Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2026.03.10

– „Na razie skala likwidacji placówek nie jest duża, ale w najbliższych latach będziemy się z tym problemem mierzyć” – mówi w rozmowie z Radiem Kraków Arkadiusz Boroń z ZNP. Choć niż demograficzny zaczyna docierać do przedszkoli, szkoły w Małopolsce wciąż mają problem z kadrą. Jak przyznaje Boroń, zdarza się, że w szkołach technicznych uczą specjaliści mający nawet osiemdziesiąt lat.

Na zdjęciu: Przedszkole Samorządowe nr 9 w Chrzanowie. Rodzice z osiedla Młodości zebrali niemal 400 podpisów pod apelem o przywrócenie oddziału dla trzylatków, którego działalność – decyzją władz miasta – ma zostać zawieszona od września. Fot. Natalia Feluś

W Małopolsce w tym roku planowana jest likwidacja jednego przedszkola, pięciu punktów przedszkolnych i czterech oddziałów przedszkolnych.
ZNP proponuje zmniejszenie liczebności klas i oddziałów, aby złagodzić skutki niżu demograficznego.
W szkołach wciąż brakuje nauczycieli, szczególnie specjalistów i nauczycieli przedmiotów zawodowych.
Związek planuje badania dotyczące wypalenia zawodowego i dobrostanu nauczycieli.

Posłuchaj audycji

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

W Małopolsce pojawiają się pierwsze skutki niżu demograficznego w edukacji. W tym roku planowana jest likwidacja jednego przedszkola, pięciu punktów przedszkolnych oraz czterech oddziałów przedszkolnych w szkołach. Jak mówi w Radiu Kraków Arkadiusz Boroń, prezes Małopolskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego, to dopiero początek zmian.

– „Nie oszukamy statystyki, nie oszukamy demografii. Jeżeli nie będzie dzieci i uczniów, to nie będzie też pracy w szkołach” – podkreśla.

Na razie skala zmian nie jest duża, bo w Małopolsce działa około trzech tysięcy placówek oświatowych. Zdaniem Boronia w kolejnych latach problem może jednak narastać, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

ZNP wskazuje, że jednym ze sposobów łagodzenia skutków niżu demograficznego mogłoby być zmniejszenie liczebności klas i oddziałów. Związek popiera inicjatywę, która zakłada ograniczenie liczby dzieci w przedszkolnej grupie do osiemnastu.

Boroń uważa, że podobne rozwiązanie warto byłoby wprowadzić również w szkołach. W jego ocenie byłoby to uzasadnione także ze względu na rosnącą liczbę uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

W niektórych miejscowościach samorządy decydują się na łączenie placówek w zespoły szkolno-przedszkolne. Takie rozwiązanie zastosowano między innymi w Tarnowie.

Edukacja w Tarnowie po nowemu. Będzie 12 zespołów szkolno-przedszkolnych

Prezes małopolskiego ZNP przekonuje, że tworzenie takich zespołów może być racjonalnym sposobem organizacji oświaty.

Jak zaznacza, w wielu gminach w najbliższych latach pojawi się konieczność wygaszania lub łączenia placówek, dlatego szczególnie ważny będzie dialog między samorządami a środowiskiem nauczycielskim.

– „Może nie w Krakowie czy w obwarzanku krakowskim liczba dzieci spada tak radykalnie, ale w wielu miejscowościach Małopolski będziemy mieli do czynienia z łączeniem placówek i wygaszaniem” – mówi Boroń.

Zwraca też uwagę, że brak szkół i przedszkoli w danej miejscowości może wpływać na jej atrakcyjność dla mieszkańców.

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Paradoksalnie, mimo niżu demograficznego w wielu szkołach nadal brakuje nauczycieli. Boroń tłumaczy, że kadra pedagogiczna szybko się starzeje, a młodzi absolwenci rzadko wybierają ten zawód.

– „Znalezienie dobrego nauczyciela matematyki w Krakowie graniczy z cudem” – mówi.

Jak dodaje, zdarzają się sytuacje, w których do pracy wracają osoby w bardzo zaawansowanym wieku lub emeryci z innych zawodów. – „W szkołach technicznych uczą dziś specjaliści, którzy mają osiemdziesiąt lat” – podkreśla.

W jego ocenie nie ma tu sprzeczności. Z jednej strony szkoły borykają się z brakami kadrowymi, z drugiej – niż demograficzny może w przyszłości oznaczać zwolnienia, zwłaszcza w przedszkolach i w najmłodszych klasach.

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Związek Nauczycielstwa Polskiego zapowiada również badania dotyczące wypalenia zawodowego i dobrostanu nauczycieli. W Małopolsce mają objąć kilkadziesiąt szkół.

