</noscript> <!-- End Google Tag Manager (noscript) --> <div class="sidenav" id="mobile-demo"> <img src="https://www.radiokrakow.pl/application/site/web/images/logo.png?v=20260619231922" alt="Radio Kraków" style="margin: 32px 48px 0; width: calc(100% - 96px )"> <ul> <li class="dropdown-section"> <div class="dropdown-trigger" href="#!"> Wiadomości </div> <ul id='dropdown1' class='dropdown-menu'> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/"> Aktualności </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/"> Kraków </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/"> Tarnów </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/"> Nowy Sącz </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/podhale/"> Podhale </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/gorlice/"> Gorlice </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/malopolskazachodnia/"> Małopolska Zachodnia </a> </li> </ul> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/kultura/"> Kultura </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/sport/"> Sport </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/muzyka/"> Muzyka </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/"> Audycje </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/polecane-podcasty/"> Podcasty </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ramowka/"> Ramówka </a> </li> <li class="dropdown-section"> <div class="dropdown-trigger" href="#!"> O nas </div> <ul id='dropdown1' class='dropdown-menu'> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/historia/"> Historia Radia </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ludzie-radia/"> Ludzie Radia </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/kontakt/tess/abc-abonament/"> Abonament </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/zwiedzanie-radia-krakow/"> Zwiedzanie Radia </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/spacer/"> Wirtualny spacer </a> </li> </ul> </li> <li> <a href="https://radiokrakowkultura.pl/"> Radio Kraków Kultura </a> </li> <li> <a href="https://off.radiokrakow.pl/"> OFF Radio Kraków </a> </li> <li class="dropdown-section"> <div class="dropdown-trigger" href="#!"> Patronaty </div> <ul id='dropdown1' class='dropdown-menu'> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/patronat/"> Wniosek </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/partnerzy/"> Partnerzy </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/logo/"> Logo </a> </li> </ul> </li> <li> <a href="https://studio.radiokrakow.pl"> Studio nagrań </a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/reklama/"> Reklama </a> </li> </ul> </div> <div class="big-search"> <div class="container"> <div class="row mb-0"> <div class="col s12"> <form class="big-search-form" style="margin: 48px auto;" method="get" action="szukaj/"> <label for="big_search_text" style="visibility: hidden; position: absolute;">Wpisz czego szukasz</label> <input type="text" class="big-search-input browser-default" placeholder="Wpisz czego szukasz" name="search_text" id="big_search_text" value=""> <button class="big-search-button"> <i class="material-icons">search</i> </button> </form> </div> </div> <div class="row"> <div class="col s12"> <hr class="big-search-hr"> </div> </div> <div class="row"> <div class="col s12 m6 l3"> <span class="big-serach-list-title">Wiadomości</span> <ul class="big-serach-list"> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/">Aktualności</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/">Kraków</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/">Tarnów</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/">Nowy Sącz</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/podhale/">Podhale</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/malopolskazachodnia/">Małopolska Zach.</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/gorlice/">Gorlice</a></li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <span class="big-serach-list-title">O nas</span> <ul class="big-serach-list"> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/historia">Historia Radia Kraków</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/ludzie-radia/">Ludzie Radia</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/spacer">Wirtualny spacer</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/kontakt/tess/abc-abonament/">Abonament</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/zwiedzanie-radia-krakow/">Zwiedzanie radia</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="//bip.radiokrakow.pl">Biuletyn Informacji Publicznej</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/partnerzy/">Partnerzy</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/romana-bobrowska-zyciorys">Romana Bobrowska</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/nieodplatneaudycjewyborcze/">Nieodpłatne