Beethoven 250. Zawsze na czasie

Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz
Niedziela, 2020.12.20 20:51 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 08:30 )

I stało się… tak jakby wszyscy czekali na ostatni moment. W tym tygodniu Internet wypełnił się Beethovenem po brzegi. Trudno się dziwić, bo 17 grudnia, a niektórzy naukowcy się spierają, że 16 grudnia minęły 250-te urodziny Ludwiga Van Beethovena. Do sieci trafiły koncerty z dawnych lat, ale i też nowości, jak chociażby nagranie wszystkich koncertów Beethovena dokonane przez Krystiana Zimermana z London Symphony Orchestra pod batutą Simona Rattle’a, które w przyszłym roku zostaną wydane na płycie. Zabrzmiał już I, II, III i IV koncert, a w poniedziałek usłyszymy – V.

fot: A. Malatyńska

Pojawiła się też muzyka kameralna Beethovena w wykonaniu artystów Elbphilharmonie w Hamburgu (można oglądać na YT). Dostępny też jest np. zapis koncertu z 9 października Filharmonii Szczecińskiej, z udziałem m.in. pianisty Michaela Rolla (III Koncert fortepianowy c-moll pod batutą Michała Nesterowicza). Na stronie internetowej pianisty można także wysłuchać (nagrania audio) V Koncertu Beethovena. Kilka dni temu także NOSPR świętowała urodziny Beethovena prezentując jego muzykę kameralną: Marc Coppey – wiolonczela i François Dumont – fortepian (m.in. sonaty wiolonczelowe Beethovena).
Widać, że puls świata bije teraz zgodnie z pulsem Beethovena. Ciekawe, że temu niezwykłemu twórcy przyszło świętować 250. urodziny w tak niezwykłym roku dla kultury, gdzie w większości światowe orkiestry zawiesiły działalność koncertową a życie muzyczne przeniosło się do Internetu. Jak widać nietuzinkowy artysta, ma też nietuzinkowe urodziny. Pamiętam jak rok temu miasta Beethovenowskie – Bonn, gdzie Beethoven się urodził i Wiedeń, gdzie spędził większość swojego życia – prześcigały się w planowaniu atrakcji Roku Beethovenowskiego. Muzyka Beethovena miała brzmieć codziennie. Pandemia to jednak zmieniła i Beethoven zszedł do sieci.
Ale to nie szkodzi, a właściwie wydaje mi się, że wyjdzie mu na dobre. Bo wielbiciele jego muzyki poradzą sobie i znajdą go w sieci, zaś ci, którzy go nigdy nie szukali być może przez przypadek odkryją.

Beethoven ma bardzo wysoką pozycję w świecie. Właściwie, to najważniejszy kompozytor, artysta, który wprowadził muzykę w nowy wymiar. Jego utwory, obok utworów Bacha, Mozarta, Strawińskiego – uznane za największe osiągnięcie ludzkości – przemierzają wszechświat w sondach voyager 1 i 2, stanowiąc wizytówkę osiągnięć człowieka. Choć klasyfikowany jako ostatni klasyk wiedeński, po Haydnie, Mozarcie, wymyka się wszelkim regułom; stał się pierwszym romantykiem, otworzył drzwi dla romantyzmu. Ale gdy zastanowimy się głębiej, to trzeba zdać sobie sprawę, że przede wszystkim otworzył drzwi muzyce najnowszej, która porzuciła system dur i moll.
Buntownik z wyboru, kompozytor niepokorny, nie stroniący od łamania reguł w muzyce i szukający nowoczesnych – często szokujących – rozwiązań. Takich jak np. rozpoczęcie sonaty od wolnej części, albo wyrzucenie z cyklu symfonicznego menueta i zastąpienie go scherzem, albo wprowadzenie chóru i głosów solowych do symfonii, co miało miejsce w najsłynniejszym jego dziele IX Symfonii. Ten utwór przyniósł mu nie tylko sławę i szacunek, ale został uznany za przejaw geniuszu. Gdy wiele lat później tworzono płyty kompaktowe Herbert Von Karajan stwierdził, że pojemność płyty musi być taka, aby w całości zmieścić ten utwór. I tak też zrobiono.
Jego pięć koncertów fortepianowych pozwala prześledzić rozwój stylu kompozytorskiego, podobnie jak dziewięć symfonii czy 32 sonaty fortepianowe. Ale jego dziedzictwo muzyczne obejmuje w sumie 138 kompozycji opublikowanych za życia oraz wiele po śmierci. Obok wymienionych trzeba dodać jeszcze muzykę sceniczną, kameralną (w tym kwartety i pieśni).

