Od motyli do czarownic
Kiedyś trzeba było jednak wrócić na powierzchnię, zostawić sól. I dobrze, że wyszliśmy – zajrzeliśmy do Muzeum Motyli Arthropoda, warto było. Małe muzea w małych miastach mają fascynującą historię. Bocheńskie muzeum powstało, bo pojawił się jeden człowiek z pasją, która potem stała się sensem wszystkiego. Tym człowiekiem był Jacek Kobiela (artysta plastyk, konserwator dzieł sztuki, z zamiłowania przyrodnik), a o zbiorach opowiadał nam jego syn, Filip („W domu motyle były wszędzie). Nie omijajcie tego muzeum, zajrzyjcie tu. To lekcja biologii, geografii, ale też botaniki.
Wprosiliśmy się też do Muzeum im. prof. Stanisława Fischera (był nauczycielem, społecznikiem i jednym ze „Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata). Tu też mają cuda – 20 tysięcy eksponatów, w tym obrazy Malczewskiego, Fałata, Boznańskiej, Wyczółkowskiego. Będziecie zaskoczeni. I tu również spotkaliśmy kogoś, kto potrafi opowiadać lokalną historię, a jedna z nich jest... Jakby to ująć?
- Zachowały się źródła historyczne opisujące procesy o czary. W XVII wieku i w pierwszej ćwierci XVIII wieku w Bochni odbyło się ich około 30, a ponad 60 procent zakończyło się wyrokiem śmierci. Ówczesne prawo przewidywało dla domniemanych czarownic jedną karę – spalenie na stosie. Zdarzały się jednak wyjątki. W jednym z procesów oskarżone były matka i córka. Sędziowie uznali, że córka ponosi mniejszą winę, bo to matka miała ją nakłonić do czarów – opowiadała nam Anetta Martinez Ugalde, dyrektor i kustosz muzeum.
Lody, po których chce się pić
I to nie koniec ten historii:
- Najczęściej kobiety oskarżano o „psucie krowom mleka”. Dziś brzmi to absurdalnie, ale wtedy krowa często utrzymywała całą rodzinę. Jej choroba mogła oznaczać głód. Co ciekawe, nie potrzebowano nawet świadków – wystarczył jeden oskarżyciel, żeby uruchomić machinę procesu. Zanim sprawa trafiła do sądu, podejrzane poddawano próbie wody. Wrzucano je do stawu i jeśli unosiły się na powierzchni, uznawano, że pomaga im diabeł, wtedy rozpoczynano proces. Jeśli tonęły, uznawano je za niewinne.
Jeżeli będziecie w Bochni, dopytajcie o szkielety, które znaleziono w podziemiach rynku. Więcej nie powiemy.
Między rozmowami spotykaliśmy też rowerzystów, którzy podpowiadali nam swoje ulubione trasy. Zajrzeliśmy do parku Uzbornia, żeby na chwilę odetchnąć – bo ile można mówić do mikrofonu? A potem były jeszcze lody. Jak smakowały? No zgadnijcie...
Bochnio, dziękujemy – za przeszłość i teraźniejszość.
