- A
- A
- A
Pod lupą: zabytkowe krakowskie windy
Wiedeń ma ich około dwóch tysięcy, a Kraków ponad 150, ale i tak jest najlepiej "wyposażonym" miastem Polski. Mowa o starych, zabytkowych windach, które od końca XIX wieku montowane były w kamienicach i świadczyły nie tylko o zamożności i nowoczesnym myśleniu ich właściciela, ale także o dobrym guście.
Mechanizm windy w kamienicy przy pl. Dominikańskim. Foto: dzięki uprzejmości Leszka Fidelusa
(Marzena Florkowska/ew)
Winda w kamienicy przy ul. Sereno Fenna. Foto: dzięki uprzejmości Leszka Fidelusa
10 metrów na sekundę - z taką prędkością jeżdżą najszybsze windy, a te najstarsze dźwigi jeździły z prędkością pół metra na sekundę. Ważna była nie tylko prędkość, ale i komfort jazdy. Wsiadając jednak do windy, czasem zastanawiamy się, czy aby przypadkiem ona się nie urwie. Na takie m.in. pytania Marzeny Florkowskiej odpowiadali Leszek Fidelus z Urzędu Dozoru Technicznego i Piotr Wywiał, konserwator wind.
Zdjęcie z wnętrza windy w kamienicy przy al. Krasińskiego. Foto: dzięki uprzejmości Leszka Fidelusa
Najwięcej zabytkowych wind znajduje się w Krakowie w kamienicach wzdłuż Alej Trzech Wieszczów, ale były one montowane także w kamienicach starszych, w takich, które miały duszę czyli specjalny otwór. Co ciekawe, często w kamieniach znajdowały się nawet trzy windy - reprezentacyjna, dla służby i towarowa.
Winda w kamienicy na pl. Dominikańskim. Foto: dzięki uprzejmości Leszka Fidelusa
Obudowa z kutymi elementami roślinnymi wyróżnia windę w jednej z kamienic przy placu Dominikańskim. Gdzie indziej kabina z kolorowych szkieł, które mienią się zwłaszcza w wieczornym świetle. Te windy mają duszę - mówią ich znawcy i miłośnicy: Leszek Fidelus z Urzędu Dozoru Technicznego, pasjonat i znawca starych dźwigów i Piotr Wywiał, który przejął po dziadku zainteresowanie windami i je konserwuje.
W tym tygodniu zapraszamy Państwa na spacer takim niezwykłym szlakiem, a przewodnikami Marzeny Florkowskiej będą Leszek Fidelus z Urzędu Dozoru Technicznego, pasjonat i znawca starych dźwigów i Piotr Wywiał, który przejął po dziadku zainteresowanie windami i je konserwuje.
Słuchajcie od 18 do 21 kwietnia o 11:40.
Winda w kamienicy na ul. Kościuszki. Foto: dzięki uprzejmości Leszka Fidelusa
Mosiężne zawiasy i przedwojenne szyby i lustra. Zabytkowe kasety wezwań i to charakterystyczne skrzypienie drewnianej kabiny, które zupełnie niepotrzebne wywołuje dreszcz emocji. Takie przeżycia nieobce są tym, którzy od czasu do czasu jeżdżą przedwojennymi windami. Dziś pierwsza taka wyprawa krakowskim szlakiem starych wind. Marzena Florkowska wyruszyła w nią w towarzystwie Leszka Fidelusa z Urzędu Dozoru Technicznego, pasjonata i znawcy starych dźwigów.
Komentarze (0)
Najnowsze
-
22:08
Zwykłe wyjście z domu? Nie dla każdego. Seniorzy potrzebują dostępnych toalet
-
21:01
Burza po meczu Legia Warszawa - Wisła Kraków. Krakowski klub punktuje rażące błędy sędziowskie
-
20:13
Wody Polskie rezygnują z budowy polderu w Szczurowej. Inwestycja zostanie wykreślona z dokumentów
-
19:42
GKS górą nad Wieczystą w zaległym spotkaniu
-
18:57
„Nie zamieniajmy tragedii w widowisko”. Prof. Aldona Guzik o relacjonowaniu ataków w szkołach
-
18:30
Utrudnienia na DK28 w Zatorze. Ruch wahadłowy do końca roku
-
18:10
Jezioro Klimkowskie niemal puste. Gorlice przygotowują plan awaryjny
-
18:01
Piosenki rozkwitają jesienią. Festiwal SongBloom rusza w trasę.
-
17:08
Zmiana terminu zaprzysiężenia Łukasza Gibały. Nowa data to 20 października
-
16:23
Kraków dał nauczkę partiom politycznym? „Kandydaci przywiezieni w teczce mogą mieć dużo trudniej”
-
16:17
Krakowski PiS deklaruje współpracę z Łukaszem Gibałą. „Mamy podobne stanowiska”
-
15:46
Śmierć 41-latka po interwencji policji w Nowym Sączu. Śledczy analizują nagrania
-
14:52
Watykan przywrócił proboszcza odwołanego przez abp. Jędraszewskiego. Ks. Wilk wraca do parafii w Nowym Prokocimiu
-
14:49
Tir wpadł do rowu w Przeciszowie. Droga wojewódzka zablokowana na kilka godzin
-
14:05
Kracik: Budżet będzie sprawdzianem dla Gibały. Klęczar: Werdykt wyborców trzeba uszanować
-
13:30
Trump dogaduje się z Putinem. Prof. Przebinda: Nie wiemy, co zrobi po wyborach
-
15:05
Najważniejsza jest diagnoza
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 17 - Szpital MSWiA. Leczenie na służbie