Suplement Literacki: Gdzie podziała się wyobraźnia?

Czy wyobraźnia naprawdę zanika — czy tylko przestaliśmy jej używać? W dzisiejszym „Suplemencie Literackim” zaglądamy do książek, które uruchamiają ją od nowa. Od przewrotnego świata, w którym czajnik ma swoje marzenia, przez historię jednej kropki, która zmienia wszystko, aż po opowieść o równoległej rzeczywistości, gdzie granice między światem realnym a fantazją zaczynają się zacierać. „Marzenia, fakty, mity, głupoty”, „Kropka” i „Animarium. Wybrańcy Ukrytego Świata” — trzy książki, trzy różne światy i jedno pytanie: jak odzyskać wyobraźnię w świecie gotowych odpowiedzi? To będzie rozmowa o kreatywności, odwadze i o tym, dlaczego wyobraźnia może być jedną z najważniejszych kompetencji przyszłości. Zaprasza Wioletta Gawlik.

fot. A. Karp - Szymańska

Posłuchaj rozmowy:

Suplement Literacki – o wyobraźni, która nie znika, tylko czeka

W „Suplemencie Literackim” rozmowa dotyczyła wyobraźni rozumianej jako jedna z kluczowych kompetencji współczesnego świata, ale też jako zasób, który w warunkach kultury szybkich bodźców, gotowych obrazów i algorytmicznych treści może być stopniowo osłabiany. Zwrócono uwagę na to, że współczesne sposoby konsumowania treści — krótkie formy, scrollowanie, natychmiastowe odpowiedzi — ograniczają przestrzeń na samodzielne tworzenie obrazów w umyśle. W tym kontekście pojawia się pytanie o to, jak wyobraźnię pobudzać i chronić. Gościnią cyklu była Agnieszka Karp - Szymańska.

Wyobraźnia jako codzienna praktyka i kompetencja przyszłości

Jednym z kluczowych wątków rozmowy była zmiana sposobu myślenia o wyobraźni: nie jako o dziecięcej cesze, która z czasem zanika, ale jako o zdolności, którą można rozwijać przez całe życie. Podkreślono jej związek z kreatywnością, rozumianą jako kompetencja przyszłości — szczególnie istotną w świecie, którego kierunku rozwoju nie jesteśmy w stanie w pełni przewidzieć. W tym sensie wyobraźnia staje się narzędziem adaptacji, elastycznego myślenia i radzenia sobie z nieznanym.

„Marzenia, fakty, mity, głupoty” – wyobraźnia ukryta w przedmiotach

Pierwszą omawianą książką była publikacja Macieja Szymanowicza „Marzenia, fakty, mity, głupoty” (Nasza Księgarnia), łącząca funkcję albumu i książki ilustracyjnej. Zwrócono uwagę na jej wielowarstwowość – pozorną prostotę i jednocześnie głębokie przesłanie skierowane zarówno do dzieci, jak i dorosłych.

Książka nie definiuje wyobraźni w sposób encyklopedyczny, lecz zaprasza do jej doświadczenia. Codzienne przedmioty zostają w niej ożywione i obdarzone pragnieniami — czajnik może marzyć o byciu lokomotywą, a torebka herbaty o gorącej kąpieli. Ten zabieg pokazuje, że wyobraźnia nie jest abstrakcyjnym pojęciem, ale sposobem patrzenia na rzeczywistość.

Podkreślono również, że twórczość autora opiera się na budowaniu świata, w którym marzenie staje się czymś niemal materialnym — widzialnym i możliwym do przełożenia na rzeczywistość. Książka została wskazana jako propozycja rodzinna, łącząca pokolenia czytelników, a także jako przykład publikacji wspierającej rozwój kreatywności.

„Kropka” – o odwadze rozpoczęcia

Drugą książką była „Kropka” Petera Reynoldsa (Mamania), przedstawiona jako minimalistyczna opowieść o blokadzie twórczej i procesie budowania sprawczości. Historia dziewczynki, która nie wierzy w swoje możliwości artystyczne, staje się punktem wyjścia do refleksji nad rolą dorosłych w procesie wspierania kreatywności dzieci.

Kluczowym momentem jest odkrycie przez nauczycielkę jednej kropki na pustej kartce i zachęta, by potraktować ją jako początek pracy. Ten prosty gest uruchamia proces twórczy i prowadzi do stopniowego budowania pewności siebie bohaterki.

Książka została odczytana jako opowieść o tym, że twórczość nie zaczyna się od talentu, lecz od odwagi podjęcia próby. Podkreślono również jej uniwersalne przesłanie dotyczące sprawczości: nawet najmniejszy gest może stać się początkiem większego działania.

„Animarium. Wybrańcy Ukrytego Świata” – wyobraźnia jako równoległa rzeczywistość

Trzecią omawianą pozycją była książka Maliny Prześlugi „Animarium. Wybrańcy Ukrytego Świata” (Dwie Siostry), skierowana do starszych dzieci. To fabularna opowieść, w której obok świata realnego istnieje świat równoległy — dostępny jedynie wybranym.

W centrum historii znajdują się dwoje bohaterów o różnych doświadczeniach wakacyjnych i życiowych, których łączy relacja przyjaźni. Ich losy prowadzą do wydarzeń granicznych, w których rzeczywistość zostaje przekroczona, a elementy fantastyczne przenikają codzienność. Motyw przemiany, symbolizowany m.in. przez transformację chłopca w gołębia, otwiera narrację na świat niezwykłych zjawisk i istot.

W rozmowie podkreślono, że książka rozwija ideę wyobraźni jako przestrzeni współistniejącej z rzeczywistością, a nie alternatywnej wobec niej. Wyobraźnia nie jest tu ucieczką, lecz integralną częścią życia, pozwalającą lepiej rozumieć relacje, naturę i odpowiedzialność za świat.

Podsumowanie

Rozmowa wokół trzech książek tworzy spójną refleksję o wyobraźni jako zdolności, która nie zanika, lecz wymaga świadomego pielęgnowania. Od ilustracyjnych zabaw Macieja Szymanowicza, przez minimalistyczną „Kropkę”, aż po rozbudowaną narrację Maliny Prześlugi, wyłania się wspólny motyw: wyobraźnia jest początkiem działania, sposobem myślenia i narzędziem budowania przyszłości.

Autor:

Wioletta Gawlik-Janusz

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Suplement Literacki: Gdzie podziała się wyobraźnia?

Suplement Literacki – o wyobraźni, która nie znika, tylko czeka

Wyobraźnia jako codzienna praktyka i kompetencja przyszłości

„Marzenia, fakty, mity, głupoty” – wyobraźnia ukryta w przedmiotach

„Kropka” – o odwadze rozpoczęcia

„Animarium. Wybrańcy Ukrytego Świata” – wyobraźnia jako równoległa rzeczywistość

Podsumowanie

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wieczysta o krok od zwieńczenia niezwykłej drogi z okręgówki do Ekstraklasy

Książki, które zachwycają. O fenomenie Nagrody Żółtej Ciżemki

Którędy do Oscypkowa? Kabaret Śleboda i ich podhalańskie uniwersum