Dziś już wiemy jak wiele Beethoven dokonał dla muzyki. Ale znaczenie Beethovena wykracza poza historię muzyki. Bo to kompozytor, który stał się symbolem nowoczesnego artysty. Pierwszy niezależny, nie na służbie u władców; pierwszy wolny, dumny, piszący dla siebie, a nie dla poklasku. Miał ogromne poczucie swojej wartości. W liście do księcia Lichnowskiego pisał: „Książę, tym, czym jesteś, jesteś przez przypadek swego urodzenia. Tym, czym jestem ja, jestem wyłącznie dzięki sobie. Książąt były, są i będą tysiące – Beethoven jest tylko jeden!”
Przekraczał granice nie tylko w muzyce, czy wykonawstwie – był przecież genialnym pianistą – ale także w walce z chorobą, z głuchotą, okrutną jak dla muzyka. Miał tylko dwadzieścia osiem lat gdy zaczął głuchnąć, w wieku trzydziestu paru lat nie słyszał już wysokich dźwięków a w uszach miał szumy, a w wieku czterdziestu kilku nic już nie słyszał i zaczął się posługiwać zeszytami konwersacyjnymi. Głuchota odizolowała go od życia, ale nie od muzyki. Wiele jeszcze nie wiemy o Beethovenie, ale możemy się domyślać, że nie był szczęśliwy... Jego manuskrypty, a zwłaszcza szkicowniki, które znajdują się w Krakowie, w Bibliotece Jagiellońskiej, zdradzają gwałtowność i zachłanność na muzykę którą miał w sobie. Beethoven w nich pisze kulfonami, zamaszyście, wydrapując fragmenty, które nie przynoszą mu zadowolenia.
Przemierzając Internet w poszukiwaniu Beethovena zatrzymała mnie w piątek transmisja koncertu specjalnego z Filharmonii Łódzkiej na zakończenie Roku Beethovena i to z dwóch powodów. Pierwszy to program: zabrzmiały utwory nie z tzw. kanonu Beethovenowskiego, czyli fragmenty muzyki baletowej „Twory Prometeusza” z 1801 roku oraz Koncert potrójny na skrzypce, wiolonczelę i fortepian C-dur z lat 1803/1804 w świetnym wykonaniu: Rosanne Philippens – skrzypce, Camille Thomas – wiolonczela (grająca na instrumencie Stradivarius z 1730 roku) oraz Julien Libeer – fortepian. Drugim powodem był Paweł Przytocki, dyrygent z Krakowa, który dyrygował tym koncertem, obecnie szef Łódzkich Filharmoników, kiedyś dyrektor Filharmonii Krakowskiej. Chciałam posłuchać jak poprowadzi orkiestrę i solistów. I zrobił to wspaniale. To był świetny koncert.
Rok Beethovena się kończy, ale jego muzyka pozostaje z nami. I to jest dobra wiadomość. Wystarczy poszperać w Internecie i już – jest: Beethoven zawsze na czasie.

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Beethoven 250. Zawsze na czasie

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Mapping na ociosie na podstawie rycin. Wielicka kopalnia z kolejną atrakcją

Koniec galerii w Krakowie. Krokus do wyburzenia, mieszkańcy protestują

Bili się w centrum Krakowa, są już w policyjnym areszcie

Oto „Gniady” - najnowszy nabytek Muzeum Lotnictwa Polskiego

Owad czeka na swoją kolej

Co się stało w tunelu na Zakopiance? Wprowadzono ograniczenie prędkości

„Nie da się tu żyć”. Mieszkańcy walczą z hałasem, urzędnicy mówią: problemu nie ma

Muralowy "serial na Węgierskiej" w Nowym Sączu powraca. Mgr Mors: będzie trochę pikanterii i refleksji

Poezja to tajemnica

Trzech byłych pracowników UKEN staje przed sądem. Chodzi o nienależne premie

Kraków coraz bardziej wielokulturowy. Nowe dane o migrantach

Legendarny dyrygent Lawrence Foster w rozmowie z Agnieszką Malatyńską-Stankiewicz

Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. "To substancja toksyczna"

Co za wynik! Tunelem w Zielonkach przejechało już 20 milionów pojazdów

Czy uczelnie powinny karać za „głoszenie bzdur”? Rektorzy komentują pomysł resortu

Rozpoczęła się budowa pierwszego akademika na kampusie UJ. W planach kolejny dom studencki

Kraków: dzik wstrzymał ruch tramwajów na Prądniku Białym

Selfie może zdradzić wszystko. TPN będzie tropił wykroczenia turystów w mediach społecznościowych

Zderzenie dwóch samochodów w Zabierzowie. Są spore utrudnienia w ruchu

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Beethoven 250. Zawsze na czasie

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Mapping na ociosie na podstawie rycin. Wielicka kopalnia z kolejną atrakcją

Koniec galerii w Krakowie. Krokus do wyburzenia, mieszkańcy protestują

Bili się w centrum Krakowa, są już w policyjnym areszcie

Oto „Gniady” - najnowszy nabytek Muzeum Lotnictwa Polskiego

Owad czeka na swoją kolej

Co się stało w tunelu na Zakopiance? Wprowadzono ograniczenie prędkości

„Nie da się tu żyć”. Mieszkańcy walczą z hałasem, urzędnicy mówią: problemu nie ma

Muralowy "serial na Węgierskiej" w Nowym Sączu powraca. Mgr Mors: będzie trochę pikanterii i refleksji

Poezja to tajemnica

Trzech byłych pracowników UKEN staje przed sądem. Chodzi o nienależne premie

Kraków coraz bardziej wielokulturowy. Nowe dane o migrantach

Legendarny dyrygent Lawrence Foster w rozmowie z Agnieszką Malatyńską-Stankiewicz

Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. "To substancja toksyczna"

Co za wynik! Tunelem w Zielonkach przejechało już 20 milionów pojazdów

Czy uczelnie powinny karać za „głoszenie bzdur”? Rektorzy komentują pomysł resortu

Rozpoczęła się budowa pierwszego akademika na kampusie UJ. W planach kolejny dom studencki

Kraków: dzik wstrzymał ruch tramwajów na Prądniku Białym

Selfie może zdradzić wszystko. TPN będzie tropił wykroczenia turystów w mediach społecznościowych

Zderzenie dwóch samochodów w Zabierzowie. Są spore utrudnienia w ruchu

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię