Czy niemieckość jest częścią polskości? Ziemowit Szczerek o zapomnianej historii

Przed II wojną światową w Polsce mieszkało ponad milion etnicznych Niemców. Dziś ich obecność niemal zniknęła z powszechnej pamięci. Czy niemieckość jest częścią polskiej historii i tożsamości? O zapomnianych sąsiadach, wspólnym dziedzictwie rozmawiają Marta Szostkiewicz i Ziemowit Szczerek.

Wbijanie słupów granicznych nad Odrą przez żołnierzy 1 Armii WP, rok 1945. Fot. Autorstwa Nieznany - Andrzej Leszek Szcześniak (1980) Historia dla Klasy VIII, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, ss. 206 ISBN 83-02-01035-9, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3611341

Przed II wojną światową w Polsce mieszkało ponad milion etnicznych Niemców. Dziś po wielu z nich pozostały jedynie cmentarze, dawne domy i ślady zapisane w krajobrazie. Punktem wyjścia do rozmowy Marty Szostkiewicz i Ziemowita Szczerka jest książka „Nasi Niemcy” Macieja Falkowskiego, opowiadająca o niemieckich społecznościach żyjących nie na Śląsku czy Mazurach, ale w regionach uznawanych za etnicznie polskie – na Mazowszu, w Małopolsce, na Podkarpaciu czy w okolicach Łodzi.

Ziemowit Szczerek zwraca uwagę, że niemieckość od wieków była obecna w polskiej historii, kulturze i rozwoju cywilizacyjnym. Jego zdaniem trudno zrozumieć dzieje Polski bez dostrzeżenia wpływów płynących z niemieckiego kręgu kulturowego – od średniowiecznych lokacji miast i prawa magdeburskiego po architekturę i organizację życia społecznego. Jednocześnie przypomina o napięciach, które przez stulecia towarzyszyły relacjom polsko-niemieckim, a których kulminacją były doświadczenia II wojny światowej.

Rozmowa dotyczy także kwestii tożsamości i pamięci. Dlaczego potomków polskich emigrantów za granicą chętnie uznajemy za „naszych”, a o Niemcach, którzy przez pokolenia żyli w Polsce, pamiętamy znacznie mniej? Jak wojna, nacjonalizmy XIX i XX wieku oraz powojenna propaganda wpłynęły na postrzeganie wspólnej historii? Czy możliwe jest spokojniejsze spojrzenie na polsko-niemieckie dziedzictwo i odkrywanie go poprzez podróże śladami dawnych osadników, olendrów, ewangelickich cmentarzy i zapomnianych miejsc rozsianych po całej Polsce?

Autor:

Ziemowit Szczerek

Komentarze (1)

Lewicowy Liberał

2026-06-12

To Mazury i Śląsk były "etnicznie niemieckie"? Czyja to opinia, dziadka premiera czy ministry edukacji?

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Czy niemieckość jest częścią polskości? Ziemowit Szczerek o zapomnianej historii

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Akcja ratunkowa w Szlachtowej. Drzewo przygniotło mężczyznę

Domy w kwiatach. W Zalipiu rozpoczął się konkurs "Malowana Chata"

Alarmujące wyniki badań UJ. Ponad 60 proc. nauczycieli w Małopolsce myślało o odejściu z zawodu

Niekończące się problemy ze spalarnią w Tarnowie. Będzie kolejne opóźnienie

Henryk Lehnert upamiętniony muralem. Powstał na ścianie bloku w Oświęcimiu

Nowa atrakcja dla rowerzystów w Wadowicach. Na Górze Jaroszowickiej w niedzielę otwarcie single tracków

Kolizja trzech aut w Okocimiu. Są utrudnienia na drodze krajowej nr 75

Akcja Sznurek po raz piętnasty na Rynku Głównym w Krakowie

Sztuczna inteligencja pomaga tropić rysie. Projekt naukowców z UJ

"Las uczy dystansu" - reportaż Ewy Szkurłat

Minister sprawiedliwości o Romanowskim i Ziobrze: Węgrzy badają legalność ich wyjazdu

86. rocznica pierwszego transportu do Auschwitz. Uroczystości w Tarnowie

Serial "Prisoner". Czysty serial akcji

Za chwilę lato, a w Tatrach spadł śnieg. IMWG: to nie jest anomalia

Prof. Pyrć: „Mamy gigantyczny potencjał, ale nie walczymy o swoje talenty”

Myśliwce F-35 przeleciały nad Wawelem

Rozpoczyna się Małopolski Wyścig Górski. Kolarze wystartują dziś z Wieliczki

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Iza Konar

Czy niemieckość jest częścią polskości? Ziemowit Szczerek o zapomnianej historii

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Akcja ratunkowa w Szlachtowej. Drzewo przygniotło mężczyznę

Domy w kwiatach. W Zalipiu rozpoczął się konkurs "Malowana Chata"

Alarmujące wyniki badań UJ. Ponad 60 proc. nauczycieli w Małopolsce myślało o odejściu z zawodu

Niekończące się problemy ze spalarnią w Tarnowie. Będzie kolejne opóźnienie

Henryk Lehnert upamiętniony muralem. Powstał na ścianie bloku w Oświęcimiu

Nowa atrakcja dla rowerzystów w Wadowicach. Na Górze Jaroszowickiej w niedzielę otwarcie single tracków

Kolizja trzech aut w Okocimiu. Są utrudnienia na drodze krajowej nr 75

Akcja Sznurek po raz piętnasty na Rynku Głównym w Krakowie

Sztuczna inteligencja pomaga tropić rysie. Projekt naukowców z UJ

"Las uczy dystansu" - reportaż Ewy Szkurłat

Minister sprawiedliwości o Romanowskim i Ziobrze: Węgrzy badają legalność ich wyjazdu

86. rocznica pierwszego transportu do Auschwitz. Uroczystości w Tarnowie

Serial "Prisoner". Czysty serial akcji

Za chwilę lato, a w Tatrach spadł śnieg. IMWG: to nie jest anomalia

Prof. Pyrć: „Mamy gigantyczny potencjał, ale nie walczymy o swoje talenty”

Myśliwce F-35 przeleciały nad Wawelem

Rozpoczyna się Małopolski Wyścig Górski. Kolarze wystartują dziś z Wieliczki

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Iza Konar

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię