Od piastowskich książąt do parku mgieł. Oświęcim potrafi zaskoczyć!

Radio Kraków
Natalia Feluś
Sławomir Wrona
Dzisiaj 08:45 ( Edytowany Dzisiaj 10:46 )

Trudno uciec od historii byłego niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, bo jest częścią tożsamości Oświęcimia. Ale miasto żyje obok pamięci, nie pod jej ciężarem. Jak żyje? Co warto w nim zobaczyć? Wybierzcie się z nami w tę podróż. To ponad osiem wieków historii – od piastowskiego grodu i stolicy księstwa po współczesność. "Małopolska na dwóch kółkach. Sezon 2" będzie właśnie tutaj.

Oświęcim/ Dzięki uprzejmości UM Oświęcim/ Fot. Piotr Strycharski Sky Creative

Ta historia zaczyna się od rozbicia dzielnicowego. Bolesław Krzywousty chciał dobrze – każdemu synowi zapisał kawałek Polski. Pewnie pomyślał: niech mają swoje ziemie, nie będą się kłócić, kto ma rządzić. Plan wydawał się rozsądny. Tyle że ludzkie ambicje okazały się silniejsze od zapisów testamentu.

Kraj, który kiedyś był silny, rozpadał się na kawałki. Ten książę miał synów, więc potomstwo biło się między sobą; tamten też miał dzieci i im również trzeba było zapisać coś w testamencie. Krzywousty podzielił Polskę tylko raz, jego synowie, wnuki i prawnuki wiele razy. Powstawały kolejne dzielnice i księstwa tak małe, że można je było w sumie przejść pieszo w jeden dzień.

Z księstwa cieszyńskiego powstało Księstwo Oświęcimskie. Pierwszym jego władcą był Władysław.

O tym chcemy wam opowiedzieć, ale nie tylko. Bo Oświęcim nie jest miejscem, którego historia zaczęła się wraz z II wojną światową. Trudno uciec od historii byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau, bo jest częścią tożsamości Oświęcimia. Ale miasto żyje obok pamięci, nie pod jej ciężarem.

Jak żyje? Co warto w mieście zobaczyć? Wybierzcie się z nami w tę podróż. To ponad osiem wieków historii Oświęcimia – od piastowskiego grodu i stolicy księstwa po współczesność.

"Małopolska na dwóch kółkach. Sezon 2". Zobaczcie inną Małopolskę, wygrywajcie rowery!

Wsiąść do samochodu nie byle jakiego

Pójdziemy na oświęcimski zamek (jak pisze kronikarz: „Otoczony był Sołą na kształt fosy, nad którą książęcy młyn wodny ciągle był w ruchu”), bo tu historia się zaczyna. Opowieść o książętach, niezależności, współpracy z silniejszymi sąsiadami, o stracie, niefrasobliwości, konsekwencjach pochopnych decyzji i ratowaniu tego, co zostało. I oczywiście odwadze, lojalności.

Wielu miał oświęcimski zamek właścicieli, sporo złego go spotkało - a to pożar, a to rzeka Soła przecięła go na pół. Jak nie Tatarzy, to Szwedzi.

"Wchodząc do zamku jest most z dylów, z tego brama z wrotami podwójnemi (…). Za temi drzwiami ciągnie się mur z oboch stron ku dziedzińcowi, porysowany (…), na dziedzińcu archiwum ksiąg grodzkich, drzwi do niego żelazne z zamkiem(…) okno jednoz ołowiu z kratą żelazną(…). Dalej kuchnia (…), spiżarnia z zamknięciem, (…) stamtąd schody drewniane ciągnące się na drugą kondygnacyją gdzie ganek drewniany (…). po prawej stronie pokój, w którym okno taflowe, piec kaflowy (…). Dalej sala (…), w tej sali mur porysowany. Po tym kaplica spustoszała. Dalej izdebka (…). Wieża w narożniku murowana…” - to opis zamku z 1765 roku.

Poznamy historię oświęcimskich Żydów, którzy współtworzyli miasto - bez tego wątku nie da się zrozumieć Oświęcimia. Zaczyna się mniej więcej za czasów Kazimierza Jagiellończyka, który wykupił księstwo oświęcimskie z zależności od Czech. O tym, jak się kończy na pewno usłyszymy w Muzeum Żydowskim w Oświęcimiu; przysiądziemy w muzealnej Cafe Bergson, która mieści się w domu ostatniego oświęcimskiego Żyda Szymona Klugera. To przestrzeń, w której pamięć spotyka się z codziennością. I gdzie historia jest doświadczeniem konkretnych ludzi. Przy okazji zapytamy też o wyjątkowe odkrycie – drewnianą mykwę z XVIII wieku.

