Wystawa „TU rodziła się Solidarność” od 1 lipca w Tarnowie

Tarnów
Poniedziałek, 2020.06.29 12:57 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 08:29 )

Ekspozycja zatytułowana „TU rodziła się Solidarność” obejmuje najważniejsze wydarzenia, które latem 1980 r. rozgrywały się w całym kraju. Fragment opowiadający o Małopolsce, o rodzącym się wielkim ruchu społecznym na ziemi tarnowskiej, sądeckiej i krakowskiej, przygotował Oddział IPN w Krakowie. W uroczystości otwarcia wystawy na tarnowskim Rynku 1.07 wezmą udział m.in. prezydent miasta Roman Ciepiela i dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał. Ekspozycja pozostanie w Tarnowie do 20 lipca 2020 r.

Wybór Tarnowa na inauguracyjną prezentację wystawy w Małopolsce nie jest przypadkowy. To w tym mieście 1 lipca 1980 r. w Fabryce Obrabiarek „Ponar” (Zakłady Mechaniczne) rozpoczął się pierwszy w Małopolsce kilkugodzinny strajk solidarnościowy. Do protestów przyłączyły się następnie załogi Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego i Zakładów Azotowych w Mościcach, gdzie dwukrotnie doszło do przerwania pracy. Przełomowym okazał się strajk w Fabryce Silników Elektrycznych „Tamel”. 31 sierpnia 1980 r. utworzono tam pierwszą grupę inicjatywną nowego – niezależnego od komunistycznych władz – związku zawodowego. Wkrótce podobne struktury zaczęły się formować także w innych zakładach pracy.

700 zakładów pracy w kraju

Latem 1980 roku Polacy, połączeni poczuciem wspólnoty, przeciwstawili się komunistycznemu totalitaryzmowi. Wprowadzenie 1 lipca podwyżek wywołało falę krótkich, spontanicznych strajków, które rozlały się po kraju. Aby stłumić protesty, władze spełniały lokalne postulaty robotników, lecz strajki i tak obejmowały kolejne ośrodki. W połowie sierpnia zastrajkowała Stocznia Gdańska. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który ogłosił 21 postulatów. Jednym z nich było powstanie wolnych związków zawodowych, popierane przez setki zakładów pracy w całej Polsce.
W pamięci społecznej najsilniej zapisały się strajki w Trójmieście, Szczecinie i na Górnym Śląsku, gdzie strajkujący podpisali porozumienia z władzą komunistyczną, ale od lipca do września 1980 r. strajkowało w PRL 700 zakładów pracy. Trzeba pamiętać o masowym charakterze tych wystąpień. Nie tylko w Gdańsku, lecz także w tych kilkuset miejscach, czasem bardzo małych miejscowościach, rodziła się „Solidarność”, która zmieniła bieg historii.

Opozycja w Małopolsce

Już pod koniec lat 70. Małopolska była silnym ogniwem oporu wobec komunistycznego reżimu. Aktywni byli tutaj współpracownicy Komitetu Obrony Robotników, którzy po tragicznej śmierci studenta UJ Stanisława Pyjasa, w maju 1977 r., utworzyli Studencki Komitet Solidarności. To oni, upominając się o podstawowe prawa człowieka, odkryli faktyczny sens słowa „solidarność”.

W Małopolsce działały wszystkie odłamy przedsierpniowej opozycji, między innymi Konfederacja Polski Niepodległej, Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela czy Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy. Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, pozwoliła Polakom „policzyć się”. Wielu z tych, którzy poczuli wyjątkową atmosferę, panującą w Krakowie w czasie papieskiej wizyty, tworzyło później ogniwa „Solidarności”.

