-
Zespół z krakowskich uczelni opracował małocząsteczkowy inhibitor kinazy, który w badaniach laboratoryjnych ma prowadzić do śmierci komórek raka jelita grubego przy możliwie ograniczonym wpływie na zdrowe tkanki.
-
Mechanizm obejmuje m.in. rozregulowanie autofagii oraz — co badacze wskazują jako najistotniejsze — hamowanie cyklu komórkowego komórek nowotworowych.
-
Przed ewentualnym wdrożeniem potrzebne są szerokie badania bezpieczeństwa, farmakokinetyki i toksyczności, a główną barierą są koszty.
-
Rozmówcy podkreślają, że to perspektywa wieloletnia i ryzykowna, a wprowadzenie terapii do praktyki klinicznej zwykle zajmuje wiele lat.
- A
- A
- A
Nowy kierunek w leczeniu raka jelita grubego. Badania krakowskich naukowców dają nadzieję
To nie cudowny lek ani szybkie rozwiązanie — raczej pierwszy krok w stronę terapii, która może być skuteczniejsza i mniej obciążająca dla pacjentów. Krakowscy naukowcy opracowali związek działający wybiórczo na komórki raka jelita grubego. Dr Izabela Siemińska tłumaczy, że „działa on przez swoisty receptor, tylko na komórki nowotworowe”, a dr Damian Kułaga zaznacza, że wolałby unikać określenia chemioterapia. „Chodzi o terapię celowaną” — podkreśla.Terapia celowana na raka jelita grubego: na czym polega pomysł krakowskich naukowców?
W Radiu Kraków dr Izabela Siemińska (Uniwersytet Rolniczy) i dr Damian Kułaga (Politechnika Krakowska) opowiedzieli o opracowanym związku chemicznym, który — jak relacjonowali — ma działać w sposób celowany wobec komórek nowotworowych jelita grubego.
Dr Damian Kułaga wyjaśniał, że chodzi o małocząsteczkowy inhibitor swoistej kinazy.
„Blokując ją, uruchamia pewne szlaki w komórce, które finalnie powodują śmierć komórek nowotworowych, pozostawiając nienaruszone komórki te zdrowe” — mówił.
Zespół podkreślał, że kluczową ideą jest selektywność: uderzenie w mechanizmy istotne dla komórek nowotworowych przy możliwie małym wpływie na tkanki prawidłowe.
Jak działa związek: autofagia i zatrzymanie cyklu komórkowego
Temat jest złożony i nie sprowadza się do jednego procesu. Dr Izabela Siemińska w uproszczeniu tłumaczyła, że zdrowa komórka ma „dwa receptory”, natomiast komórka nowotworowa „jeden” — i to ma umożliwiać wybiórcze działanie.
Badaczka wskazywała m.in. na rozregulowanie autofagii — procesu, który w różnych warunkach może pełnić odmienne role i bywa wykorzystywany przez komórki nowotworowe do przetrwania. Równocześnie podkreśliła element uznany przez zespół za najważniejszy: hamowanie cyklu komórkowego. W jej opisie chodzi o zatrzymanie niekontrolowanych podziałów, typowych dla komórek nowotworowych, co w konsekwencji prowadzi do ich obumierania.
Jak podkreślają nasi goście, różnica między takim podejściem a klasycznymi skojarzeniami z leczeniem jest zasadnicza. Dr Damian Kułaga proponował ostrożność w doborze słów: „unikałbym słowa chemioterapia… bardziej bym się skłaniał ku takiej terapii celowanej”, bo chodzi o model, w którym ogranicza się uszkodzenia komórek prawidłowych. Dr Siemińska dopowiadała, że wiele standardowych metod uderza także w zdrowe, szybko dzielące się tkanki (np. nabłonek czy komórki krwi), a w ich koncepcji celem jest „ominięcie” tego efektu.
Co dalej z badaniami i kiedy terapia mogłaby trafić do pacjentów
Dr Damian Kułaga mówił, że zespół ma za sobą badania in vitro, a także etap badań in vivo, które dały wyniki zgodne z oczekiwaniami. Związek otrzymał nazwę DKAT390 HCl (od inicjałów twórcy), ale rozmówcy podkreślali, że to dopiero początek długiej drogi.
Najbliższe kroki to przede wszystkim szerzej zakrojone badania bezpieczeństwa: sprawdzenie zachowania związku na innych modelach zwierzęcych, badania farmakokinetyczne, toksykologiczne i ocena dystrybucji w organizmie. Dr Kułaga wskazywał, że część analiz można zlecać zewnętrznym instytucjom, ale kluczową barierą są środki finansowe. Badacze mówili o poszukiwaniu finansowania publicznego (krajowego lub europejskiego) i o możliwości zainteresowania prywatnych podmiotów.
Komentarze (0)
Najnowsze
-
22:30
Park rozrywki w centrum miasta. Tajemnice Parku Krakowskiego
-
22:05
Alternatywna mapa Europy Środkowej – MCK x Radio Kraków. Miasta, które wymyśliły swoją stołeczność
-
21:37
STUHRALIA 2026. Kraków ponownie uczci pamięć Jerzego Stuhra
-
20:36
Koniec problemów na Zakrzówku? Trwają przygotowania do otwarcia basenów
-
19:53
Kraków uczcił 250-lecie niepodległości Stanów Zjednoczonych
-
19:38
Ekstraklasa wraca na Reymonta z przytupem: 30 tysięcy kibiców na miesiąc przed meczem!
-
17:54
Wisła Kraków pożegnała bramkarza Antona Cziczkana
-
17:34
Książki rozdawana na Plantach i w tramwaju! 17 czerwca Święto Wolnych Książek z Biblioteką Kraków
-
16:55
Nowy wjazd do Zakopanego otwarty przed wakacjami. Kierowcy ominą korki
-
16:42
„Nie mieli prawa tego zrobić”. Ekspert ocenia nagranie z krakowskiego szpitala
-
16:33
Na co zwrócić uwagę przy zakupie pierwszego mieszkania i jakie błędy najczęściej popełniają kupujący?
-
16:25
Justyna i Jan - najlepsi w Monte Rosa SkyMarathon!
-
15:45
Marian Kołodziejczyk – Tarnów i okolice
-
15:42
Niedźwiedź coraz bliżej ludzi. Służby otrzymują kolejne zgłoszenia
-
15:39
Małopolska szykuje się na wielkie święto kolarstwa! Wyścig J-labs Gołcza Race 2026 nadjeżdża z niemal 750-osobowym peletonem.
-
15:26
Wyzwiska, wulgaryzmy i bicie pacjenta przez ochronę. Co się wydarzyło w krakowskim szpitalu?
-
15:14
Nowy album Agaty Kulis – „Liberty & Identity”
-
15:12
Ciało młodej kobiety odnalezione w Wiśle. Trwa ustalanie jej tożsamości
-
15:05
Wielkie wyróżnienie dla Polki. Maja Chwalińska z dziką kartą na Wimbledon!
-
10:45
Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”