Od Strajku Kobiet po niewidzialną pracę. Jak sztuka walczy o prawa kobiet?

Justyna Nowicka
Wychowanie plastyczne
Poniedziałek, 2026.06.29

Patriarchat wciąż ma się całkiem nieźle, a "praca kobiety nigdy się nie kończy..." (pamiętacie tę fantastyczną wystawę dawnej grafiki w MCK?). Stąd ważność i żywotność sztuki aktywistycznej, której zmapowania podejmuje się zespół kuratorski z Muzeum Herstorii Sztuki, we współpracy z Instytutem Kultury UJ. “Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce” to wystawa sztuki aktywistycznej, ale nie tylko. Ekspozycja poświęcona jest sztuce zaangażowanej i działaniom artystycznym na rzecz praw kobiet w Polsce. „Archiwum...” gromadzi prace artystek, aktywistek i kolektywów działających na styku sztuki, protestu, troski i pamięci. Punktem wyjścia są zarówno wielkie społeczne mobilizacje, jak Strajk Kobiet, jak i codzienna, często niewidzialna praca kobiet.

Fot. z wystawy Patrycja Bramora (dzięki uprzejmości Muzeum Herstorii Sztuki)

Justyna Nowicka odwiedza Gmach przy Starowiślnej, a w podcaście Wychowanie Plastyczne rozmawia ze współautorką wystawy Patrycją Chlebuś-Grudzień i gospodarzami miejsca z KAFE - Kolektywu Artystycznych Form Eksperymentalnych.

Posłuchaj podcastu

Ekspozycja porusza tematy herstorii, cielesności, praw reprodukcyjnych, queerowej pamięci, niewidzialnej pracy kobiet oraz relacji między sztuką a aktywizmem. Wystawa łączy różne media i perspektywy - od performansu i fotografii protestów po kraftywizm, działania kolektywne i sztukę site-specific.

Fot. z wystawy Patrycja Bramora (dzięki uprzejmości Muzeum Herstorii Sztuki)

"Kluczową oś narracji stanowią dychotomie obecne w sztuce artywistycznej. Wystawa eksploruje obszary napięć między strategiami oporu a praktyką głębokiej empatii, między siłą kolektywu, który rozbija mit wielkiego geniusza, a samotnością niewidzialnej pracy, historią (herstorią!) a przyszłością.

Ważnym elementem ekspozycji jest także zestawienie działań efemerycznych – spontanicznych, społecznych mobilizacji – z projektami długofalowymi i wyreżyserowanymi oraz obserwacja miejsc spotkań: przestrzeni publicznej, zacisza domowego oraz Internetu.

Koncepcja archiwum gestów wyrasta z potrzeby upamiętnienia tych działań, które poruszyły całą Polskę (jak Ogólnopolski Strajk Kobiet), ale także tych, które na co dzień pozostają w sferze niewidzialnej pracy kobiet.

Naszym punktem wyjścia jest założenie, że każdy, nawet najmniejszy gest może zapoczątkować realną zmianę, a sztuka zaangażowana nie musi opierać się na patriarchalnej, militarnej nomenklaturze bitwy. Może zamiast tego przybierać formy kolektywnych spotkań, radykalnej troski czy cichego aktywizmu" - podkreślają kuratorki.

Energia kreatywna i energia seksualna są do siebie bardzo podobne

Fot. z wystawy Patrycja Bramora (dzięki uprzejmości Muzeum Herstorii Sztuki)

Osoby artystyczne: Martyna Borowiecka, Ada Bochenek, Iwona Demko, Agata Grzybowska, Elżbieta Jabłońska, Kobietostan, Kolektyw Kariatyda, Agata Kubis, mariia lemperk, Małgorzata Markiewicz, Matki twórczynie, Iza Moczarna-Pasiek, Alicja Pawluczuk (Hystera), Plakaciary, Post Porn Arts Fest, Zula Rabikowska, Ala Savashevich, Mo Tomaszewska, Liliana Zeic, Alicja Zioło
Opieka kuratorska: Zespół MuHER

Wystawa “Archiwum Gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce” czynna do 9 lipca w siedzibie kolektywu KAFE przy Starowiślnej 87.

Fot. z wystawy Patrycja Bramora (dzięki uprzejmości Muzeum Herstorii Sztuki)

1 / 6

Autor:

Justyna Nowicka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Od Strajku Kobiet po niewidzialną pracę. Jak sztuka walczy o prawa kobiet?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Burze nad Małopolską. Strażacy interweniowali, TPN odradza wyjścia w Tatry

Od Primavery do Ekstraklasy. Jakub Krzyżanowski: „Wyjechałem jako Kubuś, a wróciłem jako ukształtowany Jakub”

Pewne zwycięstwo Wisły Kraków w sparingu z Puszczą Niepołomice

Tragedia nad Zalewem Nowohuckim. Nie żyje 91-letnia kobieta

Ekstraklasa piłkarska - Wisła Kraków wygrała sparing z Puszczą

Szczęśliwy finał akcji poszukiwawczej na Dunajcu

Pies zjadł paszport, dziecko go porysowało... Takie historie od dwóch lat ratuje punkt na lotnisku w Balicach

Internetowa nagonka na muzułmanów w Krakowie. Dr Karol Wilczyński: uprzedzenia narastają od lat

Mobbing trudno udowodnić. Do sądów trafia blisko tysiąc spraw rocznie

Za kulisami nowego słuchowiska Radia Kraków. Zobacz zdjęcia z nagrań „Νόστοι. Powroty”

Tłumacze literatury polskiej z całego świata w Krakowie

Spacerowicze zwrócili uwagę na dziwny osad na Wiśle. Sprawdziliśmy, co to jest

Dziwna zawiesina o przykrym zapachu na Wiśle w Krakowie. Sprawdziliśmy, co to jest

Nowotarskie schronisko zamknięte. 273 psy muszą trafić pod opiekę gmin

Kraków: Na buspasie na Alejach Trzech Wieszczów pojawiła się ogromna dziura. Już ją zabezpieczono

"Sha’ar/Brama" . Startuje 35. Festiwal Kultury Żydowskiej

Najem krótkoterminowy czekają duże zmiany. Część lokali wróci na rynek?

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 3. - Niewidzialny wróg. Choroby zakaźne w powojennym Krakowie