audycje wyborcze </a></li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <span class="big-serach-list-title">Patronaty</span> <ul class="big-serach-list"> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/patronat/">Wniosek</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/partnerzy/">Partnerzy</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/logo/">Logo</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/promocja/">Nasze patronaty</a></li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <span class="big-serach-list-title">Dzieje się w Radiu </span> <ul class="big-serach-list"> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/nasze-akcje/">Nasze akcje</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/kokursy/">Konkursy</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/sluchowiska/">Słuchowiska</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/koncerty/">Koncerty</a></li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <span class="big-serach-list-title">Ochrona danych osobowych</span> <ul class="big-serach-list"> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/polityka-prywatnosci/">Polityka Prywatności Radia Kraków</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/polityka-cookies/">Polityka Cookies</a></li> <li class="big-serach-list-item"><a href="https://www.radiokrakow.pl/ochrona-danych-osobowych/">Ochrona danych osobowych</a></li> </ul> </div> </div> <div class="row db"> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/kultura/">Kultura</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/sport/">Sport</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/muzyka/">Muzyka</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/">Audycje</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://podcasty.radiokrakow.pl/">Podcasty</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/kontakt/">Kontakt</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ramowka/">Ramówka</a> </h4> </div> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title"> <a href="https://studio.radiokrakow.pl">Studia nagraniowe</a> </h4> </div> </div> <div class="row"> <div class="col s12 l4"> <a href="" class="big-search-block big-search-block-off"> <span>OFF</span> </a> </div> <div class="col s12 l4"> <a href="" class="big-search-block big-search-block-culture"> <span>Kultura</span> </a> </div> <div class="col s12 l4"> <a href="http://bip.radiokrakow.pl/" class="big-search-block big-search-block-bip"> <span>BIP</span> </a> </div> </div> <div class="row"> <div class="col s12"> <div class="big-search-social-block"> <ul class="big-search-social-list"> <li class="big-search-social-item"><a href="https://twitter.com/RadioKrakow" target="_blank"> <i class="fab fa-twitter"></i> <span class="hide">Twitter</span> </a></li> <li class="big-search-social-item"><a href="https://pl-pl.facebook.com/radiokrakow" target="_blank"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> <span class="hide">Facebook</span> </a></li> <li class="big-search-social-item"><a href="https://www.youtube.com/channel/UCRYJv0ixGJpwFd0ba6bIWtg" target="_blank"> <i class="fab fa-youtube"></i> <span class="hide">Youtube</span> </a></li> <li class="big-search-social-item"><a href="https://instagram.com/radio_krakow" target="_blank"> <i class="fab fa-instagram"></i> <span class="hide">Instagram</span> </a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </div> <header> <div class="container"> <div class="row"> <div class="col s6 l12"> <menu> <a href="/" class="brand-logo"> <img src="https://www.radiokrakow.pl/application/site/web/images/logo.png?v=20260619231922" alt="Radio Kraków"> </a> <ul class="right hide-on-med-and-down first"> <li class="__item"> <a class="__link" href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/"> Aktualności </a> </li> <li class="__item"> <a class="__link" href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/"> Audycje </a> </li> <li class="__item"> <a class="__link" href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/polecane-podcasty/"> Podcasty </a> </li> <li class="__item"> <a class="__link" href="https://www.radiokrakow.pl/wydarzenia/"> Wydarzenia </a> </li> <li class="__item"> <a class="__link" href="kontakt/"> Kontakt </a> </li> <li class="icon-option"> <a href="https://rkk.pl/" class="icon-option__link icon-option__link-rkk"> <span class="hide">Radio Kraków Kultura</span> </a> </li> <li class="icon-option"> <a href="https://off.radiokrakow.pl/" class="icon-option__link icon-option__link-off"> <span class="hide">OFF</span> </a> </li> <li class="icon-option"> <a href="https://sklep.radiokrakow.pl/" class="icon-option__link icon-option__link-shop"> <span class="hide">Sklep</span> </a> </li> <li class="icon-option"> <a href="https://radiokrakow.pl/" class="big-search-btn icon-option__link icon-option__link-search"> <span