Kraków ma nieoficjalny szlak szklanych mozaik

Zaczęło się w 2022 roku od niewielkiego fragmentu muru w parku przy ul. Dekerta. Dziś społecznych mozaik z kolorowej stłuczki witrażowej jest w Krakowie już kilka, a ich kolejne realizacje układają się w nieoficjalny „szlak szklanych mozaik”. Najnowsza, inspirowana kasztanowcem, powstała przy Młynówce Królewskiej według projektu Julka Wierzchowskiego. O sztuce w przestrzeni miasta i wspólnym tworzeniu mozaik opowiadali na antenie Radia Kraków artyści Julek Wierzchowski i Antek Korzeniowski.

Tworznie mozaiki, źródło: Fundacja Czas Wolny, archuwium własne

Od Dekerta do Młynówki Królewskiej

Historia społecznego mozaikowania rozpoczęła się w 2022 roku w parku przy ul. Dekerta 15. Na niewielkim fragmencie betonowego muru wykorzystano wtedy stłuczkę witrażową, a projekt przygotowała Joanna Wendorff. Rok później mozaika pojawiła się przy ul. Kazimierza Wielkiego 117, w 2024 roku – w Miejscu Aktywności Mieszkańców na os. Na Kozłówce. Kolejne realizacje powstały przy Młynówce Królewskiej oraz na Placu Nowym. Za społecznymi akcjami stoją między Fundacja Crush On Trash i Fundacja Czas Wolny.

W 2025 roku na murze przy Młynówce Królewskiej, na wysokości ul. Rzecznej, pojawiła się kompozycja Antka Korzeniowskiego. Projektant znaków i plakacista, od lat związany z krakowskimi instytucjami kultury, po raz pierwszy zmierzył się wówczas z takim medium. Punktem wyjścia uczynił lokalny kontekst – w kompozycji znalazły się szklane krowy oraz kwiaty czosnku.

Dla mnie to było podejście stricte plakatowe: jak dany temat ugryźć, żeby miał coś do powiedzenia, jakiś symbol, punkt zaczepienia – mówi Korzeniowski.

Tegoroczna mozaika Julka Wierzchowskiego powstała na Młynówce Królewskiej u wylotu ul. Urzędniczej. Projektant, związany ze środowiskiem graffiti od 2003 roku, sięgnął po motyw kasztanowca i jego owoców. Także tutaj ważny był związek z najbliższym otoczeniem. Sam projekt stanowił jednak dopiero początek – do układania kolorowych szkiełek mogli dołączyć mieszkańcy, sąsiedzi i przechodnie. Przez weekend przy mozaice pracowało około 200 osób. Wspólna praca sprawiła, że pierwotny projekt zaczął się zmieniać. W zaplanowanych kształtach uczestniczki i uczestnicy umieszczali własne niewielkie kompozycje – słoneczka, buźki i inne detale.

To największa wartość tego projektu, że to nie my wyklejamy. Dajemy tylko szkic – podkreśla Wierzchowski.

Antek Korzeniowski i Julek Wierzchowski w Radiu Kraków, fot. Aneta Hudzik

Sztuka oswaja miasto

Powstające mozaiki mogą być pretekstem do szerszej rozmowy o sztuce w przestrzeni publicznej – o tym, gdzie jest dla niej miejsce i jak wpływa na charakter poszczególnych części miasta. Korzeniowski i Wierzchowski zwracają uwagę na znaczenie lokalnego kontekstu. Kazimierz trudno im wyobrazić sobie bez murali i street artu, z kolei zabytkowa przestrzeń ścisłego centrum wymaga ich zdaniem większej ostrożności w doborze artystycznych realizacji. Sztuka może też oswajać mniej atrakcyjne czy zaniedbane fragmenty miasta i zachęcać do spędzania w nich czasu.

– Ta warstwa sztuki oswaja przestrzeń i w takiej przestrzeni bardziej chcemy spędzać czas – mówi Wierzchowski.

Charakter takich miejsc zmienia się wraz z samym miastem. W rozmowie pojawiają się Zabłocie i Dolne Młyny – obszary, których tożsamość przez lata współtworzyły kultura i oddolna działalność artystyczna, a później przekształciły je kolejne inwestycje. Artyści mówią o pewnym cyklu: twórczynie i twórcy zagospodarowują dostępne przestrzenie, z czasem pojawiają się w nich nowe inwestycje, a działalność artystyczna znajduje dla siebie kolejne miejsca.

Społeczne mozaiki są częścią tej zmieniającej się tkanki miasta, a zarazem śladem wspólnej pracy wielu osób. Nieoficjalny szlak prowadzi dziś przez kilka punktów Krakowa – od parku przy Dekerta, przez Kazimierza Wielkiego i osiedle Na Kozłówce, po Plac Nowy i Młynówkę Królewską. Dwie realizacje przy Młynówce dzieli zaledwie kilka minut spaceru: przy ul. Rzecznej można zobaczyć mozaikę Antka Korzeniowskiego, a u wylotu ul. Urzędniczej – najnowszą pracę zaprojektowaną przez Julka Wierzchowskiego. W obu projektach autorski szkic został dopełniony przez osoby, które przyszły ułożyć własny fragment kompozycji z kolorowego szkła.

Autor:

Aneta Hudzik

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Kraków ma nieoficjalny szlak szklanych mozaik

Od Dekerta do Młynówki Królewskiej

Sztuka oswaja miasto

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Smoki wracają. I mają jeszcze więcej do powiedzenia.

Niebezpieczna bakteria w wędzonym serze. Produkt jest wycofywany z rynku

Więcej niż sport, więcej niż kino. Pierwsza edycja Kraków Sport Film Fest

90 obrazów w 90 dni. „Nic wielkiego” Natalii Bieniek

Syn z zarzutem zabójstwa matki. Tragedia w Nowej Hucie

Bartosz Bocheńczak odwołał się od decyzji komisji. Podpisy będą liczone ponownie