- Wszystkie te pokazy są bardzo interesujące i w jakiś sposób dopełniają się - mówił Krzysztof Glondys, reżyser filmowy i dokumentalista. - Ich wspólnym mianownikiem jest bogata i wciąż zbyt mało znana kultura Japonii. Od dawna podziwiam autorów ekspozycji w Muzeum Manggha za ich niezwykłą kreatywność i pomysłowość w wynajdywaniu nowych wątków i pretekstów do wystaw.
Łukasz Gazur ze Spotkań z Zabytkami zwracał uwagę na charakterystyczne dla wystaw w muzeum spotkanie Wschodu i Zachodu.
- Nie dość, że oglądamy znakomite przykłady japońskich militariów, możemy także podziwiać wielopoziomowe przenikanie się światów - ważki z japońskich hełmów odnajdują się na przykład na... miśnieńskiej porcelanie - dodawał.
Motyw ważki zajmuje w kulturze Japonii miejsce szczególne, łącząc w sobie porządek natury, symbolikę wojowników oraz wyrafinowaną estetykę przedmiotów użytkowych. Jego znaczenie sięga najstarszych warstw japońskiej tradycji piśmienniczej, w Kojiki, czyli Księdze dawnych wydarzeń, pojawia się najstarsza nazwa Japonii – Akitsushima, to jest „Wyspa Ważek”. Według tradycji kształt kraju miał przywodzić na myśl splecione sylwetki ważek, a sam owad został włączony w obszar wyobrażeń dotyczących ładu, siły i opiekuńczej obecności natury. W kulturze japońskich wojowników ważka zyskała miano kachimushi, czyli „owada zwycięstwa”. Interpretacja ta opierała się na specyficznych obserwacjach entomologicznych: ważka nigdy nie cofa się w locie, co czyniło ją doskonałą metaforą nieugiętości, determinacji i odwagi na polu bitwy. Z tego powodu motyw ważki pojawiał się na elementach uzbrojenia, hełmach, zbrojach, oprawach mieczy, uprzężach końskich oraz drobnych przedmiotach osobistych.
W japońskiej tradycji literackiej, historycznej i wizualnej pojawiają się postacie kobiet obdarzonych niezwykłą siłą, odwagą i zdolnościami strategicznymi. Ich wizerunki funkcjonowały na styku historii, legendy i popularnej wyobraźni, tworząc jeden z ważnych tematów kultury okresu Edo. Bohaterki te przedstawiano jako uczestniczki wydarzeń militarnych, często wykazujące się wyjątkową inteligencją, determinacją oraz niezłomną postawą moralną. W określaniu ich szczególnego statusu istotne miejsce zajmuje pojęcie onna bugeisha, odnoszące się do kobiet wyszkolonych w sztukach walki. Wizerunek wojowniczki nie ograniczał się wyłącznie do ukazania sprawności fizycznej. Równie ważne były cechy takie jak opanowanie, lojalność, mądrość, zdolność dowodzenia i gotowość do działania w sytuacjach granicznych. Bohaterki te często wywodziły się z rodów arystokratycznych lub samurajskich, a ich przedstawienia łączyły motyw heroizmu z ideałem kobiecego piękna. W literaturze i sztuce opisywano je jako postacie silne, a zarazem pełne wdzięku, o subtelnych rysach, długich włosach i jasnej cerze. Jest to druga wystawa w Muzeum Manggha ukazująca kobiety. Pierwszą była Opowieść o księciu Genjim, o poetkach okresu Heian. Z kolei na drugiej wystawie zobaczymy dzieła z kolekcji Muzeum Manggha, a także z prywatnych – Raymonda Milewskiego i innych.
(opis wystaw na podstawie materiałów prasowych)
"Akitsushima. Wyspa Ważek. Japońskie zbroje z kolekcji Wiktorii i Adama Jurgilewiczów"
Kuratorzy: Adam Jurgilewicz, dr hab. Anna Król, prof. ASP
Aranżacja plastyczna wystawy: dr hab. Anna Król, prof. ASP
"Wojowniczki. Japońskie herstorie",
Idea, scenariusz i aranżacja plastyczna wystawy: dr hab. Anna Król, prof. ASP