class="hide">Szukaj</span> </a> </li> <li class="icon-option"> <a href="player/" target="_blank" class="waves-effect waves-light icon-option__link icon-option__link-play"> <span class="hide">Play</span> </a> </li> </ul> </menu> </div> <div class="col s6 hide-on-large-only hide-on-extra-large-only"> <ul class="menu-btns"> <li class="menu-btns__item"> <button class="big-search-btn menu-btns__link"> <i class="material-icons">search</i> </button> </li> <li class="menu-btns__item"> <a href="player/" class="menu-btns__link menu-btns__link-play"> <span class="hide">Play</span> </a> </li> <li class="menu-btns__item"> <div data-target="mobile-demo" class="sidenav-trigger color-text menu-btns__link"> <i class="material-icons">menu</i> </div> </li> </ul> </div> </div> </div> </header> <main> <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-7393908360100127" crossorigin="anonymous" type="3977dcf75c2a41c3a78b1036-text/javascript"></script> <ins class="adsbygoogle" style="display:block; text-align:center;" data-ad-layout="in-article" data-ad-format="fluid" data-ad-client="ca-pub-7393908360100127" data-ad-slot="7968862818"></ins> <script type="3977dcf75c2a41c3a78b1036-text/javascript"> (adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({}); </script> <section class="container"> <div class="row"> <div class="col s12"> <a href="" title="Radio Kraków" class="breadcrumb"> Radio Kraków </a> <a href="aktualnosci/" title="Aktualności" class="breadcrumb"> Aktualności </a> <a href="aktualnosci/krakow/" title="Kraków" class="breadcrumb"> Kraków </a> <a href="aktualnosci/krakow/wystawa-ktora-pokazuje-sile-sztuki-prace-mariana-ruzamskiego-w-palacu-sztuki-w-krakowie/" title="Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie" class="breadcrumb"> Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie </a> </div> </div> </section> <section class="container"> <div class="row"> <div class="col s12 l9 "> <div class="article"> <a href="https://cms.radiokrakow.pl/admin.php/article/show/id/3720450/type/article>" class="btn btn-article-edit" style="display: none;">Edytuj</a> <script type="3977dcf75c2a41c3a78b1036-text/javascript"> async function isUrlFound(url) { try { const response = await fetch(url, { method: 'HEAD', mode: 'no-cors', cache: 'no-cache' }); return true; } catch (error) { // console.log(error); return false; } } async function urlTest(url) { const isValidUrl = await isUrlFound(url); console.log(isValidUrl) if (isValidUrl) { $('.btn-article-edit').show() } } $(document).ready(function () { console.log('aaa') urlTest('https://cms.radiokrakow.pl/application/site/web/images/logo.png'); }) </script> <ul class="article__font-select font-select"> <li class="font-select__item " style="font-size: 12px;" data-font_size="12">A </li> <li class="font-select__item font-select__item-selected" style="font-size: 14px;" data-font_size="14">A </li> <li class="font-select__item " style="font-size: 16px;" data-font_size="16">A </li> </ul> <a class="article-share share-btn" data-title="Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie" data-text="Sztuki jest w stanie przywrócić nadzieję. Jest w stanie sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi"> <i class="material-icons">share</i> </a> <h1 class="article-title big-title">Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie</h1> <ul class="meta"> <li class="meta__item meta__item-user meta__item-fullopacity " data-role="editor"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ludzie-radia/marzena-florkowska/" class="user-item user-item-min"> <div class="user-item__thumb " style="background-image: url('https://www.radiokrakow.pl/data/user/avatar/2d412740e170e5fdb64c75c40fd9604bmarzenaflorkowska033-1.jpg');"></div> <div class="user-item__name"> Marzena <b>Florkowska</b> </div> <div class="user-item__position"></div> </a> </li> <li class="meta__item"> <i class="material-icons">date_range</i> Piątek, 2026.04.10 12:52 <span class="grey-text"> ( Edytowany Piątek, 2026.04.10 13:05 ) </span> </li> </ul> <strong class="article-lead">Sztuki jest w stanie przywrócić nadzieję. Jest w stanie sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi</strong> <div class="article-thumb" style="background-image: url('https://www.radiokrakow.pl/data/article/3720450/631defffbc94d4d46615cf495fdf7264rozumski.jpg');"> </div> <p class="article-thumb-tags"> </p> <div class="mt-3 mb-4"> <ul class="social-grid-2"> <li class="social-grid-2__item social-grid-2__item-facebook"> <a href="https://www.facebook.com/sharer/sharer.php?u=https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/wystawa-ktora-pokazuje-sile-sztuki-prace-mariana-ruzamskiego-w-palacu-sztuki-w-krakowie/" class="social-grid-2__link" target="_blank"> <i class="fab fa-facebook-f social-grid-2__icon"></i> <span class="social-grid-2__text">Pokaż</span> </a> </li> <li class="social-grid-2__item social-grid-2__item-twitter"> <a href="https://twitter.com/intent/tweet?url=https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/wystawa-ktora-pokazuje-sile-sztuki-prace-mariana-ruzamskiego-w-palacu-sztuki-w-krakowie/&text=Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie" class="social-grid-2__link" target="_blank"> <i class="fab fa-twitter social-grid-2__icon"></i> <span class="social-grid-2__text">Tweetnij</span> </a> </li> <li class="social-grid-2__item social-grid-2__item-linkedin"> <a href="https://www.linkedin.com/shareArticle?mini=true&url=https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/wystawa-ktora-pokazuje-sile-sztuki-prace-mariana-ruzamskiego-w-palacu-sztuki-w-krakowie/&title=Wystawa, która pokazuje siłę sztuki. Prace Mariana Ruzamskiego w Pałacu Sztuki w Krakowie&summary=Sztuki jest w stanie przywrócić nadzieję. Jest w stanie sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi" class="social-grid-2__link" target="_blank"> <i class="fab fa-linkedin-in social-grid-2__icon"></i> <span class="social-grid-2__text">Udostępnij</span> </a> </li> </ul> <div class="clearfix"></div> </div> <div class="article-text"><div> <div dir="auto">Marian Ruzamski (1889–1945), malarz związany z międzywojennym środowiskiem artystycznym. Studiował na Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Jego dorobek przez dekady pozostawał na marginesie historii sztuki; wystawa przywraca go w szerokim kontekście — od prac przedwojennych po realizacje związane z doświadczeniem obozowym. Aresztowany przez Niemców w 1943 roku, deportowany do KL Auschwitz, a następnie do KL Bergen-Belsen, gdzie zmarł 8 marca 1945 roku. Jego prace — w tym „Teka oświęcimska” — należą do najważniejszych artystycznych świadectw Zagłady, tworzonych z perspektywy jej ofiary.</div> <div dir="auto"></div> <div dir="auto"><strong></strong> <div> <div dir="auto"><strong>Wystawa w Pałacu Sztuki w Krakowie przygotowana we współpracy z Muzeum - Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu, Galerią Bunkier Sztuki. </strong><strong> Kuratorami wystawy są: Jürgen Joseph Kaumkötter, Tadeusz Zych.</strong></div> <div dir="auto"><strong></strong></div> </div> </div> </div> <p></p></div> Posłuchaj, co mówi prof. Jan Zych w rozmowie z Marzeną Florkowską <audio controls class="article-audio"> <source src="https://www.radiokrakow.pl/data/article/3720451/d7ad5aa7c548ecfe1420ed756bcdd3c2jan-zych-1.mp3" type="audio/mpeg"> Your browser does not support the audio element. </audio> <div class="article-text"><div> <div dir="auto"> <div> <div dir="auto"></div> <div dir="auto"></div> <div dir="auto"><span style="font-size: 18pt;"><strong>Siła sztuki</strong></span></div> <div dir="auto"></div> </div> </div> </div> <div> <div dir="auto"> <p>Wystawa pokazuje nie tylko artystę jako człowieka, niezwykłego człowieka, ale dla mnie ta wystawa pokazuje siłę sztuki - <strong>mówi w rozmowie z Marzena Florkowską prof. Jan Zych</strong>. Sztuki, która jest w stanie przywrócić nadzieję. Sprawić, że człowiek może przeżyć największe okropieństwo na tej ziemi, jakim był obóz koncentracyjny, a wcześniej doświadczenia rewolucji bolszewickiej.</p> <p>Ale równocześnie sztuka pokazuje swoją siłę nie tylko w stosunku do człowieka, ale dla mnie niezwykła jest historia prac, szczególnie tych z Auschwitz. Prac, które Ruzamski traktował jako rzeczywiście dowód tego, co przeżył i miał świadomość tego, jak te prace robione z należeniem życia w Auschwitz są ważne. Pod swoim obozowym drelichem trzymał tę teczkę oświęcimską, przeżył z tymi pracami słynny Marsz Śmierci.</p> <p>Te prace, wiedząc, że już prawdopodobnie są to ostatnie chwile jego życia, przekazał swojemu współwięźniowi, adwokatowi paryskiemu, z intencją, żeby trafiły do ukochanej kobiety Ruzamskiego, jego muzy, pani Janiny Pawlasowej w Tarnobrzegu. I tak też się stało. Dziś one znajdują się w Muzeum w Auschwitz.</p> <p>To pokazuje siłę sztuki, która nie tylko ocala człowieka, ale siłę sztuki, która jest w stanie zaświadczyć o prawdzie. Miłosz powiedział, że poeta pamięta. Odnosząc się do tych słów, ja bym powiedział, że nie tylko poeta, również i artysta, malarz pamięta i w tej sztuce, szczególnie w tych pracach z Auschwitz zawarta jest pamięć. W tym widzę największą siłę sztuki Mariana Ruzamskiego.</p> <p></p> <p><span style="font-size: 18pt;"><strong>Niezwykła relacja artysty i kuratora</strong></span></p> <p></p> <p>Zainteresowałem się Ruzamskim, dlatego, że pochodzę z Tarnobrzega, a Ruzamski ostatnie lata swojego życia przed wojną związał z Tarnobrzegiem. Po czasie to miejsce zaczęło mieć mniejsze znaczenie, największe znaczenie nabrała świadomość, co stworzył. Przez 30 lat konsekwentnie tego Ruzamskiego z niebytu pamięci wydobywałem i dzisiaj w sposób symboliczny rzeczywiście Ruzamski wraca do Pałacu Sztuki, tu gdzie zakończyła się jego kariera artysty przed wojną.</p> <p></p> <p>A drugi aspekt dla mnie niesamowicie ważny to to, że na Ruzamskim sprawdziło się coś, co w Credo mówimy o świętych obcowaniach. Ja Ruzamskiego oczywiście nigdy w życiu nie spotkałem, spotkałem jego pracę, ale dzięki niemu spotkałem tylu wybitnych ludzi. To Ruzamski wprowadził mnie w świat sztuki współczesnej, zapoznał mnie z fantastycznymi ludźmi, chociażby z Marianem Turskim. Człowiek, którego nigdy nie znałem, który żył pół wieku przede mną, poprzez swoją sztukę i poprzez swoje dokonania wywarł na moje życie tak ogromne znaczenie i za to jestem mu niesamowicie wdzięczny.</p> </div> </div> <p><span style="font-size: 18pt;"><strong>Marian Turski - kurator obecny</strong></span></p> <p>Napisałem książkę o Marianie Ruzamskim i z bojaźnią i drżeniem poprosiłem Mariana Turskiego o to, żeby napisał wstęp, mając świadomość, że podobnie jak Ruzamski doświadczył piekła Auschwitz. Napisał tak cudowny, wspaniały wstęp do mojej książki, że w zasadzie można powiedzieć, że książka jest dodatkiem do tego, co Marian Turski napisał.</p> <p>Marian Turski jest poniekąd, jeżeli tak można powiedzieć, tam z góry kuratorem i patronem tej wystawy.</p></div> <div class="article-foot"> <div class="article-source"> </div> <div class="article-user"> <b>Autor:</b> <a class="user-item user-item-min" style="display: inline-block;" href="https://www.radiokrakow.pl/ludzie-radia/marzena-florkowska/"> <div class="user-item__thumb" style="background-size:contain; border-radius: 0;background-image: url('https://www.radiokrakow.pl/data/user/avatar/2d412740e170e5fdb64c75c40fd9604bmarzenaflorkowska033-1.jpg');"></div> <div class="user-item__name"> Marzena Florkowska </div> </a> <br> </div> </div> </div> <a href="!#" class="tellus-modal-btn">Wyślij opinię na temat artykułu</a> <div class="clearfix"></div> <div style="box-shadow: 0 0 8px rgba(0, 0, 0, .1); background-color: #fff; padding: 24px;"> <h2 class="mid-title mb-4">Komentarze (0)</h2> <div class="alert blue lighten-4 blue-text text-darken-3 p-4 mb-5">Brak komentarzy</div> <form id="commentForm" action="/submit-comment" method="post"> <h3 class="mid-title mb-3" style="font-size: 18px; font-weight: 600;">Dodaj komentarz</h3> <input type="hidden" name="id_obj" value="article_3720450"> <div class="row-nice-input"> <input name='nick' type='text' class='text form-control' title='' value='' id='nick799876' placeholder=" " required /> <label for="nick799876"> Podpis </label> </div> <div class="row-nice-input"> <textarea name='text' class='materialize-textarea form-control' title='' id='text906457' placeholder=" " ></textarea> <label for="text906457"> Treść komentarza </label> </div> <input name='csrf_token' type='hidden' value='dd32ef57265c65758c5c9dbb0f7dc56e' class='form-control' /><input name='csrf_date' type='hidden' value='2026-06-19 23:19:21' class='form-control' /> <div class="row"> <div class="col s12"> <!-- <div class="g-recaptcha" data-sitekey="6LfKdaAcAAAAAAv7HpyxadvM5QOkJlY-IyV9NSnF"></div>--> </div> </div> <div> <button class="btn waves-effect waves-light button" type="submit">Dodaj komentarz</button> </div> </form> <script type="3977dcf75c2a41c3a78b1036-text/javascript"> $(document).ready(function () { $('#commentForm').on('submit', function (event) { event.preventDefault(); let url = Address() + 'commentadd'; let data = $(this).serialize(); Swal.fire({ icon: 'success', title: 'Dziękujemy za dodanie komentarza!', text: "Twój komentarz zostanie dodany niezwłocznie po akceptacji przez moderatora. Komentarze są zwykle moderowane w godzinach 6.00.- 23.00. Komentarze dodane poza tymi godzinami zostaną opublikowane następnego dnia roboczego.", showConfirmButton: false, timer: 10000 }); // Clear the form fields $('#commentForm')[0].reset(); $.ajax({ url: url, type: 'POST', data: data, success: function (response) { }, error: function (xhr, status, error) { Swal.fire({ icon: 'error', title: 'Wystąpił błąd podczas dodawania komentarza.', text: error }); } }); }); }); </script> <style> .notification { padding: 24px; border-radius: 12px; border: 2px dashed rgba(255, 99, 71, .5); display: flex; align-items: center; gap: 12px; margin-bottom: 24px; font-size: 1rem; color: rgba(255, 99, 71, .8); } </style> </div> </div> <div class="col s12 l3 "> <div class="on-top "> <h2 class="on-top-title"> Najnowsze </h2> <ul class="on-top-list blue-scroll"> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/spektakularna-kraksa-w-centrum-warszawy-w-aucie-republiki-posel-z-proszowic/"> <b>20:53</b> <h3>Spektakularna kraksa w centrum Warszawy. W aucie Republiki poseł z Proszowic </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/prezydent-podjalem-decyzje-o-odebraniu-orderu-orla-bialego-zelenskiemu/"> <b>20:11</b> <h3>Prezydent: podjąłem decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego Zełenskiemu </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/16-letni-skoczek-rzewieziony-smiglowcem-do-szpitala-grozny-wypadek-podczas-treningu/"> <b>19:43</b> <h3>16-letni skoczek przewieziony śmigłowcem do szpitala. Groźny wypadek podczas treningu </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/dziki-wchodza-do-miast-krakow-zapowiada-wiecej-odlowni-chrzanow-chce-odstrzalu/"> <b>17:24</b> <h3>Dziki wchodzą do miast. Kraków zapowiada więcej odłowni, Chrzanów chce odstrzału </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/slowianski-challenge-w-przyszowej/"> <b>16:48</b> <h3>Słowiański Challenge w Przyszowej </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/wypadek-z-udzialem-dzika-na-krakowskich-klinach-niebezpieczne-sytuacje-moga-sie-powtarzac/"> <b>16:47</b> <h3>Wypadek z udziałem dzika na krakowskich Klinach. "Niebezpieczne sytuacje mogą się powtarzać" </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/malopolskazachodnia/zeby-mlodziezy-pod-lupa-stomatologow-w-powiecie-chrzanowskim-otwarto-pierwszy-szkolny-gabinet/"> <b>15:33</b> <h3>Zęby młodzieży w powiecie chrzanowskim pod lupą stomatologów. Otwarto pierwszy szkolny gabinet </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/utrudnienia-w-ruchu-tramwajowym-w-centrum-krakowa/"> <b>15:27</b> <h3>Utrudnienia w ruchu tramwajowym w centrum Krakowa </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/malopolskazachodnia/bezplatne-badania-porady-i-konsultacje-dla-mieszkancow-libiaza/"> <b>15:22</b> <h3>Bezpłatne badania, porady i konsultacje dla mieszkańców Libiąża </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/enobus-regionalne-smaki-i-niezwykla-historia-tak-zakliczyn-rozpoczyna-wakacje/"> <b>14:53</b> <h3>EnoBus, regionalne smaki i niezwykła historia. Tak Zakliczyn rozpoczyna wakacje </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/niedzwiedz-ktory-niepokoil-mieszkancow-regionu-tarnowskiego-powedrowal-w-strone-podkarpacia/"> <b>14:47</b> <h3>Niedźwiedź, który niepokoił mieszkańców regionu tarnowskiego powędrował w stronę Podkarpacia </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/sport/wisla-krakow-ma-pierwsze-letnie-wzmocnienie-francuz-maxence-maisonneuve-dolacza-do-bialej-gwiazdy/"> <b>14:22</b> <h3>Wisła Kraków ma pierwsze letnie wzmocnienie. Francuz Maxence Maisonneuve dołącza do Białej Gwiazdy </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/zlot-malgorzat-w-krakowie-swieto-ktore-laczy-pokolenia/"> <b>14:04</b> <h3>Zlot Małgorzat w Krakowie. Święto, które łączy pokolenia </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/zakrzowek-czeka-na-ostatnie-wyniki-badan-kapielisko-moze-zostac-otwarte-w-najblizszych-dniach/"> <b>14:01</b> <h3>Zakrzówek czeka na ostatnie wyniki badań. Kąpielisko może zostać otwarte w najbliższych dniach </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/podhale/awantura-o-10-tysiecy-zlotych-po-tatra-fest-organizatorzy-przyznaja-sie-do-bledu/"> <b>13:55</b> <h3>Awantura o 10 tysięcy złotych po Tatra Fest. Organizatorzy przyznają się do błędu </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/obywatelski-projekt-zmian-w-sct-jan-hoffman-rozpoczyna-zbiorke-podpisow/"> <b>13:31</b> <h3>Obywatelski projekt zmian w SCT. Jan Hoffman rozpoczyna zbiórkę podpisów </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/dzien-obwarzanka-w-krakowie-juz-jutro/"> <b>13:17</b> <h3>Dzień Obwarzanka w Krakowie już jutro! </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/promocja/rodzinna-niedziela-z-motocyklami-zapraszamy/"> <b>13:16</b> <h3>Rodzinna niedziela z motocyklami. Zapraszamy! </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/krakow-prof-agnieszki-chlosty-sikorskiej-sluzba-zdrowia-odc-1/"> <b>10:45</b> <h3>Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 1. </h3> </a> </li> <li class="on-top-list-item on-top-list-item__article"> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/krakow-dr-moniki-widzickiej-odc-viii-muzyka-w-salonie/"> <b>10:45</b> <h3>Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie” </h3> </a> </li> </ul> </div> <div class="article__tell-us"> <h3 class="article__tell-us-title"> <a href="http://bit.ly/2VSJwzE"> Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy</a></h3> <p> Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji. </p> <p>Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres <a href="/cdn-cgi/l/email-protection#a5cad5cccbccc0e5d7c4c1cccaced7c4cecad28bd5c9" class="article__tell-us-link"><span class="__cf_email__" data-cfemail="0966796067606c497b686d6066627b6862667e277965">[email protected]</span></a></p> <p> Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - <b>4080</b>, telefonicznie (<b>12 200 33 33</b> – antena,<b>12 630 60 00</b> – recepcja), a także na nasz profil na <a href="https://facebook.com/radiokrakow/" class="article__tell-us-link"> <span>Facebooku</span></a> oraz <a