Pierwszy taki egzamin w Polsce: studenci zdawali historię filozofii przed AI

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2025.11.04

„To było ryzykowne, ale konieczne”. Prof. Michał Ostrowicki z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, założyciel Academia Electronica, opowiada, jak na UJ przeprowadzono pierwszy w Polsce egzamin, w którym o ocenie współdecydowała sztuczna inteligencja. "Nie wycofamy się z AI" - twierdzi gość Radia Kraków. O dydaktyce i wspólnocie akademickiej w erze AI w programie O Tym Się Mówi.

Zdjęcie ilustracyjne. Fot. pexels

Academia Electronica przeprowadziła na UJ eksperyment: po teście (100 pytań) część studentów kontynuowała egzamin przed AI, co skutkowało także zmianami ocen.
23 osoby z ponad 60 zdecydowały się na rozmowę z botem; wynik AI bywał wyższy lub niższy i był traktowany jako finalny.
Najważniejszy wniosek dotyczy ważenia kompetencji: AI zasugerowała przeformułowanie pytań, co otwiera debatę o roli egzaminatora i projektowaniu promptów.
Zdaniem prof. Ostrowickiego AI działa paradygmatycznie i zdefiniuje dydaktykę oraz wspólnotę uniwersytecką, choć dziś wciąż polaryzuje środowisko.

Posłuchaj audycji

Egzamin przed AI krok po kroku: test, decyzja i… zmiana oceny

Academia Electronica to autorski, 18-letni projekt badawczo-edukacyjny działający przy UJ (poza strukturami instytutów), o którym oficjalnie informuje strona Wydziału Filozoficznego. To właśnie tutaj przeprowadzono eksperymentalny egzamin z historii filozofii z udziałem sztucznej inteligencji.

Egzamin rozpoczął się tradycyjnie – od testu obejmującego sto pytań i czterysta możliwych odpowiedzi, z jedną poprawną w każdym przypadku. Studenci polonistyki ze specjalizacją nauczycielską logowali się na stronie Akademii anonimowo, posługując się jedynie swoim uniwersyteckim netname’em, co pozwalało zachować badawczy charakter przedsięwzięcia. Po zakończeniu testu system automatycznie oceniał pracę. Jeśli wynik mieścił się w przedziale od 3,5 do 4,5, na ekranie pojawiała się informacja: można zakończyć egzamin z uzyskaną oceną lub kontynuować go przed sztuczną inteligencją.

Edwin Bendyk: Sztuczna inteligencja - więcej wolności, mniej osobistej autonomii

Na tę drugą opcję zdecydowały się 23 osoby z ponad sześćdziesięcioosobowej grupy. Ich rozmowy z botem rzeczywiście wpływały na ostateczne noty – część ocen została obniżona, inne podwyższone. Choć technicznie możliwe było podejście wielokrotne, profesor sugerował studentom, by przyjęli wynik AI jako ostateczny, tak jak w przypadku tradycyjnego egzaminu.

Prof. Ostrowicki przypomina, że to nie pierwsze podejście Akademii do łączenia nauki z rzeczywistością wirtualną. Już w 2015 roku w świecie Second Life działał bot „Biała Sowa”, pierwszy na świecie awatar, który egzaminował studentów. Tamten projekt nie korzystał jeszcze ze sztucznej inteligencji, ale po pojawieniu się modeli GPT został rozwinięty i przeniesiony na stronę Akademii, zintegrowaną z nowoczesnym modułem AI.

Podczas prac nad tym systemem profesor doświadczył zaskakującej sytuacji. „Podczas jednej z rozmów bot zasugerował, że potrafiłby przeprowadzić egzamin lepiej. To było deprymujące” — wspomina. Jak dodaje, ta chwila postawiła go w nieznanej dotąd roli: po raz pierwszy to maszyna weryfikowała coś, co dotąd wydawało się oczywiste w jego praktyce akademickiej.

„Zdałem sobie wtedy sprawę, że warto zastanowić się, jak z perspektywy sztucznej inteligencji wygląda sam egzamin i jak można badać wzajemne granice kompetencji człowieka i algorytmu” — podsumowuje.

„To był pierwszy w Polsce egzamin, w którym studenci mogli zdawać przed AI. Nie widzę na razie sygnałów, by podobne ryzyko podjęto gdzie indziej” — dodaje profesor Ostrowicki.

Czego uczy ten eksperyment?

Feedback od studentów — jak relacjonuje gość Radia Kraków — był pozytywny: egzamin „nie straszył”, dawał poczucie komfortu rozmowy o merytoryce „w podobny sposób, jak rozmawiamy o innych sprawach z AI”.

„Na 99% — a właściwie na 100% — AI będzie wpływać na dydaktykę” — mówi profesor. Technologia działa paradygmatycznie: jednostki naukowe, które zignorują AI, zostaną w tyle. Przykłady z zagranicy (jak badania biologiczne na MIT) pokazują, że algorytmicznie uzyskana wiedza może być wdrażalna.

Jednocześnie AI polaryzuje środowisko: część używa jej nawet do jednego zdania w mailu, inni odrzucają jako „pozbawiony ducha system”. Z filozoficznego punktu widzenia kluczowy będzie styk języka i rzeczywistości: jeśli język kształtuje myślenie, to „być może będziemy musieli dostosować się do perspektywy AI”, która operuje opisem świata bez bezpośredniego dostępu do fizyczności — inaczej niż człowiek. To napięcie może zdefiniować przyszłą kulturę uniwersytetu.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (2)

PPHT

profesor po humanum tumanum

2025-11-04

upadek nauki podąża jak funkcja wykładnicza.

Student

2025-11-04

Kręcicie na siebie bicz albo powróz Profesory.

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Pierwszy taki egzamin w Polsce: studenci zdawali historię filozofii przed AI

Egzamin przed AI krok po kroku: test, decyzja i… zmiana oceny

Czego uczy ten eksperyment?

Komentarze (2)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Pierwsze triki pod okiem reprezentantów Polski. Deskorolkowe warsztaty w Parku Lotników

Historyczne rekonstrukcje, koncerty i smaki świata. W Krakowie trwa Piknik Jagielloński

Fundacja Bogurodzica rozpoczyna działalność. Pierwsza pomoc popłynie do chrześcijan w Libanie

Morderstwo na osiedlu Willowym w Nowej Hucie. Dotarliśmy do nagrania z monitoringu

Karpacka dusza na gorlickim rynku.

Nie żyją dwie osoby potrącone przez samochód w Krakowie. Dziecko walczy o życie

Zabytkowe tramwaje znów wyjadą na ulice Krakowa. Gdzie będzie można je zobaczyć?

Zespół Dravet - wzór geometryczny na butach może wywołać atak padaczki

„Tata” poprosił o pilną pomoc. Młody mieszkaniec Sądecczyzny stracił pieniądze

Ulica Tyniecka ponownie przejezdna. Autobusy wróciły na stałe trasy

Siła nie zna granic. Międzynarodowe zawody w siłowaniu na rękę w Krakowie

150 lat kolei Tarnów-Leluchów. Wielkie święto na torach w Nowym Sączu

Rzemieślnicze święto w Starym Sączu. Rynek pełen wyjątkowych wyrobów i regionalnych smaków

Rzemieślnicze serce Małopolski. Jarmark Rzemiosła w Starym Sączu

150 lat na stalowych szlakach. Sądeckie święto kolei w miniaturze i skali makro

Kraków wymieni 23 tysiące opraw oświetleniowych na LED-y

Kiedy życie mówi: STOP. O kryzysach psychicznych, które mogą spotkać każdego z nas

Zaniedbany park w Wojniczu ma się zmienić nie do poznania. Gmina zdobyła miliony na rewitalizację

Zabytki znów wypełni muzyka. Przed nami drugi tydzień festiwalu "Muzyka w Starym Krakowie"

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 10. - Na sygnale przez Kraków. Historia krakowskiego Pogotowia Ratunkowego

Pierwszy taki egzamin w Polsce: studenci zdawali historię filozofii przed AI

Egzamin przed AI krok po kroku: test, decyzja i… zmiana oceny

Czego uczy ten eksperyment?

Komentarze (2)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Pierwsze triki pod okiem reprezentantów Polski. Deskorolkowe warsztaty w Parku Lotników

Historyczne rekonstrukcje, koncerty i smaki świata. W Krakowie trwa Piknik Jagielloński

Fundacja Bogurodzica rozpoczyna działalność. Pierwsza pomoc popłynie do chrześcijan w Libanie

Morderstwo na osiedlu Willowym w Nowej Hucie. Dotarliśmy do nagrania z monitoringu

Karpacka dusza na gorlickim rynku.

Nie żyją dwie osoby potrącone przez samochód w Krakowie. Dziecko walczy o życie

Zabytkowe tramwaje znów wyjadą na ulice Krakowa. Gdzie będzie można je zobaczyć?

Zespół Dravet - wzór geometryczny na butach może wywołać atak padaczki

„Tata” poprosił o pilną pomoc. Młody mieszkaniec Sądecczyzny stracił pieniądze

Ulica Tyniecka ponownie przejezdna. Autobusy wróciły na stałe trasy

Siła nie zna granic. Międzynarodowe zawody w siłowaniu na rękę w Krakowie

150 lat kolei Tarnów-Leluchów. Wielkie święto na torach w Nowym Sączu

Rzemieślnicze święto w Starym Sączu. Rynek pełen wyjątkowych wyrobów i regionalnych smaków

Rzemieślnicze serce Małopolski. Jarmark Rzemiosła w Starym Sączu

150 lat na stalowych szlakach. Sądeckie święto kolei w miniaturze i skali makro

Kraków wymieni 23 tysiące opraw oświetleniowych na LED-y

Kiedy życie mówi: STOP. O kryzysach psychicznych, które mogą spotkać każdego z nas

Zaniedbany park w Wojniczu ma się zmienić nie do poznania. Gmina zdobyła miliony na rewitalizację

Zabytki znów wypełni muzyka. Przed nami drugi tydzień festiwalu "Muzyka w Starym Krakowie"

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 10. - Na sygnale przez Kraków. Historia krakowskiego Pogotowia Ratunkowego

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię