Pociągi, tramwaje i metro mają być lepiej chronione przed cyberatakami dzięki systemowi stworzonemu przez naukowców Politechniki Krakowskiej i specjalistów polskiej firmy. RailGuard Sentinel wykrywa zagrożenia i podejrzane działania w pokładowych sieciach, nie ingerując przy tym w pracę systemów odpowiedzialnych za ruch pojazdu. Pierwsze wdrożenie trwa właśnie w Kolejach Małopolskich.
System opracowali naukowcy Politechniki Krakowskiej wspólnie ze specjalistami firmy Public Transport Service. Po Kolejach Małopolskich rozwiązanie ma być zastosowane w pojazdach SKM Warszawa i POLREGIO.
Pilnuje systemów pociągu, ale w nie nie ingeruje
Współczesne pociągi i inne pojazdy szynowe korzystają z rozbudowanych systemów cyfrowych i sieci komunikacyjnych. RailGuard Sentinel prowadzi ciągły, pasywny nasłuch sieci wewnątrz pojazdu oraz jego komunikacji z systemami zewnętrznymi.
W obu tych obszarach pozwala identyfikować zagrożenia, anomalie i podatności na ataki
- wyjaśnia dr hab. inż. Piotr Małka, profesor Politechniki Krakowskiej i współautor rozwiązania.
System nie ingeruje przy tym w działanie urządzeń odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu. Monitoruje między innymi systemy związane ze sterowaniem pojazdem oraz komunikacją.
RGS może wykrywać próby cyberataków i nieautoryzowanego dostępu, a także nietypowe zachowania w sieci. Sprawdza również oprogramowanie znajdujące się na pokładzie pojazdu, jego integralność i autentyczność oraz monitoruje systemy operacyjne i aplikacje.
Premier: Wiemy, kto jest odpowiedzialny za akt dywersji na kolei
Dane z pojazdu trafiają do centrali
Na pokładzie znajduje się mechanizm zbierający dane, które zaszyfrowanym strumieniem są przesyłane do centrali. Tam informacje z całej floty są analizowane na bieżąco.
System wykorzystuje zarówno klasyczne algorytmy, jak i modele sztucznej inteligencji, między innymi modele językowe Mistral i Llama. Ich zadaniem jest łączenie wielu pojedynczych alertów w jeden incydent oraz odróżnianie rzeczywistych zagrożeń od fałszywych alarmów, które mogą pojawić się na przykład podczas prac serwisowych.
RGS rejestruje także wymianę danych ze światem zewnętrznym, w tym przesyłanie plików konfiguracyjnych i aktualizacje oprogramowania. Operator może zostać powiadomiony między innymi o modyfikacji komponentów lub wygaśnięciu certyfikatów.
„Mamy się bać". O tym, jak Rosja chce nas zmusić do emocjonalnej kapitulacji
Za oprogramowanie, analizę i interpretację danych oraz modele systemu odpowiadali eksperci Politechniki Krakowskiej. Architekturę rozwiązania przygotowali wspólnie ze specjalistami Public Transport Service.
Testy laboratoryjne odbyły się na Politechnice. Wspólnie prowadzimy testy na pojazdach, firma odpowiada za implementację systemu
- mówi Marcin Tomczak, dyrektor techniczny PTS.
Prace nad RailGuard Sentinel trwały dziewięć miesięcy. Twórcy wskazują, że impulsem do jego opracowania były również nowe wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa infrastruktury transportowej, wynikające między innymi z unijnej dyrektywy NIS2 i Aktu o Cyberodporności.
– Uznaliśmy, że możemy mieć własne, w pełni polskie rozwiązanie, stworzone przez polskich inżynierów we współpracy z polskimi uczelniami – mówi dr inż. Andrzej Bartosiewicz, kierownik projektu ze strony Politechniki Krakowskiej.
Najpierw Koleje Małopolskie
Pierwszym przewoźnikiem w Polsce, który wdraża RailGuard Sentinel, są Koleje Małopolskie. Następne mają być SKM Warszawa i POLREGIO. Twórcy prowadzą również rozmowy z kolejnymi przewoźnikami kolejowymi i tramwajowymi.
System można instalować nie tylko w nowych pojazdach. Według jego konstruktorów może być stosowany także w taborze eksploatowanym od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat.
RailGuard Sentinel został zaprezentowany w Polsce podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Pod koniec września ma zostać pokazany na targach kolejowych InnoTrans w Berlinie.