href="https://twitter.com/RadioKrakow" class="article__tell-us-link"> <span>Twitterze</span> </a> </p> </div> </div> </div> </section> </main> <footer> <div class="container"> <div class="row db"> <div class="col s12 m6 l3" style="display: none;"> <a href="/" class="mb-5"> <img src="https://www.radiokrakow.pl/application/site/web/images/logo.png?v=20260619231922" alt="Radio Kraków"> </a> <div class="clearfix"></div> <p style="line-height: 32px" class="mb-4 pr-5">Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Amet architecto asperiores deleniti dicta dolores earum illo iste</p> </div> <div class="col s12 m6 l12"> <div class="row"> <div class="col s12 m6 l3"> <h4 class="big-serach-list-title">Kontakt</h4> <ul class="list-icon" style="margin-top: 5px !important; float: left;"> <li> <i class="material-icons">phone</i> <span>12 200 33 33</span> <b>(antena)</b> </li> <li> <i class="material-icons">phone</i> <span>12 630 60 00</span> <b>(recepcja)</b> </li> <li> <i class="material-icons">phone</i> <span>12 630 62 06</span> <b>(reklama)</b> </li> <li> <i class="material-icons">email</i> <span><a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class="__cf_email__" data-cfemail="9eecfbfafff5fdf4ffdeecfffaf7f1f5ecfff5f1e9b0eef2">[email protected]</a></span> </li> <li> <i class="material-icons">email</i> <span><a href="/cdn-cgi/l/email-protection" class="__cf_email__" data-cfemail="c6b4a3adaaa7aba786b4a7a2afa9adb4a7ada9b1e8b6aa">[email protected]</a></span> </li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l5 offset-l1"> <h4 class="big-serach-list-title">O nas</h4> <div class="row db"> <div class="col s12 m6 l4"> <ul class="m-0"> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/" title="Aktualności" style="line-height: 32px">Aktualności</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/krakow/" title="Kraków" style="line-height: 32px">Kraków</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/" title="Tarnów" style="line-height: 32px">Tarnów</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/malopolskazachodnia/" title="Małopolska Zachodnia" style="line-height: 32px">Małopolska Zachodnia</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/" title="Nowy Sącz" style="line-height: 32px">Nowy Sącz</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/nowy-sacz/podhale/" title="Podhale" style="line-height: 32px">Podhale</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/gorlice/" title="Gorlice" style="line-height: 32px">Gorlice</a> </li> </ul> </div> <div class="col s12 m6 l4"> <ul class="m-0"> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ludzie-radia/" title="Ludzie Radia" style="line-height: 32px">Ludzie Radia</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/regulaminkonkursow" title="Regulamin konkursów" style="line-height: 32px">Regulamin konkursów</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/kontakt/tess/abc-abonament/" title="Abonament" style="line-height: 32px">Abonament</a> </li> <li> <a href="https://bip.radiokrakow.pl/" title="BIP" style="line-height: 32px">BIP</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/partnerzy/" title="Partnerzy" style="line-height: 32px">Partnerzy</a> </li> <li> <a href="https://www.pracuj.pl/praca/krakow;wp" title="Praca na Pracuj.pl" style="line-height: 32px">Praca na Pracuj.pl</a> </li> <li> <a href="https://www.praca.pl/krakow.html" title="Praca Kraków" style="line-height: 32px">Praca Kraków</a> </li> <li> <a href="https://www.gowork.pl/praca/krakow;l" title="Praca Kraków" style="line-height: 32px">Praca Kraków</a> </li> <li> <a href="https://jobicon.pracuj.pl/" title="Targi pracy Kraków" style="line-height: 32px">Targi pracy Kraków</a> </li> <li> <a href="https://krakow.telekwiaciarnia.pl" title="Telekwiaciarnia Kraków" style="line-height: 32px">Telekwiaciarnia Kraków</a> </li> <li> <a href="https://tanielatanie.pl" title=" Tanie loty" style="line-height: 32px"> Tanie loty</a> </li> <li> <a href="https://hotels.pl/" title="Hotele" style="line-height: 32px">Hotele</a> </li> <li> <a href="https://www.mohito.com/pl/pl/ubrania/kurtki-plaszcze/kurtki-zimowe" title="Kurtki zimowe damskie" style="line-height: 32px">Kurtki zimowe damskie</a> </li> <li> <a href="https://biurobot.pl/" title="Artykuły biurowe" style="line-height: 32px">Artykuły biurowe</a> </li> <li> <a href="https://www.eberto.pl/" title="Baza ofert pracy" style="line-height: 32px">Baza ofert pracy</a> </li> <li> <a href="https://blog.theprotocol.it/ " title="the:blog" style="line-height: 32px">the:blog</a> </li> <li> <a href="https://krakow.nieruchomosci-online.pl/mieszkania/" title="Mieszkania w Krakowie" style="line-height: 32px">Mieszkania w Krakowie</a> </li> <li> <a href="https://posrednik.pl/" title="Darmowe ogłoszenia" style="line-height: 32px">Darmowe ogłoszenia</a> </li> <li> <a href="https://tolpa.pl/" title="Sklep z