- A
- A
- A
W Krakowie zaprezentowano XI-wieczne rękopisy kapituły katedralnej
Mający ponad 900 lat „Benedykcjonał”, przechowywany w Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu, przeszedł konserwację. W księdze znajduje się spis błogosławieństw biskupich ułożonych w porządku roku liturgicznego. Księgę zaprezentowano 14 grudnia w Krakowie.Księga powstała w XI w. w Niemczech. Najprawdopodobniej była przeznaczona dla opactwa Benedyktynów w Dijon. W jaki sposób trafiła na Wawel, nie wiadomo.
202 pergaminowe karty zostały zapisane przez jednego autora, który do tekstu użył czarnego atramentu, a do wykonania inicjałów z motywami roślinnymi i zwierzęcymi czerwonego. "Benedykcjonał" jest jednym z trzech, które zostały wymienione w inwentarzu katedry na Wawelu sporządzonym w roku 1110.
"Benedykcjonał zawiera spis błogosławieństw biskupich ułożonych w porządku roku liturgicznego. Co ciekawe, spisano je poczynając od Wigilii Bożego Narodzenia, co jest potwierdzeniem, że musiał on powstać wcześniej niż w połowie XI w., bo od połowy XI w. rok liturgiczny jest obchodzony od pierwszej niedzieli adwentu" – powiedział PAP dyrektor Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu oraz Archiwum Kurii Metropolitalnej, ks. prof. Jacek Urban.
Jak podkreśliła prowadząca konserwację Ewa Pietrzak, "Benedykcjonał" jest wyjątkowy, bo zachowała się oryginalna, rzadko spotykana "karolińska" oprawa księgi. "W tamtych czasach bardzo ważna była budowa księgi i jej wytrzymałość" – zaznaczyła. "Praca przy tym obiekcie wymagała zwrócenia uwagi na wszystkie te oryginalne elementy, które dotrwały do naszych czasów, żeby nic z nich nie uronić i by ingerencja konserwatora nie drażniła oczu odbiorców" – dodała.
Podczas prezentacji odrestaurowanych ksiąg metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz mówił, że "ratowanie takich obiektów to nasz obowiązek, by w dobrym stanie mogły zostać przekazane kolejnym pokoleniom".
Zabiegom konserwatorskim poddane zostały także dwa inne obiekty z archiwum Kapituły Katedralnej: XV-wieczny inkunabuł i XV-wieczny mszał oznaczony numerem 10, w którym brakuje pierwszych 47 kart - prawdopodobnie zostały one użyte jako oprawy pergaminowe innych ksiąg. Z kolei inkunabuł był bardzo zniszczony, jego karty i oprawa uszkodzone przez bakterie i grzyby wymagały licznych uzupełnień. Podczas konserwacji znaleziono w nim dwa dokumenty pergaminowe: jeden z 1449 r., dotyczący kontrowersji wokół tzw. schizmy bazylejskiej, drugi potwierdzający powołanie Tomasza Strzempińskiego na kanonię gnieźnieńską w 1433 r.
Konserwacje przeszło też 38 tomów "Act Episcopaliów" i "Act Officialiów" przechowywanych w Archiwum Kurii Metropolitalnej. "W minionych latach konserwację przeszły brudnopisy, teraz przyszła pora na czystopisy, poczynając od najstarszych. Wybraliśmy spośród nich te, które najbardziej potrzebowały konserwacji" – mówił prof. ks. Jacek Urban. Jak podkreślił, oba zbiory dokumentów mają zasadnicze znaczenie dla poznania dziejów Archidiecezji Krakowskiej, są stale w użyciu i dlatego ulegają zniszczeniu. "Widać to po oprawach. Pierwsze tomy pochodzą jeszcze z wieku XV, ale nie zachowała się żadna średniowieczna oprawa, wśród tomów XVI-wiecznych tylko połowa ma oprawy z tego czasu" – dodał.
"Acta Episcopalia" zawierają dokumenty i korespondencję biskupa. Były one traktowane przez biskupów jako zbiór prywatny i po ich śmierci były przenoszone do archiwum, ale dokumenty tam zapisane miały taki sam walor prawny, jak wydawane oryginały, teksty były przepisywane w tym samym brzmieniu. "Acta Officialia" to z kolei rejestr dokumentów wikariusza generalnego i oficjała.
Jak podkreślił ks. prof. Urban, krakowski zbiór episkopaliów i oficjaliów należy do najważniejszych i najpełniejszych w Polsce, obok zbiorów poznańskiego, gnieźnieńskiego i wrocławskiego.
Ratowanie archiwaliów wsparło finansowo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
(PAP)wos/ gma/
Komentarze (0)
Najnowsze
-
22:46
Teatr Tej Ziemi - Janosik Przebudzenie
-
22:20
Poważny wypadek w Skawicy. Pięć osób rannych, na miejscu śmigłowiec LPR
-
21:36
Feeria barw i karpacki folklor. Zobacz zdjęcia z Biesiady Karpackiej
-
21:05
Anoreksja, bulimia, objadanie – to nie problem z jedzeniem. To wołanie o pomoc
-
20:29
Zabytkowy tramwaj zderzył się z samochodem. Do Krakowa trafił ledwie kilka dni temu
-
19:55
Właściciel Bruk-Bet Termaliki: Chcemy jak najszybciej wrócić do Ekstraklasy
-
19:40
„Życie w ułamku sekundy potrafi obrócić się w inną stronę”. Rafał Mikulec o trudnym powrocie po kontuzji i wyzwaniach w Ekstraklasie
-
18:53
O Halce co Jontka nie chciała
-
18:07
Burze przeszły przez Małopolskę. Ponad 150 interwencji strażaków
-
17:03
Notowanie nr 1621 z 21.06.2026 r.
-
16:47
Zderzenie siedmiu samochodów na autostradzie A4 [AKTUALIZACJA]
-
16:11
Nocą w Tatrach słychać nie tylko wilki. Audiopułapki rejestrują też... łamiących zakaz
-
15:34
Wisła Kraków ma nowego bramkarza. Odkrycie minionego sezonu Ekstraklasy
-
15:24
Geodeci sprawdzają działki na Podhalu. Niektórzy właściciele zapłacą wyższy podatek
-
14:01
15. Wodna Masa Krytyczna
-
13:35
Papaje zjechały do Ładnej. Rolnicze samoróbki znów zachwyciły na zlocie
-
12:59
Pożar pustostanu w Wysowej-Zdroju. Mężczyzna ratował się skokiem przez okno
-
12:46
"Jedyny Pierścień" czyli Tolkien przy stole. RPG, które pozwala wejść do Śródziemia
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 1.
-
10:45
Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze