Literatura jako akt sprzeciwu
Jak podkreśla Paulina Frankiewicz, nieposłuszeństwo to postawa, która nigdy się nie dezaktualizuje. Może przybierać formę wielkich historycznych buntów, ale także codziennych decyzji o samodzielnym myśleniu i krytycznym spojrzeniu na rzeczywistość.
— Buntując się, wybieramy siebie, ale też możemy robić to wspólnie. Tylko kolektywny sprzeciw może przynieść trwałą zmianę — mówi dyrektorka festiwalu.
Tegoroczny program ma pokazywać różne oblicza buntu — zarówno politycznego i społecznego, jak i egzystencjalnego czy artystycznego. Literatura staje się tu przestrzenią konfrontacji z własnymi przekonaniami, wyobrażeniami i lękami.
Frankiewicz zwraca uwagę, że „niebezpieczne czytanie” — pojęcie zaproponowane przez irańską pisarkę Azar Nafisi — polega na wychodzeniu poza własną bańkę i otwieraniu się na odmienne perspektywy.
Powrót do „Antygony” i wielkich pytań
„Antygona” Sofoklesa — to jeden z najważniejszych tekstów o nieposłuszeństwie. Dyrektorka festiwalu podkreśla, że klasyczne dzieła warto czytać na nowo, bo wraz z upływem czasu zmienia się także nasze spojrzenie na literaturę i świat.
— Literatura jest laboratorium myśli. To przestrzeń, w której możemy bezpiecznie zadawać niebezpieczne pytania — mówi Paulina Frankiewicz.
Literatura przeciw autorytaryzmowi
Jednym z ważnych tematów tegorocznej edycji będzie także relacja między literaturą a władzą. Organizatorzy chcą przypominać o pisarzach prześladowanych za swoje poglądy oraz o cenzurze, która wciąż istnieje w wielu częściach świata.
Frankiewicz przywołuje historię algierskiego pisarza Tahara Djaouta, zamordowanego za „wywrotową myśl”, ale także nazistowskie palenie książek czy współczesne próby ograniczania dostępu do literatury.
— Kiedy literatura jest zagrożona, zagrożony jest cały świat — mówi.
Pierwsi goście festiwalu
Organizatorzy ogłosili już pierwsze nazwiska tegorocznej edycji. W Krakowie pojawi się m.in. irańska pisarka Mahsa Mohebali, autorka powieści „Nie ma co”, opowiadającej o młodzieńczym buncie w ogarniętym chaosem Teheranie.
Drugą zapowiedzianą autorką jest amerykańska eseistka Becca Rothfeld, która w książce „Wszystko to zbyt małe” krytykuje współczesną kulturę minimalizmu i ograniczania siebie.
Gościem festiwalu będzie także Jacek Dukaj — jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich pisarzy science fiction, którego twórczość coraz częściej odczytywana jest jako diagnoza współczesności.
Symboliczna bohaterka tegorocznej edycji
Motywowi „Nieposłuszeństwa” towarzyszy również wyjątkowa fotografia z oblężonego Sarajewa z 1994 roku autorstwa Toma Stoddarta. Zdjęcie przedstawia Melihę Varešanović — elegancko ubraną kobietę idącą ulicą miasta podczas wojny.
Jak zapowiadają organizatorzy, bohaterka fotografii przyjedzie do Krakowa i osobiście opowie swoją historię podczas inauguracji festiwalu.
MOS ponownie centrum festiwalu
Podobnie jak w poprzednich latach, główną przestrzenią wydarzeń będzie Małopolski Ogród Sztuki. Organizatorzy zapowiadają także Kongres Książki, pasmo dziecięce, wydarzenia filmowe oraz projekty łączące literaturę z innymi dziedzinami sztuki.
Pełny program festiwalu ma zostać ogłoszony pod koniec czerwca.
..