kosmetykami tolpa.pl" style="line-height: 32px">Sklep z kosmetykami tolpa.pl</a> </li> </ul> </div> </div> </div> <div class="col s12 m6 l3 "> <h4 class="big-serach-list-title">Posłuchasz nas</h4> <div class="big-serach-list-item"> Kraków <b class="color2-text right">101.6 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Tarnów <b class="color2-text right">101 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Zakopane <b class="color2-text right">100 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Andrychów <b class="color2-text right">98.8 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Gorlice <b class="color2-text right">97.4 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Krynica-Zdrój <b class="color2-text right">102.1 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Rabka-Zdrój <b class="color2-text right">87.6 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Szczawnica <b class="color2-text right">90 MHz</b> </div> <div class="big-serach-list-item"> Nowy Sącz <b class="color2-text right">90 MHz</b> </div> </div> </div> </div> </div> </div> <div class="footer-dark"> <div class="container"> <div class="row mb-0"> <div class="col s12"><b></b> <ul class="right list-social"> <li class="list-social-item"> <a href="https://twitter.com/RadioKrakow" target="_blank"> <i class="fab fa-twitter"></i> <span class="hide">Twitter</span> </a> </li> <li class="list-social-item"> <a href="https://pl-pl.facebook.com/radiokrakow" target="_blank"> <i class="fab fa-facebook-f"></i> <span class="hide">Facebook</span> </a> </li> <li class="list-social-item"> <a href="https://www.youtube.com/channel/UCRYJv0ixGJpwFd0ba6bIWtg" target="_blank"> <i class="fab fa-youtube"></i> <span class="hide">Youtube</span> </a> </li> <li class="list-social-item"> <a href="https://instagram.com/radio_krakow" target="_blank"> <i class="fab fa-instagram"></i> <span class="hide">Instagram</span> </a> </li> </ul> <b class="left hide-on-med-and-down" title="2026-06-19 23:19:22">Zobacz</b> <ul class="left hide-on-med-and-down list-line"> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/kultura/">Kultura</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/sport/">Sport</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/muzyka/">Muzyka</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/audycje/">Audycje</a> </li> <li> <a href="https://podcasty.radiokrakow.pl/">Podcasty</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/kontakt/">Kontakt</a> </li> <li> <a href="https://www.radiokrakow.pl/ramowka/">Ramówka</a> </li> <li> <a href="https://studio.radiokrakow.pl">Studia nagraniowe</a> </li> </ul> </div> </div> <div class="row mb-3"> <div class="col s12"> <hr class="mt-4"> </div> </div> <div class="row mb-2"> <div class="col s12 l9"> RADIO KRAKÓW SA. Aleja Juliusza Słowackiego 22, 30-007 Kraków </div> <div class="col s12 l3" style="text-align: right"> Antena: 12 200 33 33 </div> </div> </div> </div> </footer> <script data-cfasync="false" src="/cdn-cgi/scripts/5c5dd728/cloudflare-static/email-decode.min.js"></script><script src="/cdn-cgi/scripts/7d0fa10a/cloudflare-static/rocket-loader.min.js" data-cf-settings="3977dcf75c2a41c3a78b1036-|49" defer></script></body> <script type="3977dcf75c2a41c3a78b1036-text/javascript"> $(document).ready(function () { $('.contact-modal-btn').click(function (e){ e.preventDefault(); let modal = $('.contact-modal'); modal.toggleClass('contact-modal-open'); }) $('.contact-modal .close-x').click(function (e){ e.preventDefault(); let modal = $('.contact-modal'); modal.toggleClass('contact-modal-open'); }); }); </script> <div class="contact-modal blue-scroll"> <div class="close-x"></div> <h2 class="mid-title">Kontakt</h2> <div class="contact-block"> <b class="width-auto">Sekretariat Zarządu</b> <br> <h4>12 630 61 01</h4> </div> <iframe width="100%" height="300" frameborder="0" scrolling="no" marginheight="0" marginwidth="0" style="margin-bottom: 24px;" src="https://maps.google.com/maps?width=100%25&height=300&hl=en&q=Kraków Al. Słowackiego 22&t=&z=14&ie=UTF8&iwloc=B&output=embed" class="radius">
Wyślij wiadomość
Mail
Telefon
Otwarte
Zamknięte
O czym chcesz porozmawiać
Treść wiadomości
Trwa dodawanie plików, wykonano
wgrano
z
Dodaj pliki
Plik
Pliki
Wyślij
Wyślij opinię
Mail
Telefon
Treść wiadomości
Wyślij
mail
Wyślij mail
content_copy
Kopiuj link
Facebook
Twitter
LinkedIn
Radio Kraków informuje,
iż od dnia 25 maja 2018 roku wprowadza aktualizację polityki prywatności i zabezpieczeń w zakresie przetwarzania danych osobowych. Niniejsza informacja ma na celu zapoznanie osoby korzystające z Portalu Radia Kraków oraz słuchaczy Radia Kraków ze szczegółami stosowanych przez Radio Kraków technologii oraz z przepisami o ochronie danych osobowych, obowiązujących od dnia 25 maja 2018 roku. Zapraszamy do zapoznania się z informacjami zawartymi w Polityce Prywatności.