Kopalnia Wiedzy o Cynku: niezwykłe muzeum w Bukownie. Zwiedzicie je bezpłatnie

Natalia Feluś
Środa, 2025.12.10 10:33 ( Edytowany Środa, 2025.12.10 12:10 )

Przenosimy się w rejony Olkusza, do Bukowna. Tam znajduje się nietuzinkowe muzeum - Kopalnia Wiedzy o Cynku. Nowoczesne miejsce, jednak nie tylko z interaktywnymi ekspozycjami, ale przede wszystkim ze starymi, zabytkowymi eksponatami prezentujące historię górnictwa ziemi olkuskiej. Po wystawie oprowadzają przewodnicy, z których niejeden sam pracował pod ziemią. Zwiedzanie jest bezpłatne, wystarczy tylko wcześniej umówić się na konkretny termin. My uchylamy rąbka tajemnicy, co można zobaczyć w samym muzeum i czego się dowiedzieć, ale też pytamy o współczesną sytuację skutków pogórniczych, z którymi zmagają się mieszkańcy regionu. Plan ruchu likwidacji ostatniej działającej tu kopalni kończy się wraz z ostatnim dniem tego roku, jednak sama działalność Zakładów Górniczo-Hutniczych "Bolesław" w Bukownie - jeszcze nie. Po wystawie Natalię Feluś oprowadzają przewodnik Marek Piotrowski, były pracownik ZGH Bolesław i Tomasz Wójcik, hydrogeolog i rzecznik prasowy ZGH Bolesław:

Fot. Natalia Feluś

Posłuchaj rozmowy

Wizyta w pierwszej sali ekspozycji od razu przenosi zwiedzających do świata dawnej kopalni. Ciemność, odbicia w lustrzanych ścianach, naturalistyczna scenografia i autentyczne górnicze narzędzia tworzą atmosferę, która pozwala poczuć klimat pracy pod ziemią. Jednym z najciekawszych eksponatów jest stara wiertarka pneumatyczna używana w olkuskich kopalniach kilkadziesiąt lat temu. Na ogromnym ekranie wyświetlany jest film „Żywioły” – opowieść o sile natury, z którą górnicy musieli żyć, współpracować i walczyć.

Skarby ziemi olkusko-bolesławskiej

Jak tłumaczą pracownicy muzeum, to właśnie tutaj przez stulecia wydobywano rudy ołowiu i cynku - podstawę tutejszego bogactwa. Choć zawartość srebra w rudzie była niewielka, już dawniej potrafiono je odzyskiwać. Dzięki temu Olkusz zasłużył na miano „srebrnego miasta”.

Zwiedzający mogą zobaczyć próbki skał - jasne, kremowe fragmenty to ruda cynku, ciemne to ruda ołowiu. W XIX wieku zaczęto również wytapiać cynk metaliczny, co dało impuls do dynamicznego rozwoju górnictwa i hutnictwa w regionie.

Muzeum, które ocala pamięć

W kolejnych częściach ekspozycji można nie tylko oglądać minerały i dawne narzędzia, ale też dotknąć eksponatów, dzięki czemu łatwiej zrozumieć codzienność pracy górników.

To miejsce powstało po to, by tradycja nie zniknęła, a wiedza nie została zapomniana

- podkreślają przewodnicy.

Jednym z najbardziej efektownych elementów wystawy jest „tunel czasu”, w którym przedstawiono historię powstawania złóż - od 600 milionów lat wstecz aż do współczesności. Zwiedzający przechodzą obok makiety wejścia do szybu, miejsca pracy sygnalisty i oryginalnego wozu do transportu rudy znalezionego w latach 70. w Kopalni Bolesław.

Górnicza orkiestra i park maszyn

Muzeum przypomina również o długoletniej tradycji orkiestry górniczej ZGH „Bolesław”. Jej początki sięgają 1867 roku - to wtedy górnicy sami sfinansowali zakup instrumentów i zatrudnienie nauczyciela.

Na zewnątrz czeka park maszyn - cztery rodzaje ładowarek, od modeli zasilanych sprężonym powietrzem z lat 50., po nowoczesne urządzenia z XXI wieku. Ekspozycję uzupełniają wóz kotwiąco-wiercący i wóz odstawczy, które pozwalają zrozumieć skalę pracy pod ziemią oraz wymagające warunki, w jakich poruszali się operatorzy.