Boroń przyznaje, że kondycja wielu nauczycieli jest dziś słaba. Wpływają na to m.in. presja ze strony rodziców, ograniczanie autonomii zawodowej oraz ciągłe zmiany w systemie edukacji.

– „Dobrostan nauczycieli jest zagrożony, a kondycja wielu z nich jest po prostu marna” – ocenia.

ZNP liczy, że wyniki badań pozwolą lepiej zdiagnozować sytuację w szkołach i wskazać działania, które mogłyby poprawić warunki pracy nauczycieli.

Czy edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowa? „To absolutnie konieczne z perspektywy zdrowia publicznego”

Nasz gość:

Arkadiusz Boroń – nauczyciel i działacz związkowy, prezes Małopolskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Od lat zajmuje się sprawami oświaty, warunkami pracy nauczycieli oraz zmianami w systemie edukacji.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Nasz gość:

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Od arystokratki do rozbitki. „Isola” – bestsellerowa powieść w Radiowej Bibliotece

W Wadowicach oddano hołd nauczycielom zamordowanym w czasie II wojny światowej

Bezpieczeństwo w praktyce. Tysiące uczniów w programie „Edukacja z wojskiem”

Gminy Pleśna i Tuchów rezygnują ze straży gminnej. Powodem koszty

Koniec sporu o Swoszowice? S7 ma ominąć uzdrowisko

Federacja czy Europa narodów? Ekspertka: Unia pójdzie trzecią drogą

Uszkodzenie instalacji gazowej w szkole. Ewakuowano ponad 260 osób

Fabryka fałszywych milionów rozbita. ABW uderza w gang drukujący euro

Strzał w dziesiątkę! Tarnowscy łucznicy w elicie Europy

Kosiniak-Kamysz: odbudowana linia kolejowa Szczucinka powinna zostać przedłużona do Buska-Zdroju

Kraków Airport: Podróżna w bagażu przewoziła dwie lufy do pistoletów Parabellum

Wyłudził fortunę od 75-latki z Tarnowa. Po pościgu policja odzyskała złoto i gotówkę

Arlo Parks - Ambiguous Desire

Ministerstwo zlikwiduje pasieki? Spokojnie - to tylko miodny fake news

Kolizja na autostradzie A4. W stronę Krakowa ustawił się duży korek

Nowe życie Domu Zwierzynieckiego. Zamiast muzeum - klub kultury

Więcej porodów w Tarnowie po likwidacji porodówek w Brzesku i Dąbrowie

Nauczycielski marsz milczenia przejdzie po byłym obozie Auschwitz

Fenomen streamu Łatwoganga. Jak internauci zebrali fortunę na walkę z rakiem?

Jedna z najgorszych dróg na Sądeccyźnie idzie do remontu. Najpierw czekają nas utrudnienia

Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Nasz gość:

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Od arystokratki do rozbitki. „Isola” – bestsellerowa powieść w Radiowej Bibliotece

W Wadowicach oddano hołd nauczycielom zamordowanym w czasie II wojny światowej

Bezpieczeństwo w praktyce. Tysiące uczniów w programie „Edukacja z wojskiem”

Gminy Pleśna i Tuchów rezygnują ze straży gminnej. Powodem koszty

Koniec sporu o Swoszowice? S7 ma ominąć uzdrowisko

Federacja czy Europa narodów? Ekspertka: Unia pójdzie trzecią drogą

Uszkodzenie instalacji gazowej w szkole. Ewakuowano ponad 260 osób

Fabryka fałszywych milionów rozbita. ABW uderza w gang drukujący euro

Strzał w dziesiątkę! Tarnowscy łucznicy w elicie Europy

Kosiniak-Kamysz: odbudowana linia kolejowa Szczucinka powinna zostać przedłużona do Buska-Zdroju

Kraków Airport: Podróżna w bagażu przewoziła dwie lufy do pistoletów Parabellum

Wyłudził fortunę od 75-latki z Tarnowa. Po pościgu policja odzyskała złoto i gotówkę

Arlo Parks - Ambiguous Desire

Ministerstwo zlikwiduje pasieki? Spokojnie - to tylko miodny fake news

Kolizja na autostradzie A4. W stronę Krakowa ustawił się duży korek

Nowe życie Domu Zwierzynieckiego. Zamiast muzeum - klub kultury

Więcej porodów w Tarnowie po likwidacji porodówek w Brzesku i Dąbrowie

Nauczycielski marsz milczenia przejdzie po byłym obozie Auschwitz

Fenomen streamu Łatwoganga. Jak internauci zebrali fortunę na walkę z rakiem?

Jedna z najgorszych dróg na Sądeccyźnie idzie do remontu. Najpierw czekają nas utrudnienia

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię