Karol Szymanowski między Tatrami a Orientem. „To był artysta, który nie mieścił się w jednej tradycji”

Wioletta Gawlik-Janusz
Dzisiaj 15:59 ( Edytowany Dzisiaj 16:10 )

49. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Karola Szymanowskiego w Zakopanem zabiera słuchaczy w podróż śladami fascynacji kompozytora kulturą Orientu. O tym, dlaczego Szymanowski wciąż wymyka się prostym definicjom, jak jego muzyka łączy Tatry i dalekie kultury oraz o programie tegorocznego festiwalu – z Piotrem Sałajczykiem, dyrektorem artystycznym wydarzenia, rozmawia Wioletta Gawlik.

Karol Szymanowski często przedstawiany jest jako jeden z najważniejszych polskich kompozytorów. Jednak jego twórczość i biografia pokazują artystę znacznie bardziej złożonego – otwartego na świat, poszukującego nowych inspiracji i przekraczającego granice kultur.

– Mamy tendencję do zamykania postaci w pewnym pomniku i w pewnym kokonie naszego wyobrażenia o nich – mówi Piotr Sałajczyk. Jak podkreśla, Szymanowski był człowiekiem niezwykle ciekawym świata, który od początku swojej drogi artystycznej szukał własnego języka.

Kompozytor dorastał w Tymoszówce na terenie dzisiejszej Ukrainy, z dala od głównych centrów europejskiej kultury. Świat poznawał początkowo poprzez książki, później dzięki podróżom.

– Jego fascynacja Orientem była na początku bardziej literacka niż geograficzna. Dopiero później zaczął podróżować, poznawać inne miejsca i kultury. Szymanowski rzeczywiście wymyka się nam jako twórca – podkreśla dyrektor festiwalu.

Orient jako muzyczna inspiracja

Tegoroczna edycja festiwalu skupia się na fascynacji Szymanowskiego kulturą Wschodu. Nie jest to jednak jedynie opowieść o jednym aspekcie jego biografii.

– Trzecia Symfonia jest sztandarowym przykładem zachwytu Szymanowskiego Orientem. Od niej zaczęła się tegoroczna idea festiwalu, a później zaczęliśmy szukać szerszych odniesień: jak Orient funkcjonował w muzyce różnych epok i u różnych kompozytorów – opowiada Piotr Sałajczyk.

Program festiwalu pokazuje więc nie tylko samego Szymanowskiego, ale także europejską fascynację kulturami Wschodu. Wśród przykładów znalazła się muzyka Wolfganga Amadeusza Mozarta, między innymi „Uprowadzenie z seraju” oraz słynny „Marsz turecki”.

– To było pokłosie zetknięcia się Europejczyków z kulturą turecką, która docierała aż pod mury Wiednia. Takie fascynacje później pojawiały się u kolejnych twórców – mówi dyrektor artystyczny festiwalu.

Symfonie Szymanowskiego i wielki plan festiwalu

Jednym z najważniejszych założeń tegorocznej edycji jest wykonanie III Symfonii „Pieśń o nocy”. To część kilkuletniego projektu prezentacji wszystkich symfonii Karola Szymanowskiego.

– Założyłem sobie, że co roku będziemy wykonywać jedną z czterech symfonii, tak aby podczas jubileuszowej, pięćdziesiątej edycji zakończyć ten cykl – wyjaśnia Piotr Sałajczyk.

W ubiegłych latach zabrzmiały II i IV Symfonia, a w przyszłym roku planowana jest I Symfonia, która stanie się punktem wyjścia do jubileuszowej edycji festiwalu.

Zakopane – miejsce pamięci i żywej muzyki

Festiwal nieprzypadkowo odbywa się właśnie pod Tatrami. Zakopane było dla Szymanowskiego miejscem szczególnym – przestrzenią spotkania z kulturą Podhala i ważnym etapem jego życia.

– Tego nie da się rozdzielić. To był dom Szymanowskiego w ostatnim okresie jego życia. Są miejsca, w których bywał, i my mamy nadzieję, że na moment ożywiamy tę postać dla publiczności – mówi dyrektor.

Koncerty odbywają się w wyjątkowych przestrzeniach Zakopanego, między innymi w Galerii Władysława Hasiora, Czerwonym Dworze czy hotelu Stamary.

Muzyka współczesna i prawykonania

Ważną częścią festiwalu są również nowe kompozycje. W tym roku publiczność usłyszy między innymi prawykonania utworów Przemysława Schellera i Zbigniewa Bargielskiego.

– Szymanowski sam był twórcą, który szukał nowych dróg. Dlatego naturalne jest dla nas, żeby obok jego muzyki pojawiały się współczesne dzieła – podkreśla Piotr Sałajczyk.

Dlaczego warto przyjechać do Zakopanego?

Zdaniem dyrektora artystycznego festiwal wyróżnia przede wszystkim spójna idea, wyjątkowe miejsca i publiczność, która od lat wraca na kolejne edycje.

– Muzyka jest wspaniałym tworzywem, ciągle żywą materią. Za każdym razem festiwal przebiera się w nowe szaty, ale tym, co łączy wszystkie edycje, jest postać naszego patrona. Geniusz kompozytora i geniusz miejsca – to rzeczy, które nas wyróżniają – mówi Piotr Sałajczyk.

49. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Karola Szymanowskiego potrwa w Zakopanem od 19 do 25 lipca.

– Mamy tendencję do zamykania postaci w pewnym pomniku i w pewnym kokonie naszego wyobrażenia o nich – mówi Piotr Sałajczyk. Jak podkreśla, Szymanowski był człowiekiem niezwykle ciekawym świata, który od początku swojej drogi artystycznej szukał własnego języka.

Kompozytor dorastał w Tymoszówce na terenie dzisiejszej Ukrainy, z dala od głównych centrów europejskiej kultury. Świat poznawał początkowo poprzez książki, później dzięki podróżom.

Orient jako muzyczna inspiracja

Tegoroczna edycja festiwalu skupia się na fascynacji Szymanowskiego kulturą Wschodu. Nie jest to jednak jedynie opowieść o jednym aspekcie jego biografii.

Program festiwalu pokazuje więc nie tylko samego Szymanowskiego, ale także europejską fascynację kulturami Wschodu. Wśród przykładów znalazła się muzyka Wolfganga Amadeusza Mozarta, między innymi „Uprowadzenie z seraju” oraz słynny „Marsz turecki”.

Symfonie Szymanowskiego i wielki plan festiwalu

Jednym z najważniejszych założeń tegorocznej edycji jest wykonanie III Symfonii „Pieśń o nocy”. To część kilkuletniego projektu prezentacji wszystkich symfonii Karola Szymanowskiego.

– Założyłem sobie, że co roku będziemy wykonywać jedną z czterech symfonii, tak aby podczas jubileuszowej, pięćdziesiątej edycji zakończyć ten cykl – wyjaśnia Piotr Sałajczyk.

W ubiegłych latach zabrzmiały II i IV Symfonia, a w przyszłym roku planowana jest I Symfonia, która stanie się punktem wyjścia do jubileuszowej edycji festiwalu.

Zakopane – miejsce pamięci i żywej muzyki

Festiwal nieprzypadkowo odbywa się właśnie pod Tatrami. Zakopane było dla Szymanowskiego miejscem szczególnym – przestrzenią spotkania z kulturą Podhala i ważnym etapem jego życia.

Koncerty odbywają się w wyjątkowych przestrzeniach Zakopanego, między innymi w Galerii Władysława Hasiora, Czerwonym Dworze czy hotelu Stamary.

Muzyka współczesna i prawykonania

Ważną częścią festiwalu są również nowe kompozycje. W tym roku publiczność usłyszy między innymi prawykonania utworów Przemysława Schellera i Zbigniewa Bargielskiego.

– Szymanowski sam był twórcą, który szukał nowych dróg. Dlatego naturalne jest dla nas, żeby obok jego muzyki pojawiały się współczesne dzieła – podkreśla Piotr Sałajczyk.

Dlaczego warto przyjechać do Zakopanego?

Zdaniem dyrektora artystycznego festiwal wyróżnia przede wszystkim spójna idea, wyjątkowe miejsca i publiczność, która od lat wraca na kolejne edycje.

49. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Karola Szymanowskiego potrwa w Zakopanem od 19 do 25 lipca.

Źródło: opracowanie własne

Autor:

Wioletta Gawlik-Janusz

Opracowanie:

Justyna Polewska-Nowicka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Karol Szymanowski między Tatrami a Orientem. „To był artysta, który nie mieścił się w jednej tradycji”

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wypadek na kolei, pociąg wpadł do rzeki Poprad