Koniec wydobycia i nowe zagrożenia

Ostatnia czynna kopalnia w regionie zakończyła działalność w 2020 roku - w Wigilię wyjechała ostatnia tona rudy. Rok później wygaszono pompy i zasypano szyby. Zgodnie z przewidywaniami specjalistów, wyłączenie systemów odwadniających doprowadziło do zalania wyrobisk i uruchomiło procesy geologiczne, których skutki odczuwają dziś mieszkańcy.

Na terenie pojawiły się dziesiątki, a nawet setki zapadlisk. Część z nich zlikwidowano, część znajduje się już pod podniesionym poziomem wód podziemnych. Zakłady zapewniają, że mimo zakończenia planu ruchu będą nadal usuwać szkody, monitorować środowisko wodne i przyrodnicze oraz reagować na nowe zagrożenia.

Fot. Natalia Feluś

1 / 17

Źródło: Opracowanie własne

Autor:

Natalia Feluś

Opracowanie:

Jowita Gałka-Kucharska

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Zobacz także

                
        Podziemny Olkusz zachwyca! 

                calendar_today
                Piątek, 2025.08.01            

            share
        
            search
        
        News Radia Kraków

        Wyrwa w ziemi w Bolesławiu. Nie wiadomo, czy to zapadlisko górnicze

                calendar_today
                Piątek, 2025.09.05            

                                                                                                                Natalia                                        Feluś
                                                                    
            share
        
            search
        
        Leśne fontanny w powiecie olkuskim - urokliwe, ale prawdopodobnie bardzo niebezpieczne

                calendar_today
                Piątek, 2024.10.25            

                                                                                                                Bartłomiej                                        Ziaja
                                                                    
            share
        
            search

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kopalnia Wiedzy o Cynku: niezwykłe muzeum w Bukownie. Zwiedzicie je bezpłatnie

Skarby ziemi olkusko-bolesławskiej

Muzeum, które ocala pamięć

Górnicza orkiestra i park maszyn

Koniec wydobycia i nowe zagrożenia

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Zobacz także

Podziemny Olkusz zachwyca!

Wyrwa w ziemi w Bolesławiu. Nie wiadomo, czy to zapadlisko górnicze

Leśne fontanny w powiecie olkuskim - urokliwe, ale prawdopodobnie bardzo niebezpieczne

Najnowsze

Schizma w Kościele katolickim, jest oświadczenie krakowskiej kurii

Śmiertelny wypadek koło Miechowa. Auto zderzyło się z busem

Literacka Podróż Hestii: pięć książek, które wybierają dzieci i eksperci

Z Gdyni do Nowego Sącza na rowerach, powrót pociągiem

Czy wakacje są dla dzieci, czy dla rodziców? O letnich wyborach mówią książki

Pochmurna niedziela w Małopolsce, ostrzeżenia przed burzami

Nie tylko linia 0. Po Krakowie pojadą trzy historyczne linie MPK

Wielkie emocje na Rynku Głównym. Tak wyglądał finał World Climbing Series

Iga Świątek odpada w 3. rundzie Wimbledonu. Polka przegrała z Alexandrą Ealą

Niedziela Nowoorleańska w Krakowie. Marek Bałata zaprasza na święto jazzu

Kraków podsumował pierwsze pół roku SCT. Są milionowe wpływy

Teatry uliczne opanowały Małopolskę. Widowiska zachwycają publiczność

"Nic nie zapowiadało tej tragedii”. Mieszkańcy Skawiny nie mogą uwierzyć w to, co się stało

Falstart Aleksandry Mirosław i sukces Natalii Kałuckiej. Historyczne zawody w Krakowie

Rowerem do skansenu „Magdalena” w Gorlicach. Tu narodził się przemysł, który zmienił świat

Odszedł Grzegorz Miętus. Polski świat skoków narciarskich w żałobie

Zwycięstwo Wisły Kraków z MFK Karviná w letnim sparingu

Dachowanie samochodu na obwodnicy Krakowa. Zakończyły się utrudnienia dla kierowców

Muzyka, która zostaje na długo. Rusza festiwal EMANACJE „Pogłosy”

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 3. - Niewidzialny wróg. Choroby zakaźne w powojennym Krakowie

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię