3 października na Scenie Kameralnej Narodowego Starego Teatru odbędzie się premiera spek- taklu NONFICTION w reżyserii Gosi Wdowik. Przedstawienie, oparte na powieści Julie Myerson w adaptacji Martyny Wawrzyniak, opowiada o macierzyństwie, które wymyka się społecznym wy- obrażeniom o bezwarunkowej miłości, bliskości i odpowiedzialności. To historia rodziców bezradnych wobec wyborów dorosłego dziecka, opowieść o potrzebie oddzielenia oraz o granicy między troską a poczuciem własności.
W spektaklu literatura spotka się na scenie ze sztuką wizualną za sprawą rzeźb-lalek stworzonych przez Anetę Grzeszykowską. Powierzenie postaci córki rzeźbom zmienia sposób, w jaki widzowie mogą odczytywać jej obecność na scenie. Lalka staje się bohaterką przedstawienia, funkcjonując pomiędzy przedmiotem a żywą postacią. Uzależnienie nie jest tu przedstawiane jako problem społeczny, lecz jako siła prowadząca do rozpadu relacji. Obserwujemy je z perspektywy rodziców, rozdartych między lękiem o dziecko a pragnieniem, by kryzys wreszcie doprowadził do zmiany. Lalki stają się w tym kontekście metaforą niespełnionych oczekiwań wobec dziecka i bolesnej konfrontacji z jego odrębnością.
- Mam zwyczaj zapraszania artystów i artystek wizualnych. W teatrze słowo ma za zadanie nazywać, domykać, a sztuka – otwierać. Romansuję ze sztuką, żeby wytwarzać świat sceniczny otwarty na interpretację - mówi reżyserka Gosia Wdowik
Obiekty Grzeszykowskiej wprowadzają dodatkową warstwę znaczeń. Lalka przywołuje skojarze- nia z dziecięcym ciałem, a jednocześnie przypomina, że oglądamy przedmiot pozbawiony własnej sprawczości. Obecność rzeźb otwiera przestrzeń pomiędzy dokumentem i fikcją, rzeczywistością i wyobrażeniem. Jak mówi Aneta Grzeszykowska: „Paradoksalnie wydaje mi się, że wprowadzenie tak sztucznego obiektu, który przedstawia człowieka, do równie umownej, sztucznej przestrzeni te- atru może wywołać odwrotny efekt. Jakby dwa poziomy fikcji nagle zaczęły produkować coś bardzo prawdziwego”.
Julie Myerson jest brytyjską pisarką i krytyczką, autorką powieści oraz książek non-fiction. Rozgłos przyniosła jej między innymi powieść Something Might Happen, a szczególnie burzliwą debatę wy- wołała książka The Lost Child: A True Story z 2009 roku, w której opisała doświadczenia własnej rodziny i uzależnienie nastoletniego syna. Publikacja postawiła Myerson w centrum sporu o pry- watność, odpowiedzialność pisarki i prawo do opowiadania historii, które nie należą wyłącznie do jednej osoby. W wydanej kilkanaście lat później powieści Nonfiction autorka powróciła do tematów uzależnienia, macierzyństwa i rodzinnej straty, tym razem nadając osobistemu materiałowi formę fikcji. Pytanie, czy można w pełni zaufać autorce opowiadającej własną historię, staje się jednym z głównych napięć książki i spektaklu.
Premiera: 3 października 2026, Scena Kameralna Narodowego Starego TeatruObsada:Bogumi
ła Bajor / Alicja Jurkowska, Zbigniew W. Kaleta, Dorota Pomykała, Kamil Pudlik, Małgorzata Zawadzka, pierwszy raz na scenie Zosia Będkowska
Twórczynie i twórcy:Gosia
Wdowik – reżyseria Martyna Wawrzyniak – adaptacja Marta Orczykowska – tłumaczenie
Aleksandr Prowaliński, Gosia Wdowik – scenografia Aneta Grzeszykowska – rzeźby
Maja Wolak – kostiumy
Aleksandr Prowaliński – reżyseria światła Agata Zemla – muzyka i sound design Hanna Nowak – inspicjentka
(na podstawie mat. prasowych)