Dr Marek Benio: Koniec pracy? Raczej ewolucja niż rewolucja

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2025.10.14

Czy sztuczna inteligencja rzeczywiście odbierze nam pracę? Dr Marek Benio z Europejskiego Instytutu Mobilności Pracy – to raczej ewolucja niż rewolucja.

Fot. Pixabay

Zmiany zawodów są nieuniknione, ale — jak uważa dr Marek Benio — proces ten przebiega raczej ewolucyjnie niż rewolucyjnie.
Sztuczna inteligencja może zlikwidować część zawodów, ale nie wszystkie; wiele profesji ulegnie transformacji, a nie całkowitemu zanikowi.
Rynek pracy ulegnie polaryzacji — znikną zawody „średnie”, pozostaną te wymagające wysokich kwalifikacji lub bardzo proste, trudne do automatyzacji.
Dochód gwarantowany może być sposobem na poradzenie sobie z konsekwencjami zmian, ale grozi pogłębieniem nierówności i osłabieniem motywacji do pracy.

Posłuchaj rozmowy

Zawody znikające i te, które się zmieniają

Raport LiveCareer wymienia dziesięć zawodów najbardziej narażonych na zastąpienie przez sztuczną inteligencję: od telemarketerów i kasjerów po tłumaczy czy magazynierów.

Dr Marek Benio z Europejskiego Instytutu Mobilności Pracy komentuje, że zawody się zmieniają, to jest normalna rzecz i nie wierzy w gwałtowną rewolucję, lecz raczej w proces ewolucyjny. Mówi: „To nie będzie rewolucja cyfrowa na miarę rewolucji przemysłowej z przełomu XIX i XX wieku”.

Ekspert zwraca uwagę, że automatyzacja może być korzystna dla części pracowników, zwłaszcza tych, którzy wykonują zawody wyczerpujące i mało satysfakcjonujące, jak telemarketing. Jego zdaniem kluczowe będzie szybkie przekwalifikowanie się i przygotowanie do nowych profesji.

Czy rzeczywiście nadchodzi „koniec pracy”?

Pojęcie „końca pracy” nie jest nowe – w latach 80. opisywał je Jeremy Rifkin. Jednak, jak zauważa dr Benio, nie chodzi o całkowite wyeliminowanie pracy, lecz o zmianę jej charakteru. „Cyfryzacja i robotyzacja zdejmują z nas jarzmo ciężkiej pracy, ale nie wiem, czy zmienia się ilość pracy” – mówi ekspert.

Zwraca uwagę, że mimo technologicznych ułatwień wciąż musimy poświęcać dużo energii na ich obsługę. „Różnego rodzaju aplikacje usprawniające moje życie wymagają ode mnie pewnej dodatkowej obsługi” – dodaje. Praca coraz częściej staje się elementem samorealizacji, a nie tylko środkiem utrzymania.

Czterodniowy tydzień pracy? Dr Marek Benio: „Pilotaż to najlepsze rozwiązanie”

Gig economy i „uberyzacja” zatrudnienia

Jednym z efektów cyfrowej transformacji jest rozwój tzw. ekonomii pracy dorywczej (gig economy). Czy wszyscy będziemy „gigersami”?
Dr Benio uważa, że nie, ale przewiduje polaryzację rynku pracy:

Będzie grupa bardzo wysoko wykwalifikowanych pracowników obsługujących nowoczesne technologie, a z drugiej strony – niedobór osób wykonujących proste prace.

Aby zilustrować zmiany, przytacza przykład z własnych zajęć: „Studenci mają umowę z uniwersytetem. Ja również mam umowę z uniwersytetem. Uniwersytet wywiązuje się ze swojej umowy wobec studentów moimi rękoma. I tak jak mnie ze studentami nic nie łączy, to nikogo tak nic nie łączy z nikim.” Jak dodaje, to przypomina sytuację Ubera, gdzie pośrednikiem jest aplikacja – tu „Uniwersytet”. To przykład „uberyzacji” także w sferze edukacji.

Dochód gwarantowany – remedium czy zagrożenie?

W kontekście znikających zawodów coraz częściej powraca pomysł powszechnego dochodu gwarantowanego. Dr Benio podkreśla, że to rozwiązanie ma zarówno zalety, jak i poważne ryzyka. „To może doprowadzić do głębszej polaryzacji dochodowej populacji” – ocenia.

Z jednej strony dochód zapewnia bezpieczeństwo, z drugiej – może osłabić motywację do pracy. Eksperymenty z takim modelem prowadzono m.in. w Holandii i Szwajcarii, jednak – jak przypomina Benio – „pomysł przepadł w referendum, gdy ujawniono konkretną kwotę”.

Opodatkowanie gigantów technologicznych mogłoby teoretycznie sfinansować system, ale – zdaniem eksperta – wymagałoby globalnej rewolucji gospodarczej. „Państwo, które pierwsze opodatkuje swoje giganty technologiczne, strzela swojej gospodarce w kolano” – mówi dr Benio.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Dr Marek Benio: Koniec pracy? Raczej ewolucja niż rewolucja

Zawody znikające i te, które się zmieniają

Czy rzeczywiście nadchodzi „koniec pracy”?

Gig economy i „uberyzacja” zatrudnienia

Dochód gwarantowany – remedium czy zagrożenie?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

20 tuneli i ponad 30 kilometrów pod ziemią. Centrum nadzoru powstanie w Tymbarku

Poeta, którego nikt nie zna. Spektakl "Sensacja" pyta, po co nam dziś poezja

Gramofon jako prezent pod choinkę – co sprawdzić przed wyborem?

Skansen dla niszczejących chałup? Zakopane wraca do pomysłu sprzed lat

Dlaczego przez tydzień trzymano zmarłą pod respiratorem? Wojewódzki konsultant o sprawie z Miechowa

Cukier miał leczyć i dawać siłę

Pracownicy Grupy Azoty pikietowali w Tarnowie. „To dopiero początek”

Zarzut zabójstwa po strzelaninie w Bukownie. 52-latek przyznał się do winy

O co naprawdę grają kandydaci w Krakowie? „Cele kandydatów mogą być bardzo różne”

Nietypowa kolizja w Oświęcimiu. 82-letni kierowca uderzył w butle z gazem, potem w paczkomat

„Biblioteka na kółkach” wyjechała na ulice Krakowa. Książki czekają na pasażerów tramwaju

Z centrum Krynicy wprost na stok. Ruszyły prace przygotowawcze do budowy kolei gondolowej

„Nikt mi nie będzie mówił, co mam jeść”. Skąd opór wobec diety planetarnej?

Adaś z Racławic cudem przeżył głębokie wychłodzenie. Polscy lekarze zmienili sposób leczenia hipotermii

Żołnierze i wojskowy sprzęt w lasach koło Chrzanowa. To planowane ćwiczenia

Biało w Tatrach. Na Kasprowym Wierchu już 15 cm śniegu

Co mają wspólnego stalinizm w Ukrainie i albański hodżyzm? // Що спільного між сталінізмом в Україні та албанським ходжизмом?

Jedna skóra, kilka chorób? Dlaczego zmiany skórne nie zawsze mają jedną przyczynę

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 14 - Szpital Biernackiego. Kiedy szpital zmienił właściciela

Dr Marek Benio: Koniec pracy? Raczej ewolucja niż rewolucja

Zawody znikające i te, które się zmieniają

Czy rzeczywiście nadchodzi „koniec pracy”?

Gig economy i „uberyzacja” zatrudnienia

Dochód gwarantowany – remedium czy zagrożenie?

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

20 tuneli i ponad 30 kilometrów pod ziemią. Centrum nadzoru powstanie w Tymbarku

Poeta, którego nikt nie zna. Spektakl "Sensacja" pyta, po co nam dziś poezja

Gramofon jako prezent pod choinkę – co sprawdzić przed wyborem?

Skansen dla niszczejących chałup? Zakopane wraca do pomysłu sprzed lat

Dlaczego przez tydzień trzymano zmarłą pod respiratorem? Wojewódzki konsultant o sprawie z Miechowa

Cukier miał leczyć i dawać siłę

Pracownicy Grupy Azoty pikietowali w Tarnowie. „To dopiero początek”

Zarzut zabójstwa po strzelaninie w Bukownie. 52-latek przyznał się do winy

O co naprawdę grają kandydaci w Krakowie? „Cele kandydatów mogą być bardzo różne”

Nietypowa kolizja w Oświęcimiu. 82-letni kierowca uderzył w butle z gazem, potem w paczkomat

„Biblioteka na kółkach” wyjechała na ulice Krakowa. Książki czekają na pasażerów tramwaju

Z centrum Krynicy wprost na stok. Ruszyły prace przygotowawcze do budowy kolei gondolowej

„Nikt mi nie będzie mówił, co mam jeść”. Skąd opór wobec diety planetarnej?

Adaś z Racławic cudem przeżył głębokie wychłodzenie. Polscy lekarze zmienili sposób leczenia hipotermii

Żołnierze i wojskowy sprzęt w lasach koło Chrzanowa. To planowane ćwiczenia

Biało w Tatrach. Na Kasprowym Wierchu już 15 cm śniegu

Co mają wspólnego stalinizm w Ukrainie i albański hodżyzm? // Що спільного між сталінізмом в Україні та албанським ходжизмом?

Jedna skóra, kilka chorób? Dlaczego zmiany skórne nie zawsze mają jedną przyczynę

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 14 - Szpital Biernackiego. Kiedy szpital zmienił właściciela

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię