W audycji „Koło Naczelnych” prof. Marcin Urbaniak przypomniał, że w głosowaniu radnych 20 osób opowiedziało się za utrzymaniem dorożek, 14 za ich likwidacją, a cztery osoby wstrzymały się od głosu. Jak podkreślił, wynik pokazał, że temat przestał być marginalny, a argumenty dotyczące dobrostanu koni coraz częściej trafiają do opinii publicznej.
Najczęstszy argument? Ochrona rodzinnych biznesów
Przeciwnicy zmian najczęściej wskazują, że likwidacja dorożek oznaczałaby koniec wielopokoleniowych rodzinnych przedsiębiorstw. Zdaniem gościa programu jest to jednak fałszywa alternatywa:
„Tutaj nikt nie zakazuje przecież wykonywania zawodu. Natomiast narzędzia, jakimi ten zawód jest wykonywany, są zmienione, ponieważ zastępujemy żywe zwierzęta zautomatyzowanymi pojazdami.Podobne rozwiązania funkcjonują już w wielu europejskich miastach. Dorożkarze nie tracą pracy – zmienia się jedynie środek transportu. Zamiast koni wykorzystywane są pojazdy elektryczne stylizowane na tradycyjne dorożki"
Najczęstszy argument? Ochrona rodzinnych biznesów
Przeciwnicy zmian najczęściej wskazują, że likwidacja dorożek oznaczałaby koniec wielopokoleniowych rodzinnych przedsiębiorstw. Zdaniem gościa programu jest to jednak fałszywa alternatywa:
„Tutaj nikt nie zakazuje przecież wykonywania zawodu. Natomiast narzędzia, jakimi ten zawód jest wykonywany, są zmienione, ponieważ zastępujemy żywe zwierzęta zautomatyzowanymi pojazdami.Podobne rozwiązania funkcjonują już w wielu europejskich miastach. Dorożkarze nie tracą pracy – zmienia się jedynie środek transportu. Zamiast koni wykorzystywane są pojazdy elektryczne stylizowane na tradycyjne dorożki"
Europa pokazuje, że zmiana jest możliwa
Przykłady płyną z Rzymu, Brukseli czy Wiednia. W części miast dorożki elektryczne już wożą turystów, w innych trwa okres przejściowy, podczas którego przewoźnicy stopniowo przechodzą na nowe rozwiązania. W Rzymie część dorożkarzy zaakceptowała już nowe warunki działalności, zachowując swoje miejsca pracy.Taki model mógłby zostać zastosowany również w Krakowie. Pozwala on pogodzić interes przedsiębiorców z rosnącymi oczekiwaniami społecznymi dotyczącymi ochrony zwierząt.
Nie likwidacja biznesu, lecz zmiana narzędzi pracy
W programie wielokrotnie podkreślano, że spór nie dotyczy samych dorożkarzy, lecz wykorzystywania koni w intensywnym ruchu miejskim. Według prof. Urbaniaka współczesne warunki – hałas, ruch samochodowy, wysokie temperatury i tłumy turystów – nie sprzyjają dobrostanowi zwierząt.
Przykłady płyną z Rzymu, Brukseli czy Wiednia. W części miast dorożki elektryczne już wożą turystów, w innych trwa okres przejściowy, podczas którego przewoźnicy stopniowo przechodzą na nowe rozwiązania. W Rzymie część dorożkarzy zaakceptowała już nowe warunki działalności, zachowując swoje miejsca pracy.Taki model mógłby zostać zastosowany również w Krakowie. Pozwala on pogodzić interes przedsiębiorców z rosnącymi oczekiwaniami społecznymi dotyczącymi ochrony zwierząt.
Nie likwidacja biznesu, lecz zmiana narzędzi pracy
W programie wielokrotnie podkreślano, że spór nie dotyczy samych dorożkarzy, lecz wykorzystywania koni w intensywnym ruchu miejskim. Według prof. Urbaniaka współczesne warunki – hałas, ruch samochodowy, wysokie temperatury i tłumy turystów – nie sprzyjają dobrostanowi zwierząt.
