Synod nie ma powtarzać tego, co już obowiązuje
W Archidiecezji Krakowskiej rozpoczął się synod zwołany przez kardynała Grzegorza Rysia. Dla wielu to wydarzenie przywołuje skojarzenia z tzw. wielkim synodem krakowskim kardynała Karola Wojtyły, zakończonym w 1979 roku.
Jak tłumaczy ks. prof. Piotr Majer z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, rzadkość takich wydarzeń wynika wprost z przepisów prawa kanonicznego. W przeszłości zakładały one, że synod powinien być zwoływany mniej więcej co 50 lat.
Duchowny podkreśla, że synod nie jest po to, by powielać istniejące regulacje.
„Synod ma wnieść coś nowego, oczywiście w ramach obowiązującego prawa i doktryny, ale pozwolić odczytać ją na nowo” – zaznacza.
Jak dodaje, samo przypominanie obowiązujących zasad nie uzasadnia organizowania synodu, bo jego dokumenty stanowią źródło prawa kościelnego.
Kościół w nowych realiach
Inspiracją dla poprzedniego synodu był Sobór Watykański II i potrzeba przeniesienia jego nauczania na grunt lokalny. Dziś – jak wskazuje ks. Majer – sytuacja jest zupełnie inna.
Kościół funkcjonuje w nowych warunkach społecznych i mierzy się z kryzysem, który wymaga ponownego namysłu nad sposobem działania. Chodzi przede wszystkim o znalezienie skutecznych form głoszenia Ewangelii.
„Kościół jest w kryzysie i trzeba na nowo szukać dróg ewangelizacji, tak by słowo Chrystusa było głoszone i wydawało owoc” – mówi kanonista.
To właśnie ma być zasadniczym celem trwającego w Krakowie synodu.
Czym różni się synod krakowski od synodu papieskiego
W ostatnich latach w Kościele szeroko dyskutowano o synodalności, zwłaszcza w kontekście synodu zwołanego przez papieża Franciszka, który zakończył się w 2024 roku.
Jak wyjaśnia ks. Majer, tamto zgromadzenie miało charakter ogólnokościelny i było synodem biskupów, choć w poszerzonej formule uczestniczyli w nim także świeccy i duchowni spoza episkopatu.
Z kolei synod krakowski ma wymiar lokalny i diecezjalny. Biorą w nim udział nie tylko biskupi, ale przede wszystkim wierni świeccy.
Duchowny podkreśla, że to zasadnicza różnica – krakowski synod ma być przestrzenią wspólnego namysłu całej wspólnoty diecezji nad jej przyszłością.