Zaczęło się w Tarnowie

Pierwszym strajkującym w Małopolsce zakładem była Fabryka Obrabiarek „Ponar” w Tarnowie, która 1 lipca 1980 r. na kilka godzin przerwała pracę. W lipcu strajkowały jeszcze inne zakłady w Tarnowie, a szersza fala protestów dotarła do Małopolski dopiero miesiąc później. 19 sierpnia pracę przerwała Huta im. Lenina – największy zakład w regionie. W kolejnych tygodniach strajkowali robotnicy z kilkunastu zakładów pracy w Krakowie, Nowym Sączu, Skawinie, Tarnowie i Wieliczce.

mat. prasowe/jgk

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Wystawa „TU rodziła się Solidarność” od 1 lipca w Tarnowie

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Studenci i seniorzy razem na ulicach Krakowa. Ruszyły 70. Juwenalia

„Zwrot środków” od NFZ? Lepiej usuń tę wiadomość

Decydujące rozstrzygnięcia w piłkarskiej Ekstraklasie i 1. lidze. TRANSMISJE W RADIU KRAKÓW

Dominik Jaśkowiec (KO): "Inicjatorzy referendum nie oferują nic poza personalnymi atakami i hejtem"

W piątek na maturze egzamin z geografii i egzaminy z języków mniejszości narodowych

Pięściarski weekend w Krakowie

Pierwsze takie badania Kopca Kościuszki. Studenci wykryli zagrożenia

Nie udało się sprzedać wszystkich działek. Tarnów musi oddać miliony

Krakowianie wybrali nazwę dla nowego muzeum

Noc Muzeów w Krakowie. Tak pojedzie komunikacja miejska

Burzowy piątek w Małopolsce. Będzie ciepło, ale pogoda może się dynamicznie zmieniać

200 tys. zł kaucji dla podejrzanego o molestowanie dziecka. Prokuratura nie odpuszcza

Co jest w tobie żywe? Pytanie, które może zatrzymać nas w codziennym biegu

Tragiczny wypadek na Podhalu. Nie żyje 31-letni motocyklista

Nowe mieszkania w Krakowie – przegląd inwestycji deweloperskich 2026

Co to jest zamek TSA?

Ciąża a laserowa korekcja wzroku - o czym warto wiedzieć?

Zmarł scenarzysta filmowy Krzysztof Piesiewicz

Wojciech Kwiecień nabył akcje Wisły Kraków? Prezes Królewski dementuje

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Wystawa „TU rodziła się Solidarność” od 1 lipca w Tarnowie

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Studenci i seniorzy razem na ulicach Krakowa. Ruszyły 70. Juwenalia

„Zwrot środków” od NFZ? Lepiej usuń tę wiadomość

Decydujące rozstrzygnięcia w piłkarskiej Ekstraklasie i 1. lidze. TRANSMISJE W RADIU KRAKÓW

Dominik Jaśkowiec (KO): "Inicjatorzy referendum nie oferują nic poza personalnymi atakami i hejtem"

W piątek na maturze egzamin z geografii i egzaminy z języków mniejszości narodowych

Pięściarski weekend w Krakowie

Pierwsze takie badania Kopca Kościuszki. Studenci wykryli zagrożenia

Nie udało się sprzedać wszystkich działek. Tarnów musi oddać miliony

Krakowianie wybrali nazwę dla nowego muzeum

Noc Muzeów w Krakowie. Tak pojedzie komunikacja miejska

Burzowy piątek w Małopolsce. Będzie ciepło, ale pogoda może się dynamicznie zmieniać

200 tys. zł kaucji dla podejrzanego o molestowanie dziecka. Prokuratura nie odpuszcza

Co jest w tobie żywe? Pytanie, które może zatrzymać nas w codziennym biegu

Tragiczny wypadek na Podhalu. Nie żyje 31-letni motocyklista

Nowe mieszkania w Krakowie – przegląd inwestycji deweloperskich 2026

Co to jest zamek TSA?

Ciąża a laserowa korekcja wzroku - o czym warto wiedzieć?

Zmarł scenarzysta filmowy Krzysztof Piesiewicz

Wojciech Kwiecień nabył akcje Wisły Kraków? Prezes Królewski dementuje

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię