W Krakowie zaprezentowano XI-wieczne rękopisy kapituły katedralnej

Kraków
Poniedziałek, 2015.12.14 15:24 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 08:21 )

Mający ponad 900 lat „Benedykcjonał”, przechowywany w Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu, przeszedł konserwację. W księdze znajduje się spis błogosławieństw biskupich ułożonych w porządku roku liturgicznego. Księgę zaprezentowano 14 grudnia w Krakowie.

Fot. PAP/Jacek Bednarczyk

Zaprezentowano średniowieczne rękopisy kapituły katedralnej

Fot. PAP/Jacek Bednarczyk

Fot. PAP/Jacek Bednarczyk.

Kardynał Stanisław Dziwisz ogląda odnowione rękopisy. Fot. PAP/Jacek Bednarczyk.

Konserwator Ewa Pietrzak prezentuje Benedykcjonał. Fot. PAP/Jacek Bednarczyk.

1 / 7

Księga powstała w XI w. w Niemczech. Najprawdopodobniej była przeznaczona dla opactwa Benedyktynów w Dijon. W jaki sposób trafiła na Wawel, nie wiadomo.

202 pergaminowe karty zostały zapisane przez jednego autora, który do tekstu użył czarnego atramentu, a do wykonania inicjałów z motywami roślinnymi i zwierzęcymi czerwonego. "Benedykcjonał" jest jednym z trzech, które zostały wymienione w inwentarzu katedry na Wawelu sporządzonym w roku 1110.

"Benedykcjonał zawiera spis błogosławieństw biskupich ułożonych w porządku roku liturgicznego. Co ciekawe, spisano je poczynając od Wigilii Bożego Narodzenia, co jest potwierdzeniem, że musiał on powstać wcześniej niż w połowie XI w., bo od połowy XI w. rok liturgiczny jest obchodzony od pierwszej niedzieli adwentu" – powiedział PAP dyrektor Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu oraz Archiwum Kurii Metropolitalnej, ks. prof. Jacek Urban.

Jak podkreśliła prowadząca konserwację Ewa Pietrzak, "Benedykcjonał" jest wyjątkowy, bo zachowała się oryginalna, rzadko spotykana "karolińska" oprawa księgi. "W tamtych czasach bardzo ważna była budowa księgi i jej wytrzymałość" – zaznaczyła. "Praca przy tym obiekcie wymagała zwrócenia uwagi na wszystkie te oryginalne elementy, które dotrwały do naszych czasów, żeby nic z nich nie uronić i by ingerencja konserwatora nie drażniła oczu odbiorców" – dodała.

Podczas prezentacji odrestaurowanych ksiąg metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz mówił, że "ratowanie takich obiektów to nasz obowiązek, by w dobrym stanie mogły zostać przekazane kolejnym pokoleniom".

Zabiegom konserwatorskim poddane zostały także dwa inne obiekty z archiwum Kapituły Katedralnej: XV-wieczny inkunabuł i XV-wieczny mszał oznaczony numerem 10, w którym brakuje pierwszych 47 kart - prawdopodobnie zostały one użyte jako oprawy pergaminowe innych ksiąg. Z kolei inkunabuł był bardzo zniszczony, jego karty i oprawa uszkodzone przez bakterie i grzyby wymagały licznych uzupełnień. Podczas konserwacji znaleziono w nim dwa dokumenty pergaminowe: jeden z 1449 r., dotyczący kontrowersji wokół tzw. schizmy bazylejskiej, drugi potwierdzający powołanie Tomasza Strzempińskiego na kanonię gnieźnieńską w 1433 r.

Konserwacje przeszło też 38 tomów "Act Episcopaliów" i "Act Officialiów" przechowywanych w Archiwum Kurii Metropolitalnej. "W minionych latach konserwację przeszły brudnopisy, teraz przyszła pora na czystopisy, poczynając od najstarszych. Wybraliśmy spośród nich te, które najbardziej potrzebowały konserwacji" – mówił prof. ks. Jacek Urban. Jak podkreślił, oba zbiory dokumentów mają zasadnicze znaczenie dla poznania dziejów Archidiecezji Krakowskiej, są stale w użyciu i dlatego ulegają zniszczeniu. "Widać to po oprawach. Pierwsze tomy pochodzą jeszcze z wieku XV, ale nie zachowała się żadna średniowieczna oprawa, wśród tomów XVI-wiecznych tylko połowa ma oprawy z tego czasu" – dodał.

"Acta Episcopalia" zawierają dokumenty i korespondencję biskupa. Były one traktowane przez biskupów jako zbiór prywatny i po ich śmierci były przenoszone do archiwum, ale dokumenty tam zapisane miały taki sam walor prawny, jak wydawane oryginały, teksty były przepisywane w tym samym brzmieniu. "Acta Officialia" to z kolei rejestr dokumentów wikariusza generalnego i oficjała.

Jak podkreślił ks. prof. Urban, krakowski zbiór episkopaliów i oficjaliów należy do najważniejszych i najpełniejszych w Polsce, obok zbiorów poznańskiego, gnieźnieńskiego i wrocławskiego.

Ratowanie archiwaliów wsparło finansowo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

(PAP)wos/ gma/

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

W Krakowie zaprezentowano XI-wieczne rękopisy kapituły katedralnej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Ryanair zapowiada rekordową zimę w Krakowie. Cztery nowe trasy

Zagórz: są wstępne wyniki sekcji zwłok 73-letniej kobiety. Syn prawdopodobnie usłyszy zarzut

Wyścig z czasem w Staniątkach. Benedyktynki potrzebują 5 mln zł

Resocjalizacja przez sztukę. "Oni wtedy zapominają, że przebywają w zakładzie karnym"

Teatr Bagatela żegna Przemysława Brannego. Wystawiono księgę kondolencyjną

Chorowanie bez strachu. Książki, które pomagają dzieciom oswoić chorobę i wizytę u lekarza

Zakochany terapeuta, zauroczona pacjentka. "Dajemy czas i poczucie bliskości"

„Przesypiamy czas”. B. wiceprezydent Andrzej Kulig o wyborach i niewykorzystanych szansach Krakowa

Groźny wypadek w Jurkowie. Osobówka zderzyła się z ciężarówką

Piękny anachronizm - Beck o płycie "Ride Lonesome"

Zaginął 14-letni Kacper Lipnicki. Policja prosi o pomoc

Kolejna wygrana Gibały w trybie wyborczym. Piątkowska ma sprostować

Edukacja na miarę współczesności

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 17 - Szpital MSWiA. Leczenie na służbie

Czy inwestycja w ogród zimowy ma sens? 5 powodów, dla których warto dobudować oranżerię

Chodźcie z nami na wycieczkę! Jesienne Tatry w najpiękniejszym wydaniu

Tragedia na pasach w Nowym Sączu. 20-letni kierowca BMW nie trafi do aresztu

Pielęgniarki poszkodowane w pożarze szpitala Rydygiera opuściły SOR

Kiedy niedożywienie zmienia leczenie raka? „To może decydować o przebiegu terapii”

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

W Krakowie zaprezentowano XI-wieczne rękopisy kapituły katedralnej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Ryanair zapowiada rekordową zimę w Krakowie. Cztery nowe trasy

Zagórz: są wstępne wyniki sekcji zwłok 73-letniej kobiety. Syn prawdopodobnie usłyszy zarzut

Wyścig z czasem w Staniątkach. Benedyktynki potrzebują 5 mln zł

Resocjalizacja przez sztukę. "Oni wtedy zapominają, że przebywają w zakładzie karnym"

Teatr Bagatela żegna Przemysława Brannego. Wystawiono księgę kondolencyjną

Chorowanie bez strachu. Książki, które pomagają dzieciom oswoić chorobę i wizytę u lekarza

Zakochany terapeuta, zauroczona pacjentka. "Dajemy czas i poczucie bliskości"

„Przesypiamy czas”. B. wiceprezydent Andrzej Kulig o wyborach i niewykorzystanych szansach Krakowa

Groźny wypadek w Jurkowie. Osobówka zderzyła się z ciężarówką

Piękny anachronizm - Beck o płycie "Ride Lonesome"

Zaginął 14-letni Kacper Lipnicki. Policja prosi o pomoc

Kolejna wygrana Gibały w trybie wyborczym. Piątkowska ma sprostować

Edukacja na miarę współczesności

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 17 - Szpital MSWiA. Leczenie na służbie

Czy inwestycja w ogród zimowy ma sens? 5 powodów, dla których warto dobudować oranżerię

Chodźcie z nami na wycieczkę! Jesienne Tatry w najpiękniejszym wydaniu

Tragedia na pasach w Nowym Sączu. 20-letni kierowca BMW nie trafi do aresztu

Pielęgniarki poszkodowane w pożarze szpitala Rydygiera opuściły SOR

Kiedy niedożywienie zmienia leczenie raka? „To może decydować o przebiegu terapii”

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię