdobędziemy dla was wieżę widokową w Uzborni. A sama Uzbornia? Też was zaskoczy, tu wątpliwości nie mamy.

Nie wiemy, co nas spotka i kogo spotkamy. Oczywiście mamy gotowy scenariusz, ale czasami do scenariusza dochodzą wątki przypadkowe, bo coś akurat człowiek zadziwi i musi o tym opowiedzieć. A może wy opowiecie nam o swojej Bochni?

Zaczęliśmy od soli i na soli skończymy, ale z nutą słodyczy. Chcecie wiedzieć, o co chodzi? Słuchajcie nas na antenie, zaglądajcie do naszych mediów społecznościowych, będą z wami nasi dziennikarze – Joanna Gąska i Maciej Wodziński. Do zobaczenia!

Każda dobra akcja – a nasza taka jest (fałszywą skromność zostawiamy na boku, bo po ubiegłorocznej edycji wiemy, że dobrze wam się z nami jeździ) – musi mieć konkursy i nagrody. Do wygrania będzie osiem rowerów i rower elektryczny, który trafi do zwycięzcy na zakończenie wakacji. Trzy rowery już znalazły nowych właścicieli.

Nie są to przypadkowe modele. Każdy z laureatów otrzyma rower dobrany indywidualnie. Do wygrania mamy także karty podarunkowe do CentrumRowerowe.pl o wartości 500 zł. W konkursach będzie można wziąć udział na antenie Radia Kraków i w naszych mediach społecznościowych.

Dokąd jeszcze wybierze się tego lata "Małopolska na dwóch kółkach. Sezon 2"?

31.7 – 02.08 - Oświęcim

7-9.08 - Krzeszowice

14-16.08 - Zakopane

21-23.08: Szczawnica.

Do zobaczenia i szerokiej drogi!

Słuchajcie Radia Kraków i wygrywajcie! Czekają rowery i karty podarunkowe!

Taki rower można wygrać w konkursie/ Fot. Emilia Wietecha.

A w finale akcji - rower elektryczny/ Fot. Emilia Wietecha.

Partnerzy akcji:

Tematy: Małopolska na rowery. Sezon 2

Źródło: opracowanie własne

Autor:

Radio Kraków

Opracowanie:

Renata Radłowska

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Zobacz także

                
        Jak próbowaliśmy zrozumieć mofetę i co nam z tego wyszło. Muszyno, dziękujemy!

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.19            

                                                                                                                Agnieszka                                        Barańska
                                                                    
                                                                                                                Paweł                                        Sołtysik
                                                                    
            share
        
            search
        
        Jak nie zagięliśmy czasoprzestrzeni w Starym Sączu i dlaczego bardzo tego żałujemy

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.12            

                                                                                                                Marcin                                        Koczyba
                                                                    
                                                                                                                Krystyna                                        Pasek
                                                                    
            share
        
            search
        
        Gra o tron wydarzyła się tu naprawdę! Zachwycający Beskid Niski

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.05            

                                                                                                                Kuba                                        Niziński
                                                                    
            share
        
            search

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Od Paratetydy do słonych lodów. Kierunek: Bochnia!

Co się wydarzyło 27 lutego 1253 roku w Korczynie

Od podziemi do wieży

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Zobacz także

Jak próbowaliśmy zrozumieć mofetę i co nam z tego wyszło. Muszyno, dziękujemy!

Jak nie zagięliśmy czasoprzestrzeni w Starym Sączu i dlaczego bardzo tego żałujemy

Gra o tron wydarzyła się tu naprawdę! Zachwycający Beskid Niski

Najnowsze

Wypadek na DK79 w Jaksicach. Droga jest zablokowana

Co to jest SEO i dlaczego krakowskie firmy nie mogą go ignorować?

Makabryczne odkrycie w Skrzyszowie. Ciało kobiety wyłowiono ze zbiornika retencyjnego

Czołowe zderzenie na DW 794. Utrudnienia w Zadrożu

Starosta chrzanowski mówi "dość" i stawia twarde warunki ws. odstrzału dzików

Dziecko nie chce czytać? Wypróbuj komiksy!

Płasko czy z podjazdami? W okolicach Bochni nie trzeba wybierać

Weronika Smarduch (KO): Zakopane nie może odmawiać rejestracji małżeństw jednopłciowych

Podłoża magazynujące wodę

Na czym polega franczyza Żabki i czy sprawdzi się w dużym mieście?