Gościem audycji „Koło Naczelnych”był prof. Marcin Urbaniak, zoopsycholog i kognitywista. Rozmowa dotyczyła planów budowy przemysłowych ferm ośmiornic oraz argumentów naukowych przemawiających przeciwko ich hodowli.
Największe kontrowersje budził projekt hiszpańskiej firmy Nueva Pescanova, która planowała uruchomienie pierwszej na świecie komercyjnej fermy ośmiornic. Zwierzęta miały być przetrzymywane w zagęszczonych zbiornikach, tuczone, a następnie masowo zabijane.
– „Przemysłowe fermy ośmiornic z naszej naukowej perspektywy i z takiej społecznej są równoznaczne z przemysłową hodowlą świń, krów czy drobiu, czyli permanentne cierpienie i brutalne umieranie tych zwierząt” – podkreśla prof. Marcin Urbaniak.
Gość programu zwraca uwagę, że problem nie dotyczy wyłącznie dobrostanu zwierząt. Hodowla ośmiornic wiązałaby się także z ogromnymi kosztami środowiskowymi. Aby wyprodukować kilogram mięsa ośmiornicy, trzeba odłowić wielokrotnie więcej ryb przeznaczonych na ich pokarm, co prowadzi do zachwiania równowagi ekosystemów morskich.
Jednym z najważniejszych argumentów naukowców pozostaje jednak wyjątkowa biologia i inteligencja tych zwierząt. Ośmiornice prowadzą samotniczy tryb życia, zajmują rozległe terytoria i wykazują bardzo rozwinięte zdolności poznawcze. Zamknięcie ich w zagęszczonych zbiornikach prowadzi do silnego stresu, agresji i kanibalizmu.
– „Mają bogate życie wewnętrzne, więc przeżywają bardzo silny stres w warunkach przegęszczenia. Są gatunkami samotniczymi, silnie terytorialnymi, dochodzi do walk pomiędzy ośmiornicami, kiedy je zagęścimy w konkretnym basenie” – wyjaśnia prof. Marcin Urbaniak.
Ekspert podkreśla również, że współczesna nauka nie zna metody, która pozwalałaby humanitarnie zabijać ośmiornice na skalę przemysłową.
– „Nie mamy precyzyjnej wiedzy, jak humanitarnie pozbawić życia ośmiornicę, a nawet gdybyśmy mieli taką wiedzę, nie istnieje humanitarny sposób masowego uśmiercania tych zwierząt” – mówi profesor.
2W rozmowie zwrócono również uwagę na niezwykle złożony układ nerwowy ośmiornic. Większość neuronów znajduje się w ich ramionach, a nie w samym mózgu, co dodatkowo komplikuje kwestie związane z ogłuszaniem czy uśmiercaniem. Badania wskazują również, że zanurzanie ich w lodowatej wodzie, jedna z rozważanych metod zabijania, powoduje długotrwały ból i agonię.
23 lipca firma Nueva Pescanova wycofała się z projektu budowy pierwszej komercyjnej fermy ośmiornic. Powodem były m.in.nowe wymagania administracyjne i środowiskowe. Nie oznacza to jednak końca dyskusji, ponieważ przedsiębiorstwo nie wyklucza realizacji inwestycji w innym miejscu świata.Naukowcy i organizacje zajmujące się ochroną zwierząt liczą, że kolejne decyzje administracyjne skutecznie uniemożliwią rozwój tego typu hodowli.Podczas gdy brak oficjalnych zakazów budowy tego rodzaju ferm pozostaje mnożenie przeszkód formalnych.