Na fabrykę sztucznej inteligencji będzie składać się superkomputer z największą w kraju mocą obliczeniową oraz zespoły badaczy, którzy będą pomagali zewnętrznym użytkownikom w korzystaniu z tej technologii. Fabryka ma służyć m.in. startupom oraz małym i średnim przedsiębiorcom we wprowadzaniu innowacji, a także wspierać komercjalizację badań naukowych. To jedna z 19 takich fabryk, powstających w ramach struktur europejskich.
Podczas konferencji prasowej towarzyszącej otwarciu w Sukiennicach wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski ocenił, że Kraków „dołącza do elity w zakresie europejskiego rozwoju sztucznej inteligencji”. Wskazał, że z infrastruktury, która zostanie zbudowana w Krakowie, będzie korzystać administracja publiczna, nauka i przedsiębiorcy.
– Fabryka sztucznej inteligencji w Krakowie to nie tylko potężny symbol rozwoju całego regionu, ale również symbol współpracy wewnątrz administracji publicznej, w przyszłości współpracy i współdzielenia dużych mocy obliczeniowych między tymi trzema sektorami, co przyczyni się do rozwoju gospodarczego regionu, wsparcia w zakresie badań oraz rozwoju zastosowania sztucznej inteligencji w administracji publicznej – zwrócił uwagę Dariusz Standerski.
Wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Maria Mrówczyńska przypomniała, że fabryka jest wynikiem wieloletniej współpracy uczelni, instytucji badawczych, rynku i przedsiębiorców. Podkreśliła, że otwarcie projektu jest ważnym dniem dla polskiej i międzynarodowej nauki.
– Jesteśmy dumni, że możemy stworzyć przestrzeń dla rozwoju badań naukowych w Polsce, które będą powiązane z badaniami również prowadzonymi za granicą. To wszystko składa się na nowoczesny obraz polskiej nauki, ale też pokazuje, że bez wzajemnej współpracy, bez dzielenia się tym, co już mamy, trudno osiągnąć sukces – zaznaczyła Maria Mrówczyńska. Wyraziła nadzieję, że w fabryce będą działały międzynarodowe zespoły badawcze pod egidą polskich naukowców.
Fabryka sztucznej inteligencji mieści się w Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Tam, do końca 2027 roku, zostanie uruchomiony nowy superkomputer. Dyrektor Cyfronetu Marek Magryś zwrócił uwagę, że choć „sercem Gai będzie superkomputer”, to projekt sięga daleko poza Małopolskę, a konsorcjum fabryki tworzą badacze z całego kraju, w tym Warszawy, Gdańska, Wrocławia i Łodzi.
Fabryka sztucznej inteligencji to unikalne miejsce, które łączy moc obliczeniową, czyli fundament tego, co jest potrzebne do prowadzenia badań, ale także kompetencje – wiedzę, która jest dostępna u konsorcjantów. Wszystkie te rzeczy będą dostępne nieodpłatnie
– podkreślił.
W październiku ub. r. AGH poinformowała, że Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie w zakresie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU) wybrało konsorcjum kierowane przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH do utworzenia Gaia AI Factory – nowoczesnej fabryki sztucznej inteligencji w Polsce. Projekt jest współfinansowany w równych częściach przez Polskę i Unię Europejską w ramach EuroHPC JU. Na budowę fabryki sztucznej inteligencji w Krakowie Komisja Europejska przyznała dofinansowanie w wysokości ok. 150 mln zł; łącznie na ten cel trafi 300 mln zł.
Konsorcjum Gaia AI Factory składa się z instytucji badawczych, ekspertów i partnerów technologicznych, reprezentujących grupy interesariuszy AI z całego kraju. Obok AGH są to: Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Politechniki Wrocławskiej, Centrum Informatyczne TASK Politechniki Gdańskiej, Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa NASK PIB, Ośrodek Przetwarzania Informacji OPI PIB, Sano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej – Międzynarodowa Fundacja Badawcza, Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Matki i Dziecka oraz Krakowski Park Technologiczny.