Świat odchodzi od koni w centrach miast
Trend obserwowany jest nie tylko w Europie. Filadelfia zdecydowała o całkowitym zakazie dorożek konnych, Rzym przygotowuje pełne przejście na pojazdy elektryczne, a w Nowym Jorku kolejne wypadki z udziałem koni ponownie uruchomiły debatę nad zakończeniem tej formy transportu turystycznego.
Trend obserwowany jest nie tylko w Europie. Filadelfia zdecydowała o całkowitym zakazie dorożek konnych, Rzym przygotowuje pełne przejście na pojazdy elektryczne, a w Nowym Jorku kolejne wypadki z udziałem koni ponownie uruchomiły debatę nad zakończeniem tej formy transportu turystycznego.
Całkowity lub częściowy zakaz komercyjnego wykorzystywania dorożek konnych został wdrożony w kilkudziesięciu miastach na świecie, a oficjalne dane pochodzą z rejestrów decyzji rad miejskich oraz międzynarodowych raportów organizacji ochrony zwierząt.
Stany Zjednoczone (USA)
- Filadelfia (Pensylwania) – Rada Miasta uchwaliła całkowity zakaz dorożek w czerwcu 2026 roku, wprowadzając grzywny w wysokości 1000 USD dziennie za nielegalny przewóz (Oficjalny komunikat na stronie PETA).
- Chicago (Illinois) – zakaz wszedł w życie w 2021 roku po decyzji Rady Miasta o niewydawaniu nowych i nieodnawianiu starych licencji (Raport agencji prasowej AP).
- Salt Lake City (Utah) – Rada Miasta przegłosowała jednomyślny zakaz komercyjnych przejazdów w 2014 roku po śmiertelnym zasłabnięciu konia Jerry'ego (Archiwum legislacyjne Salt Lake City Tribune / PETA).
- San Antonio (Teksas) – w 2024 roku Rada Miasta podjęła oficjalną decyzję o stopniowym wygaszaniu licencji dorożkarskich (Dane PETA). [1
- Breckenridge (Kolorado) – zakaz wprowadzony nadzwyczajną ordynacją Rady Miasta w 2017 roku (Baza PETA).
- Mniejsze aglomeracje w USA, które wprowadziły pełne zakazy administracyjne (Rejestr Coalition for NYC Animals):
- Floryda: Key West, Palm Beach, Pompano Beach, Treasure Island, Kenneth City, Deerfield Beach, Panama City Beach.
- Missisipi: Biloxi.
- Nevada: Las Vegas, Reno.
- Nowy Jerzy: Camden.
- Nowy Meksyk: Santa Fe.
Europa
- Malaga (Hiszpania) – natychmiastowy zakaz dorożek turystycznych wdrożony przez władze miejskie w październiku 2025 roku z przyczyn bezpieczeństwa zwierząt.
- Praga (Czechy) – od 1 stycznia 2023 roku decyzją władz miejskich zlikwidowano stałe postoje dorożek w turystycznych punktach: na Rynku Staromiejskim i w Parku Stromovka.(Uchwała Rady Miasta Pragi / PETA).
- Barcelona (Hiszpania) - od czerwca 2018 r. władze Barcelony wprowadziły całkowity zakaz wydawania licencji na turystyczne przejazdy dorożkami konnymi, usuwając je m.in. z kultowego deptaku Las Ramblas oraz całego historycznego centrum miasta. Barcelona ogłosiła się wówczas oficjalnie „miastem przyjaznym zwierzętom”
- Rzym (Włochy) – wprowadzenie restrykcji i zakazu ruchu tzw. botticelle w ścisłym centrum oraz na ulicach o dużym natężeniu ruchu samochodowego (Raport Ratuj Konie).
- Londyn oraz Oxford (Wielka Brytania) – zakaz dorożek o charakterze stricte rozrywkowym/turystycznym na drogach publicznych w strefach miejskich (Koalicja BanHDC).
- Paryż (Francja) – wycofanie tradycyjnych licencji na przewozy turystyczne w zurbanizowanym centrum (Rejestr Carriage Horses).
Ameryka Północna, Południowa i Australia
- Montreal (Kanada) – całkowity oficjalny zakaz wszedł w życie w 2020 roku po głośnym incydencie z 2018 roku, kiedy koń padł w trakcie trasy turystycznej (Oficjalne rozporządzenie miasta Montreal / PETA).
- Toronto (Kanada) – brak przyznawania licencji dorożkarskich w strefach miejskich (Baza danych BanHDC).
- Melbourne (Australia) – od 2022 roku obowiązuje całkowity zakaz wjazdu dorożek konnych do Centralnej Dzielnicy Biznesowej (CBD) (Decyzja Urzędu Miasta Melbourne / PETA).
- Cartagena (Kolumbia) – w grudniu 2025 roku władze miasta oficjalnie wycofały konie i zastąpiły całą flotę 62 tradycyjnych powozów nowoczesnymi e-dorożkami (Raport historyczno-gospodarczy Observatory Wiki).
- Guadalajara (Meksyk) – w 2017 roku jako pierwsze miasto w tym regionie dokonało pełnej legislacyjnej transformacji, zakazując pracy koni i wymieniając pojazdy na elektryczne (Analiza Observatory Wiki).
Azja
- Mumbaj (Indie) – zakaz poruszania się tradycyjnych dorożek (tzw. Victorias) ze względu na ochronę zwierząt i bezpieczeństwo na drogach (Baza Humane World).
- Pekin (Chiny) – brak zgody na ruch dorożek o przeznaczeniu rozrywkowym w rejonach miejskich (Rejestr BanHDC). [1, 2]
To najpopularniejsze przykłady rozwiązań, które pozwoliły dorożkarzom zachować dotychczasowe źródło dochodu i profil działalności turystycznej.
- Meksyk (Guadalajara): Miasto sfinansowało połowę kosztów zakupu nowoczesnych e-powozów stylizowanych na retro. Dorożkarze zachowali swoje miejsca postojowe w centrum, a konie przeszły na emeryturę do sanktuariów.
- Kolumbia (Cartagena): Pod koniec 2025 roku miasto całkowicie sfinansowało wymianę wszystkich 62 zarejestrowanych powozów na pojazdy elektryczne. Dorożkarze otrzymali nowe e-wozy za darmo w zamian za zrzeczenie się licencji na zaprzęgi konne.
- Belgia (Bruksela): Miasto zaoferowało dorożkarzom pierwszeństwo w uzyskaniu licencji na komercyjny przewóz turystów nowymi, elektrycznymi replikami dawnych powozów.
Część miast decyduje się na bezpośrednie wsparcie finansowe, aby zrekompensować dorożkarzom utratę biznesu.
- Kanada (Montreal): Władze miasta zaoferowały dorożkarzom program wykupu. Za dobrowolne i natychmiastowe zrzeczenie się licencji oraz przekazanie konia pod opiekę fundacji (SPCA), miasto wypłacało jednorazową odprawę w wysokości 10 000 dolarów kanadyjskich.
- Australia (Melbourne): Przewoźnicy otrzymali wsparcie finansowe od miasta na pokrycie strat związanych z nagłym zakazem wjazdu do Centralnej Dzielnicy Biznesowej (CBD).
- Włochy (Rzym): W zamian za rezygnację z botticelle (tradycyjnych dorożek), miasto zaproponowało dorożkarzom darmową konwersję licencji dorożkarskiej na licencję taksówkarską (NCC – prywatny przewóz osób), co otworzyło przed nimi stabilniejszy rynek pracy.
- USA (Chicago i Filadelfia): Władze zaoferowały bezpłatne szkolenia zawodowe oraz pierwszeństwo przy ubieganiu się o licencje na alternatywne biznesy turystyczne (np. przewodnictwo piesze, riksze rowerowe czy prowadzenie busów turystycznych).
Propozycje dla dorożkarzy w Polsce (Kraków)
- Przejście na napęd elektryczny: Pojawił się oficjalny projekt zakupu elektrycznych powozów stylizowanych na historyczne, które miałyby zastąpić konie na Rynku Głównym.
- Gwarancja zatrudnienia: Radni proponują, aby obecni dorożkarze mieli wyłączne prawo do obsługi nowych e-powozów, dzięki czemu nie stracą pracy.
- Zapewnienie opieki nad końmi: Miasto lub organizacje prozwierzęce miałyby współfinansować godną emeryturę dla koni w specjalnych azylach, odciążając finansowo ich dotychczasowych właścicieli.