33.rocznica częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do przywróconego Senatu

Informacyjna Agencja Radiowa
Sobota, 2022.06.04 08:02 ( Edytowany Sobota, 2022.06.04 08:14 )

33 lata temu, 4 czerwca 1989 roku, odbyła się pierwsza tura wyborów parlamentarnych na zasadach ustalonych podczas obrad Okrągłego Stołu. Były to pierwsze w powojennej historii kraju częściowo wolne wybory do Sejmu oraz całkowicie wolne do przywróconego Senatu, który w PRL został zlikwidowany po sfałszowanym referendum 1946 roku. Spektakularne zwycięstwo w głosowaniu 1989 roku odniosła "Solidarność", kierowana przez Lecha Wałęsę.

Autorstwa Kancelaria Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=34665269

Po raz pierwszy od 1945 roku do udziału w głosowaniu dopuszczono opozycję. Po raz pierwszy wybrano także Senat, tworząc dwuizbowe Zgromadzenie Narodowe.
   Czerwcowe wybory nie były jednak w pełni demokratyczne. Uczestnicy rozmów Okrągłego Stołu - przedstawiciele NSZZ Solidarność i rządzący krajem obóz komunistyczny - osiągnęli porozumienie, w myśl którego zagwarantowano rządzącej "koalicji", obejmującej PZPR i jej satelitów, obsadę co najmniej 299 (65 procent) miejsc w Sejmie. Pozostałe mandaty w liczbie 161 (35 procent) zostały przeznaczone dla opozycji. Senat był wybierany w sposób demokratyczny, bez wcześniejszych ustaleń co do podziału mandatów.
   Część obozu solidarnościowo-opozycyjnego traktowała zgodę na udział w takich wyborach jak cenę, którą trzeba zapłacić za relegalizację (po ośmiu latach) Solidarności. Z kolei głównym zamierzeniem władzy było włączenie opozycji w istniejący system polityczny państwa, jednak w sposób gwarantujący komunistom utrzymanie steru rządów.
   Zarówno opozycja, jak i obóz rządzący nie spodziewali się wyników tak druzgocących dla komunistycznej władzy. Po dwóch turach wyborów opozycja zdobyła 161 miejsc w Sejmie, czyli maksymalną liczbę posłów, na jaką pozwalał kontrakt zawarty z komunistami, a także 99 miejsc w Senacie. Jedno miejsce wywalczył kandydat niezależny.
   Wynik wyborów zmienił układ sił politycznych. 24 sierpnia 1989 roku Tadeusz Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym szefem rządu w Europie Środkowo-Wschodniej od zakończenia II wojny światowej. Za przykładem Polski poszły inne kraje bloku komunistycznego. Był to początek tzw. jesieni ludów w Europie, której symbolem stał się upadek muru berlińskiego, 9 listopada 1989 roku.
   4 czerwca w Polsce jest obchodzony Dzień Wolności i Praw Obywatelskich, ustanowiony przez Sejm 24 maja 2013 roku dla upamiętnienia wyborów parlamentarnych z 1989 roku.

Autor:

Informacyjna Agencja Radiowa

Opracowanie:

Brak nazwy

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

33.rocznica częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do przywróconego Senatu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Kraków i Tarnów mogą stracić dopłaty. Co zmieni reforma transportu?

Zadymienie w pociągu z Krakowa do Hrubieszowa. Pasażerowie ewakuowani

Kierowcy zapłacą za oszustwo właściciela szkoły? Jest apel starosty tarnowskiego o zmianę prawa

Nie będzie połączenia szpitali Narutowicza i Wojskowego. Kracik: nie udało się osiągnąć kompromisu

Niewybuch znaleziony na budowie tramwaju do Mistrzejowic. Na miejscu pracowały służby

„Otwórz się na folklor” z 63. Tygodniem Kultury Beskidzkiej!

Poczuj AI – Wakacyjne Laboratorium Artystycznej Inteligencji w Karniowicach

Tragiczna w skutkach bójka w remizie w Białym Dunajcu. Podejrzany usłyszał zarzuty

Zalew Kozi Bród w Trzebini wysycha. "Do pięciu centymetrów wody na dobę mniej"

Masowe zatrucie w przedszkolach na Limanowszczyźnie. Rośnie liczba zakażonych salmonellą

27. Festiwal Tańców Dworskich Cracovia Danza

Proces w sprawie śmierci Jerzego Ziobry zakończony. Wiadomo, kiedy będzie wyrok

6. edycja Krakowskiego Festiwalu Tańca

Radykalnie zmienia swój organizm – od drapieżnictwa po czysty weganizm

Krakowski basen Wandzianka został ponownie otwarty

Pieniny wzywają biegaczy. Miesiąc do „Ucieczki św. Kingi”, zmiana opłat i nowość w kalendarzu XRUN: Start Trail!

Nowohuckie Dożynki wracają do Ruszczy

Kolumbijczyk z zarzutem propagowania nazizmu w Muzeum Auschwitz. Grozi mu więzienie

Przywraca Krakowowi smak i zieleń. Miejski ogród zaczyna się za oknem

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 5. - Ci, którzy leczyli Kraków

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

33.rocznica częściowo wolnych wyborów do Sejmu i całkowicie wolnych do przywróconego Senatu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Kraków i Tarnów mogą stracić dopłaty. Co zmieni reforma transportu?

Zadymienie w pociągu z Krakowa do Hrubieszowa. Pasażerowie ewakuowani

Kierowcy zapłacą za oszustwo właściciela szkoły? Jest apel starosty tarnowskiego o zmianę prawa

Nie będzie połączenia szpitali Narutowicza i Wojskowego. Kracik: nie udało się osiągnąć kompromisu

Niewybuch znaleziony na budowie tramwaju do Mistrzejowic. Na miejscu pracowały służby

„Otwórz się na folklor” z 63. Tygodniem Kultury Beskidzkiej!

Poczuj AI – Wakacyjne Laboratorium Artystycznej Inteligencji w Karniowicach

Tragiczna w skutkach bójka w remizie w Białym Dunajcu. Podejrzany usłyszał zarzuty

Zalew Kozi Bród w Trzebini wysycha. "Do pięciu centymetrów wody na dobę mniej"

Masowe zatrucie w przedszkolach na Limanowszczyźnie. Rośnie liczba zakażonych salmonellą

27. Festiwal Tańców Dworskich Cracovia Danza

Proces w sprawie śmierci Jerzego Ziobry zakończony. Wiadomo, kiedy będzie wyrok

6. edycja Krakowskiego Festiwalu Tańca

Radykalnie zmienia swój organizm – od drapieżnictwa po czysty weganizm

Krakowski basen Wandzianka został ponownie otwarty

Pieniny wzywają biegaczy. Miesiąc do „Ucieczki św. Kingi”, zmiana opłat i nowość w kalendarzu XRUN: Start Trail!

Nowohuckie Dożynki wracają do Ruszczy

Kolumbijczyk z zarzutem propagowania nazizmu w Muzeum Auschwitz. Grozi mu więzienie

Przywraca Krakowowi smak i zieleń. Miejski ogród zaczyna się za oknem

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 5. - Ci, którzy leczyli Kraków

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię