Piątek, 20 lis 8 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Fałszywi partyzanci czyli jak powstały oddziały prowokacyjne UB

Nie wiadomo ile ich było, w większości nieznane są rozkazy powołujące je do życia. Utajnione nawet dla swoich oddziały prowokacyjne, podszywające się pod podziemie niepodległościowe były jednak faktem. O ich działalności Jolanta Drużyńska rozmawiała z gościem historycznego wydania Koła kultury (24.02 .16) dr Maciejem Korkuciem z Oddziału IPN w Krakowie

Fałszywi partyzanci czyli jak powstały oddziały prowokacyjne UB
Pomnik 4 poległych żołnierzy KBW " w walce z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej" w Birczy, zdjęcie z 2006 roku/ fot. wikipedia

Posłuchaj wypowiedzi

Oddziały prowokacyjne UB powstały już w połowie 1945 roku. Ich celem było zlikwidowanie ale także skompromitowanie antykomunistycznej i niepodległościowej partyzantki. Ich sposób działania wzorowany był na doświadczeniach NKWD. Fałszywi partyzanci atakowali na terenie całej Polski. Grupy kierowane były przez specjalnie dobranych funkcjonariuszy UB, mających często przeszłość partyzancką w oddziałach AL, czy wojskową w I Armii gen. Berlinga. Ich często kryminalne działania, napady na ludność cywilną a nawet morderstwa np. działaczy PSL czy prowokacje mające ujawnić sympatyków podziemia niepodległościowego sprzyjały podejmowaniu represji przez komunistyczne władze i podlegające jej jednostki bezpieczeństwa wewnętrznego.   


Działalność oddziałów prowokacyjnych rozpoznana była całkiem dobrze przez komórki wywiadowcze WiN, ale nie na tyle by w każdym wypadku działająca na danym terenie partyzantka niepodległościowa, mogła się z nimi „rozprawić”, zdarzały się także pomyłki szczególnie w wypadku oddziałów partyzanckich działających na własną rękę. 


W raporcie WiN z kwietnia 1946 roku, przytoczonym w publikacji gościa programu Macieja Korkucia na temat działalności oddziałów prowokacyjnych w Krakowskiem czytamy: „w coraz większym stopniu teren nasilony [tak w oryg. - M.K.], jest oddziałami dywersyjnymi UB i PPR i działającymi pod firmą NSZ i AK, co jest dla społeczeństwa i różnych organizacji największym nieszczęściem i niebezpieczeństwem”.  Informacje te – pisze historyk -  zilustrowano m.in. danymi liczbowymi z województwa krakowskiego podając, że wywiad WiN do kwietnia 1946 roku zlokalizował szesnaście tego rodzaju grup (każda o liczebności od 6 do 18 osób) w rejonie. Nowego Sącza i Nowego Targu, cztery w powiecie bocheńskim i jedna w powiecie brzeskim. Oddziały te dla lepszego kamuflażu i w celu zdobycia zaufania okolicznej ludności i działających tam grup konspiracyjnych miały nawet przeprowadzać „napady” na miejscowych działaczy PPR.
 
Historiografia czasów PRL co zrozumiałe milczała o działalności oddziałów prowokacyjnych. Temat ten  jak pisze Maciej Korkuć „ uznawano za wstydliwy i nie przystający do stronniczych przedstawień omawianego okresu. Działania prowokacyjne były podwójnie zakonspirowane: przed wrogiem i przed swoimi (do tego stopnia, że dochodziło do starć zbrojnych w przypadku spotkań z oddziałami wojska czy KBW). Dlatego też odkrycie pełnej prawdy historycznej mogłoby rzucić cień na wiele wydarzeń związanych z „utrwalaniem władzy ludowej” a jednocześnie zweryfikowałby wiele „faktów” dokumentujących czarny wizerunek powojennego podziemia” 


(cytaty za: Maciej Korkuć - "Niepodległościowe oddziały partyzanckie w Krakowskiem (1944-1947): zostańcie wierni tylko Polsce" / Instytut Pamięci Narodowej. Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Kraków 2002

jd

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Na niepogodę - ścianka wspinaczkowa!

  • 27-latka ranna w zamachu w Krakowie przeszła skomplikowaną operację. Nowe informacje o jej stanie zdrowia

  • Cracovia ma nowego prezesa. Piotr Sadczuk stanął na czele zarządu klubu

  • Dobre wiadomości o rannych w zamachu w Krakowie. Kolejna osoba opuściła szpital

  • Zablokowali jedną spopielarnię, ale pojawiła się druga. Gmina może już nie zdążyć

  • Blask złota, królewskie kandelabry i niezwykłe lampy. Wawel odkrywa sztukę światła