Barok w sercu Spisza. Muzyka dawna zabrzmi w zabytkowych kościołach

Wioletta Gawlik-Janusz
Dzisiaj 11:15 ( Edytowany Dzisiaj 11:27 )

Barokowa muzyka w zabytkowych kościołach, odkrywanie zapomnianego repertuaru, oprowadzania po świątyniach, miniwykłady i spotkania wokół lokalnych tradycji. Od 15 do 23 sierpnia na Spiszu odbędzie się XIV Festiwal Barok na Spiszu. Tegoroczna edycja nosi hasło „Tradycjonalia”. O wydarzeniu Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną festiwalu.

Fot. Jacek Daczyński / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Posłuchaj rozmowy

Muzyka wpisana w miejsce

Festiwal Barok na Spiszu od lat udowadnia, że muzyki dawnej można słuchać nie tylko w salach koncertowych. Jego scenami są zabytkowe kościoły Spisza – miejsca o wyjątkowej historii, architekturze i akustyce.

To właśnie połączenie muzyki i miejsca jest jednym z najważniejszych założeń festiwalu. Wiele spiskich kościołów ma gotycką metrykę, ale ich wnętrza zostały później wzbogacone o barokowe wyposażenie. Dzięki temu muzyka epoki baroku otrzymuje szczególną oprawę.

Festiwal wykorzystuje dziewięć historycznych wnętrz. Nie wszystkie pojawiają się w programie każdego roku – organizatorzy starają się stopniowo odwiedzać kolejne miejscowości. Koncert staje się dzięki temu nie tylko wydarzeniem muzycznym, ale również okazją do poznania lokalnego dziedzictwa.

„Tradycjonalia”, czyli powrót do źródeł

Tegoroczne hasło – „Tradycjonalia” – kieruje uwagę w stronę korzeni, początków i tradycji. Program pokazuje muzykę dawną z wielu perspektyw: poprzez muzykę polską, tradycje cerkiewne, muzykę wokalną dawnej Rzeczypospolitej czy kompozycje inspirowane modlitwą.

Festiwal rozpocznie się 15 sierpnia w Orawce, od prologu na Orawie. W kościele św. Jana Chrzciciela odbędzie się koncert „Jam jest Pasterz Dobry”. W programie znalazły się utwory Adama Jarzębskiego, Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki i Tarquinia Meruli. Koncert poprzedzi zwiedzanie kościoła z przewodnikiem, a Katarzyna Wiwer poprowadzi również miniwykład poświęcony biblijnym radom o dobrym królowaniu.

16 sierpnia festiwal przeniesie się do Łapsz Wyżnych. W kościele św. Piotra i Pawła zabrzmią sonaty Georga Philippa Telemanna w programie „Polskie inspiracje Telemanna”. Koncertowi będzie towarzyszyć opowieść o muzycznych podróżach kompozytora i jego zainteresowaniu polską muzyką.

Kolejne wydarzenia zaplanowano na następny weekend. 21 sierpnia w Jurgowie publiczność usłyszy „Muzykę cerkiewną Rzeczypospolitej” w wykonaniu Męskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma” pod kierownictwem artystycznym Łukasza Hajduczeni. Będzie to spotkanie z tradycją muzyki cerkiewnej dawnej Rzeczypospolitej.

22 sierpnia w Łapszach Niżnych zabrzmi muzyka wokalna dawnej Rzeczypospolitej. Program „Tradycje muzyki wokalnej w dawnej Rzeczypospolitej” przypomni twórczość między innymi Mikołaja Gomółki, Mikołaja Zieleńskiego, Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Wacława z Szamotuł.

Finał odbędzie się 23 sierpnia w Niedzicy. Koncert „Pater Noster – muzyka inspirowana modlitwą Ojcze nasz” pokaże różne muzyczne opracowania Modlitwy Pańskiej. W programie znalazły się utwory między innymi Michaela Praetoriusa, Gaspara Casatiego, Cypriana Bazylika, Salomona Kleina i Dietericha Buxtehudego.

Nie tylko koncerty

Jedną z cech wyróżniających Festiwal Barok na Spiszu jest jego formuła. Koncerty są częścią większego spotkania z miejscem i kulturą.

Przed wydarzeniami publiczność może zwiedzać zabytkowe kościoły z przewodnikami. Koncertom towarzyszą również krótkie wykłady wprowadzające w tematykę prezentowanej muzyki. Dzięki temu słuchacze mogą nie tylko słuchać, ale również lepiej zrozumieć kontekst powstania utworów i tradycji, z których wyrastają.

W programie znalazły się także spotkania kulinarne wokół kuchni spiskiej i orawskiej. W wybranych miejscowościach festiwalowe wydarzenia rozpoczynają się od specjalnych kawiarenek i poczęstunków przygotowywanych przez lokalne koła gospodyń wiejskich.

