Mimo że oryginalnie jest z Warszawy, jak dzisiaj powiedziała, z Marszałkowskiej, to jednak wybrała Kraków, swoją życie związała z Krakowem i została z nami. I po prostu jesteśmy jej wszyscy wdzięczni. Jesteśmy jako Krakowianie wdzięczni za to, co wzięło się od naszego miasta. Za kulturę, za sztukę, za wszystkie te wybitne jej dzieła. No i za też relacje z Japonią, za Fundację Kioto Kraków, za Mangghę
- podsumował uhonorowanie słynnej scenografki prezydent Miszalski.
Tytuł honorowego obywatela Krakowa jest przyznawany raz do roku. W 2025 roku tego zaszczytu dostąpił ksiądz Adam Fredro-Boniecki.
Krystyna Anna Zachwatowicz-Wajda urodziła się 16 maja 1930 r. w Warszawie, ale na miejsce do życia wybrała Kraków, który nazywa swoim domem.
W czasie II wojny światowej zaangażowana była w działalność konspiracyjną jako członkini Szarych Szeregów. Uczestniczyła jako sanitariuszka i łączniczka w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim i uzyskała dyplom na Wydziale Scenografii Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. W późniejszych latach została pracownikiem tej uczelni, gdzie m.in. kierowała Katedrą Scenografii.
W życiu teatralnym i filmowym Krakowa aktywnie uczestniczyła od końca lat 50. XX w. Jako scenograf zadebiutowała w 1955 r. projektem do operetki „Wesoła wdówka" w Krakowskim Teatrze Muzycznym. Od 1956 r. występowała jako aktorka w Teatrze Cricot2 Tadeusza Kantora oraz w „Piwnicy pod Baranami" Piotra Skrzyneckiego. Związana była z tetrami: Ludowym, Starym, im. Juliusza Słowackiego, Operą Krakowską.
Zrealizowała ponad 150 scenografii do przedstawień teatralnych, opery i filmu, zarówno w Polsce, jak i za granicą - m.in. w Zurychu, Paryżu, Monachium, Buenos Aires, Tel Awiwie, Moskwie, New Haven i Tokio.
Na ekranie po raz pierwszy pojawiała się w 1961 r. w epizodycznej roli pracownicy fotoplastykonu w „Samsonie” w reż. Andrzeja Wajdy. 15 lat później zagrała jedną z głównych ról w „Człowieku z marmuru”, wcielając się w Hankę Tomczyk. Wystąpiła też w „Pannach z Wilka”, „Kronice wypadów miłosnych”, „Korczaku”, „Miłości i muzyce”, „Panu Tadeuszu”, „Katyniu”. Brała udział w pracach komisji ekspertów ds. kultury przy prezydium NSZZ „Solidarność" Region Mazowsze. W stanie wojennym działała w Prymasowskim Komitecie Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom przy kościele św. Marcina w Warszawie.
W 1988 r. z mężem Andrzejem Wajdą założyła Fundację Kyoto-Kraków, a następnie Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, działające od 2007 r. jako placówka muzealna. Manggha jest jedyną państwową instytucją popularyzującą kulturę japońską w Polsce.
Odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za działalność artystyczną i społeczną oraz japońskim Orderem Wschodzącego Słońca - Złote Promienie z Rozetą za zasługi w rozwoju stosunków międzynarodowych, promocję japońskiej kultury.