Do oświęcimskiego ratusza też damy się zaprosić, pewnie na przejażdżkę. W Oświęcimiu produkowano przecież przed wojną samochody i ciężarówki Praga (Zjednoczone Fabryki Maszyn i Samochodów S.A. Oświęcim-Praga), a jeden z takich pojazdów jest właśnie w ratuszu i można do niego wsiąść - nazywa się Praga-Oświęcim Baby (nie mamy pojęcia, skąd te "Baby", ale dopytamy).

Słuchajcie Radia Kraków i wygrywajcie! Czekają rowery i karty podarunkowe!

Mgły, spływ i murale

Nie będziemy odwiedzać tylko muzeów, opowiemy wam o teraźniejszości Oświęcimia. Wybierzemy się na bulwary Soły, tu jest co robić (jeździć na rowerze – trudno o lepsze miejsce), można wpaść do parku wodnego albo parku mgieł. Ten ostatni robi wrażenie – oniryczny, bajkowy i trochę hipnotyzujący.

W Dworach Drugich (wioska pod Oświęcimiem) wsiądziemy do kajaków, żeby popływać po Wiśle. A o tych spływach opowie wam ktoś, kto zna się na rzeczy (nie, to nie my). Stąd można popłynąć do Krakowa, ale raczej nie skorzystamy, chyba, że na koniec tego weekendu.

Spotkamy się z autorem oświęcimskich murali, który opowie nam o człowieku z Księgi Rekordów Guinnessa (był stąd, z Oświęcimia, co za przypadek…). Nazywał się Henryk Lehnert i przez 44 lata nakręcił 388 filmów. Będzie więc o rekordziście, ale też o tym, jak Oświęcim muralami siebie upiększa (czasownik „upiększać” nie pojawił się bez powodu).

O rowerach też będzie sporo, bo Oświęcim ma się czym pochwalić. Gdzie cykliści jeżdżą i co polecają? O to ich zapytamy.

Wiślana Trasa Rowerowa to dopiero początek. Co warto odkryć w okolicach Oświęcimia?

Spędźcie z nami ten weekend w Oświęcimiu, poznajcie to miasto, na pewno wam się spodoba. Waszymi przewodnikami będą Natalia Feluś i Sławomir Wrona. Ona dobrze zna to miasto, on jest z zupełnie innego regionu Małopolski. Ona będzie opowiadać, a on dopytywać i o to chodzi w naszej akcji – znaleźć historię, która tylko wygląda na oczywistą.

Oświęcim/ Fot. Natalia Feluś i UM Oświęcim (Piotr Strycharski Sky Creative).

1 / 8

Partnerzy akcji:

Tematy: Małopolska na rowery. Sezon 2

Źródło: opracowanie własne

Autor:

Radio Kraków

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Zobacz także

                
        Czarownice, motyle i sól, która zbudowała Polskę. Zachwycająca Bochnia

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.26            

                                                                                                                Radio                                        Kraków
                                                                    
                                                                                                                Joanna                                         Gąska
                                                                    
                                                                                                                Maciej                                        Wodziński
                                                                    
            share
        
            search
        
        Jak próbowaliśmy zrozumieć mofetę i co nam z tego wyszło. Muszyno, dziękujemy!

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.19            

                                                                                                                Agnieszka                                        Barańska
                                                                    
                                                                                                                Paweł                                        Sołtysik
                                                                    
            share
        
            search
        
        Jak nie zagięliśmy czasoprzestrzeni w Starym Sączu i dlaczego bardzo tego żałujemy

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.12            

                                                                                                                Marcin                                        Koczyba
                                                                    
                                                                                                                Krystyna                                        Pasek
                                                                    
            share
        
            search
        
        Gra o tron wydarzyła się tu naprawdę! Zachwycający Beskid Niski

                calendar_today
                Niedziela, 2026.07.05            

                                                                                                                Kuba                                        Niziński
                                                                    
            share
        
            search

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Od piastowskich książąt do parku mgieł. Oświęcim potrafi zaskoczyć!

Wsiąść do samochodu nie byle jakiego

Mgły, spływ i murale

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Zobacz także

Czarownice, motyle i sól, która zbudowała Polskę. Zachwycająca Bochnia

Jak próbowaliśmy zrozumieć mofetę i co nam z tego wyszło. Muszyno, dziękujemy!

Jak nie zagięliśmy czasoprzestrzeni w Starym Sączu i dlaczego bardzo tego żałujemy

Gra o tron wydarzyła się tu naprawdę! Zachwycający Beskid Niski

Najnowsze

Kraków dla Mieszkańców zawiadamia prokuraturę. Chodzi o zmiany w Planie Ogólnym

O "przygodzie" z bieganiem słów kilka...

Bociany szykują się do odlotu. Celebryta Krutek z tego powodu wyniósł się z gniazda

Wiślana Trasa Rowerowa to dopiero początek. Co warto odkryć w okolicach Oświęcimia?

Policja udaremniła oszustwo „na wnuczkę”. Seniorka odzyskała 47 tysięcy złotych

Trump na kolanach przed SUV-em? To kolejny deepfake