To sprawia, że festiwal można potraktować jako propozycję na cały dzień. Najpierw spacer i zwiedzanie, później poznawanie historii konkretnego kościoła, spotkanie z lokalną tradycją, a na koniec koncert muzyki dawnej.

Muzyka dawna, ale nie muzealna

Organizatorzy podkreślają również znaczenie mniej oczywistego repertuaru. Festiwal nie chce ograniczać się do kompozycji, które publiczność zna z najważniejszych scen i sal koncertowych. Sięga także po utwory rzadziej wykonywane, kompozytorów zapomnianych i tradycje, które wymagają ponownego odkrycia.

To ważne również z perspektywy samego wykonawstwa. Muzyka barokowa była dla swoich twórców i odbiorców muzyką współczesną – żywą, pełną emocji, improwizacji, ornamentyki i teatralności. Dawni wykonawcy często byli jednocześnie kompozytorami i mieli znacznie większą swobodę w kształtowaniu utworów, niż mogłoby się dziś wydawać.

Dlatego współczesne wykonanie muzyki dawnej jest zawsze spotkaniem dwóch perspektyw: historycznej wiedzy i współczesnej wrażliwości. Artyści zapraszani na festiwal specjalizują się w wykonawstwie muzyki dawnej i korzystają z historycznego instrumentarium oraz dawnych technik wykonawczych.

Spisz jako część muzycznego doświadczenia

Festiwal Barok na Spiszu jest więc czymś więcej niż serią koncertów. To propozycja poznawania regionu poprzez muzykę, historię, architekturę i lokalne tradycje.

Kameralne wnętrza pozwalają również skrócić dystans między wykonawcami a publicznością. Po koncertach można porozmawiać z artystami i zobaczyć instrumenty z bliska. W ten sposób muzyka przestaje być jedynie wydarzeniem, na które przychodzimy, słuchamy i wychodzimy po oklaskach. Staje się spotkaniem.

XIV Festiwal Barok na Spiszu potrwa od 15 do 23 sierpnia. Wydarzenia odbędą się w Orawce, Łapszach Wyżnych, Jurgowie, Łapszach Niżnych i Niedzicy. Tegoroczna edycja pod hasłem „Tradycjonalia” zaprasza do odkrywania korzeni muzyki dawnej i tradycji regionu.

O festiwalu w „Przystanku Kultura” Radia Kraków Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną wydarzenia.

Muzyka wpisana w miejsce
Festiwal Barok na Spiszu od lat udowadnia, że muzyki dawnej można słuchać nie tylko w salach koncertowych. Jego scenami są zabytkowe kościoły Spisza – miejsca o wyjątkowej historii, architekturze i akustyce.
To właśnie połączenie muzyki i miejsca jest jednym z najważniejszych założeń festiwalu. Wiele spiskich kościołów ma gotycką metrykę, ale ich wnętrza zostały później wzbogacone o barokowe wyposażenie. Dzięki temu muzyka epoki baroku otrzymuje szczególną oprawę.
Festiwal wykorzystuje dziewięć historycznych wnętrz. Nie wszystkie pojawiają się w programie każdego roku – organizatorzy starają się stopniowo odwiedzać kolejne miejscowości. Koncert staje się dzięki temu nie tylko wydarzeniem muzycznym, ale również okazją do poznania lokalnego dziedzictwa.
„Tradycjonalia”, czyli powrót do źródeł
Tegoroczne hasło – „Tradycjonalia” – kieruje uwagę w stronę korzeni, początków i tradycji. Program pokazuje muzykę dawną z wielu perspektyw: poprzez muzykę polską, tradycje cerkiewne, muzykę wokalną dawnej Rzeczypospolitej czy kompozycje inspirowane modlitwą.
Festiwal rozpocznie się 15 sierpnia w Orawce, od prologu na Orawie. W kościele św. Jana Chrzciciela odbędzie się koncert „Jam jest Pasterz Dobry”. W programie znalazły się utwory Adama Jarzębskiego, Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki i Tarquinia Meruli. Koncert poprzedzi zwiedzanie kościoła z przewodnikiem, a Katarzyna Wiwer poprowadzi również miniwykład poświęcony biblijnym radom o dobrym królowaniu.
16 sierpnia festiwal przeniesie się do Łapsz Wyżnych. W kościele św. Piotra i Pawła zabrzmią sonaty Georga Philippa Telemanna w programie „Polskie inspiracje Telemanna”. Koncertowi będzie towarzyszyć opowieść o muzycznych podróżach kompozytora i jego zainteresowaniu polską muzyką.
Kolejne wydarzenia zaplanowano na następny weekend. 21 sierpnia w Jurgowie publiczność usłyszy „Muzykę cerkiewną Rzeczypospolitej” w wykonaniu Męskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma” pod kierownictwem artystycznym Łukasza Hajduczeni. Będzie to spotkanie z tradycją muzyki cerkiewnej dawnej Rzeczypospolitej.
22 sierpnia w Łapszach Niżnych zabrzmi muzyka wokalna dawnej Rzeczypospolitej. Program „Tradycje muzyki wokalnej w dawnej Rzeczypospolitej” przypomni twórczość między innymi Mikołaja Gomółki, Mikołaja Zieleńskiego, Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Wacława z Szamotuł.
Finał odbędzie się 23 sierpnia w Niedzicy. Koncert „Pater Noster – muzyka inspirowana modlitwą Ojcze nasz” pokaże różne muzyczne opracowania Modlitwy Pańskiej. W programie znalazły się utwory między innymi Michaela Praetoriusa, Gaspara Casatiego, Cypriana Bazylika, Salomona Kleina i Dietericha Buxtehudego.
Nie tylko koncerty
Jedną z cech wyróżniających Festiwal Barok na Spiszu jest jego formuła. Koncerty są częścią większego spotkania z miejscem i kulturą.
Przed wydarzeniami publiczność może zwiedzać zabytkowe kościoły z przewodnikami. Koncertom towarzyszą również krótkie wykłady wprowadzające w tematykę prezentowanej muzyki. Dzięki temu słuchacze mogą nie tylko słuchać, ale również lepiej zrozumieć kontekst powstania utworów i tradycji, z których wyrastają.
W programie znalazły się także spotkania kulinarne wokół kuchni spiskiej i orawskiej. W wybranych miejscowościach festiwalowe wydarzenia rozpoczynają się od specjalnych kawiarenek i poczęstunków przygotowywanych przez lokalne koła gospodyń wiejskich.
To sprawia, że festiwal można potraktować jako propozycję na cały dzień. Najpierw spacer i zwiedzanie, później poznawanie historii konkretnego kościoła, spotkanie z lokalną tradycją, a na koniec koncert muzyki dawnej.
Muzyka dawna, ale nie muzealna
Organizatorzy podkreślają również znaczenie mniej oczywistego repertuaru. Festiwal nie chce ograniczać się do kompozycji, które publiczność zna z najważniejszych scen i sal koncertowych. Sięga także po utwory rzadziej wykonywane, kompozytorów zapomnianych i tradycje, które wymagają ponownego odkrycia.
To ważne również z perspektywy samego wykonawstwa. Muzyka barokowa była dla swoich twórców i odbiorców muzyką współczesną – żywą, pełną emocji, improwizacji, ornamentyki i teatralności. Dawni wykonawcy często byli jednocześnie kompozytorami i mieli znacznie większą swobodę w kształtowaniu utworów, niż mogłoby się dziś wydawać.
Dlatego współczesne wykonanie muzyki dawnej jest zawsze spotkaniem dwóch perspektyw: historycznej wiedzy i współczesnej wrażliwości. Artyści zapraszani na festiwal specjalizują się w wykonawstwie muzyki dawnej i korzystają z historycznego instrumentarium oraz dawnych technik wykonawczych.
Spisz jako część muzycznego doświadczenia
Festiwal Barok na Spiszu jest więc czymś więcej niż serią koncertów. To propozycja poznawania regionu poprzez muzykę, historię, architekturę i lokalne tradycje.
Kameralne wnętrza pozwalają również skrócić dystans między wykonawcami a publicznością. Po koncertach można porozmawiać z artystami i zobaczyć instrumenty z bliska. W ten sposób muzyka przestaje być jedynie wydarzeniem, na które przychodzimy, słuchamy i wychodzimy po oklaskach. Staje się spotkaniem.
XIV Festiwal Barok na Spiszu potrwa od 15 do 23 sierpnia. Wydarzenia odbędą się w Orawce, Łapszach Wyżnych, Jurgowie, Łapszach Niżnych i Niedzicy. Tegoroczna edycja pod hasłem „Tradycjonalia” zaprasza do odkrywania korzeni muzyki dawnej i tradycji regionu.
O festiwalu w „Przystanku Kultura” Radia Kraków Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną wydarzenia.

Autor:

Wioletta Gawlik-Janusz

Opracowanie:

Łukasz Konatowicz

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Barok w sercu Spisza. Muzyka dawna zabrzmi w zabytkowych kościołach

Muzyka wpisana w miejsce

„Tradycjonalia”, czyli powrót do źródeł

Nie tylko koncerty

Muzyka dawna, ale nie muzealna

Spisz jako część muzycznego doświadczenia

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Olkusz. Mieszkańcy wejdą do zespołu oceniającego projekty budżetu obywatelskiego

Muzyka, wystawy, debaty i spacer- sierpień w Pałacu Potockich

Owady mają swój język

Oświęcim. Trzy procesje w rocznicę śmierci św. Maksymiliana Kolbego. Będą utrudnienia

„Galeria Duchów” – wystawa, na której sztuka spotyka nowe technologie