Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2026.03.10

– „Na razie skala likwidacji placówek nie jest duża, ale w najbliższych latach będziemy się z tym problemem mierzyć” – mówi w rozmowie z Radiem Kraków Arkadiusz Boroń z ZNP. Choć niż demograficzny zaczyna docierać do przedszkoli, szkoły w Małopolsce wciąż mają problem z kadrą. Jak przyznaje Boroń, zdarza się, że w szkołach technicznych uczą specjaliści mający nawet osiemdziesiąt lat.

Na zdjęciu: Przedszkole Samorządowe nr 9 w Chrzanowie. Rodzice z osiedla Młodości zebrali niemal 400 podpisów pod apelem o przywrócenie oddziału dla trzylatków, którego działalność – decyzją władz miasta – ma zostać zawieszona od września. Fot. Natalia Feluś

W Małopolsce w tym roku planowana jest likwidacja jednego przedszkola, pięciu punktów przedszkolnych i czterech oddziałów przedszkolnych.
ZNP proponuje zmniejszenie liczebności klas i oddziałów, aby złagodzić skutki niżu demograficznego.
W szkołach wciąż brakuje nauczycieli, szczególnie specjalistów i nauczycieli przedmiotów zawodowych.
Związek planuje badania dotyczące wypalenia zawodowego i dobrostanu nauczycieli.

Posłuchaj audycji

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

W Małopolsce pojawiają się pierwsze skutki niżu demograficznego w edukacji. W tym roku planowana jest likwidacja jednego przedszkola, pięciu punktów przedszkolnych oraz czterech oddziałów przedszkolnych w szkołach. Jak mówi w Radiu Kraków Arkadiusz Boroń, prezes Małopolskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego, to dopiero początek zmian.

– „Nie oszukamy statystyki, nie oszukamy demografii. Jeżeli nie będzie dzieci i uczniów, to nie będzie też pracy w szkołach” – podkreśla.

Na razie skala zmian nie jest duża, bo w Małopolsce działa około trzech tysięcy placówek oświatowych. Zdaniem Boronia w kolejnych latach problem może jednak narastać, szczególnie w mniejszych miejscowościach.

ZNP wskazuje, że jednym ze sposobów łagodzenia skutków niżu demograficznego mogłoby być zmniejszenie liczebności klas i oddziałów. Związek popiera inicjatywę, która zakłada ograniczenie liczby dzieci w przedszkolnej grupie do osiemnastu.

Boroń uważa, że podobne rozwiązanie warto byłoby wprowadzić również w szkołach. W jego ocenie byłoby to uzasadnione także ze względu na rosnącą liczbę uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

W niektórych miejscowościach samorządy decydują się na łączenie placówek w zespoły szkolno-przedszkolne. Takie rozwiązanie zastosowano między innymi w Tarnowie.

Edukacja w Tarnowie po nowemu. Będzie 12 zespołów szkolno-przedszkolnych

Prezes małopolskiego ZNP przekonuje, że tworzenie takich zespołów może być racjonalnym sposobem organizacji oświaty.

Jak zaznacza, w wielu gminach w najbliższych latach pojawi się konieczność wygaszania lub łączenia placówek, dlatego szczególnie ważny będzie dialog między samorządami a środowiskiem nauczycielskim.

– „Może nie w Krakowie czy w obwarzanku krakowskim liczba dzieci spada tak radykalnie, ale w wielu miejscowościach Małopolski będziemy mieli do czynienia z łączeniem placówek i wygaszaniem” – mówi Boroń.

Zwraca też uwagę, że brak szkół i przedszkoli w danej miejscowości może wpływać na jej atrakcyjność dla mieszkańców.

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Paradoksalnie, mimo niżu demograficznego w wielu szkołach nadal brakuje nauczycieli. Boroń tłumaczy, że kadra pedagogiczna szybko się starzeje, a młodzi absolwenci rzadko wybierają ten zawód.

– „Znalezienie dobrego nauczyciela matematyki w Krakowie graniczy z cudem” – mówi.

Jak dodaje, zdarzają się sytuacje, w których do pracy wracają osoby w bardzo zaawansowanym wieku lub emeryci z innych zawodów. – „W szkołach technicznych uczą dziś specjaliści, którzy mają osiemdziesiąt lat” – podkreśla.

W jego ocenie nie ma tu sprzeczności. Z jednej strony szkoły borykają się z brakami kadrowymi, z drugiej – niż demograficzny może w przyszłości oznaczać zwolnienia, zwłaszcza w przedszkolach i w najmłodszych klasach.

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Związek Nauczycielstwa Polskiego zapowiada również badania dotyczące wypalenia zawodowego i dobrostanu nauczycieli. W Małopolsce mają objąć kilkadziesiąt szkół.

Boroń przyznaje, że kondycja wielu nauczycieli jest dziś słaba. Wpływają na to m.in. presja ze strony rodziców, ograniczanie autonomii zawodowej oraz ciągłe zmiany w systemie edukacji.

– „Dobrostan nauczycieli jest zagrożony, a kondycja wielu z nich jest po prostu marna” – ocenia.

ZNP liczy, że wyniki badań pozwolą lepiej zdiagnozować sytuację w szkołach i wskazać działania, które mogłyby poprawić warunki pracy nauczycieli.

Czy edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowa? „To absolutnie konieczne z perspektywy zdrowia publicznego”

Nasz gość:

Arkadiusz Boroń – nauczyciel i działacz związkowy, prezes Małopolskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Od lat zajmuje się sprawami oświaty, warunkami pracy nauczycieli oraz zmianami w systemie edukacji.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Nasz gość:

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Poważny wypadek na trasie z Wieliczki do Gdowa. Jedna osoba ranna

Małopolska po nocnych burzach. Ponad 200 interwencji, kolejne opady przed nami

Wybory prezydenta Krakowa. Zarejestrowano 24 komitety wyborcze

Anna Dymna wspomina Jana Frycza. "Takiego drugiego nie ma"

Montaż mebli kuchennych: Ile naprawdę zaoszczędzisz, robiąc to samemu?

To tu będzie kręcony serial "Noce i Dnie"

Darmowy autobus w Tarnowie zostanie na dłużej? Miasto podsumowuje pierwsze testy

Gdzie szukać pomocy za granicą?

Ukraińcy i Polacy walczyli ramię w ramię. Dlaczego zabrakło ich na defiladzie?

Czy w życiu wszystko musi być po coś?

"Był przykładem żydowskiej miłości do Polski. Nieodwzajemnionej miłości". Setna rocznica urodzin prof. Mańkowskiego

Nie żyje Jan Frycz. Miał 72 lata

800 uczniów wciąż szuka szkoły w Krakowie. Powstanie nowe liceum?

Pies przywiązany do auta. Pijana kobieta ciągnęła go przez 400 metrów

Apel o współpracę ponad podziałami ws. opłaty turystycznej dla Krakowa

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 9. - Kraków leczył wodą. Historia dwóch zapomnianych uzdrowisk

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 8. - Zniknęły rodzinne apteki. Jak PRL zmienił farmację w Krakowie

Dieta a zdrowa skóra. Fakty, mity i to, co naprawdę działa

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 7. - Bez nich medycyna nie mogłaby istnieć

Uczniów coraz mniej, a nauczycieli brakuje. Uczą nawet 80-latkowie

Niż demograficzny zaczyna być widoczny w przedszkolach

Łączenie szkół i przedszkoli jako jedno z rozwiązań

Brakuje nauczycieli, a jednocześnie grożą zwolnienia

Nauczyciele mówią o zmęczeniu zawodem

Nasz gość:

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Poważny wypadek na trasie z Wieliczki do Gdowa. Jedna osoba ranna

Małopolska po nocnych burzach. Ponad 200 interwencji, kolejne opady przed nami

Wybory prezydenta Krakowa. Zarejestrowano 24 komitety wyborcze

Anna Dymna wspomina Jana Frycza. "Takiego drugiego nie ma"

Montaż mebli kuchennych: Ile naprawdę zaoszczędzisz, robiąc to samemu?

To tu będzie kręcony serial "Noce i Dnie"

Darmowy autobus w Tarnowie zostanie na dłużej? Miasto podsumowuje pierwsze testy

Gdzie szukać pomocy za granicą?

Ukraińcy i Polacy walczyli ramię w ramię. Dlaczego zabrakło ich na defiladzie?

Czy w życiu wszystko musi być po coś?

"Był przykładem żydowskiej miłości do Polski. Nieodwzajemnionej miłości". Setna rocznica urodzin prof. Mańkowskiego

Nie żyje Jan Frycz. Miał 72 lata

800 uczniów wciąż szuka szkoły w Krakowie. Powstanie nowe liceum?

Pies przywiązany do auta. Pijana kobieta ciągnęła go przez 400 metrów

Apel o współpracę ponad podziałami ws. opłaty turystycznej dla Krakowa

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 9. - Kraków leczył wodą. Historia dwóch zapomnianych uzdrowisk

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 8. - Zniknęły rodzinne apteki. Jak PRL zmienił farmację w Krakowie

Dieta a zdrowa skóra. Fakty, mity i to, co naprawdę działa

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 7. - Bez nich medycyna nie mogłaby istnieć

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię