Migracja i kruche bezpieczeństwo. Co pokazuje najnowszy raport o cudzoziemcach w Krakowie?

Z danych wynika, że Kraków jest bezpiecznym miastem, a udział cudzoziemców w przestępczości jest relatywnie niski. Ale w wywiadach z migrantami pojawia się lęk, ostrożność i doświadczenie niezgłaszanych incydentów przemocy. To pokazuje coś ważnego: poczucie bezpieczeństwa nie zależy wyłącznie od liczb. Można mieszkać w statystycznie bezpiecznym miejscu i jednocześnie stale kontrolować swoje zachowanie, język czy sposób poruszania się po mieście - między innymi o tym rozmawialiśmy w Radiu Kraków z prof. Konradem Pędziwiatrem (Centrum Zaawansowanych Badań Ludnościowych i Religijnych Uniwersytetu Ekonomicznego). A punktem wyjścia do rozmowy jest raport opublikowany przez Obserwatorium Wielokulturowości i Migracji.

Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.

Czego dowiesz się z tej rozmowy:

Raport pokazuje migrantów przede wszystkim jako osoby funkcjonujące w miejskiej przestrzeni, a nie wyłącznie jako temat debaty o bezpieczeństwie.
Wzrasta liczba przestępstw wobec cudzoziemców, w tym przypadków związanych z nienawiścią i uprzedzeniami.
Coraz większym problemem są rasistowskie i ksenofobiczne napisy pojawiające się w przestrzeni publicznej.
Największe poczucie niepewności migrantów wiąże się z procedurami pobytowymi i bezpieczeństwem prawnym.
Cudzoziemcy odpowiadają za niewielki odsetek przestępstw w Krakowie, mimo rosnącej liczby migrantów mieszkających w mieście.

Posłuchaj rozmowy Jacka Bańki z prof. Konradem Pędziwiatrem.

Między poczuciem bezpieczeństwa a doświadczeniem niepewności

Raport przygotowany przez Obserwatorium Wielokulturowości i Migracji pokazuje sytuację migrantów w Krakowie z perspektywy, która rzadko pojawia się w debacie publicznej. Autorzy nie koncentrują się na migrantach jako potencjalnym zagrożeniu, ale analizują ich doświadczenia związane z bezpieczeństwem — fizycznym, prawnym, ekonomicznym i społecznym. Jak tłumaczy prof. Konrad Pędziwiatr, opracowanie łączy dane instytucjonalne z doświadczeniami samych cudzoziemców.

Profesor podkreśla, że raport opiera się zarówno na danych policji, Straży Granicznej, Straży Miejskiej i MOPS-u, jak i na wywiadach pogłębionych z migrantami mieszkającymi w Krakowie. Dzięki temu pokazuje nie tylko skalę zjawisk, ale też codzienne doświadczenia osób funkcjonujących w mieście:

To jest wyjątkowe opracowanie, które odwraca nam taką perspektywę sekurytyzacyjną, która zawsze mówi o migracji w kontekście zagrożeń. Ono odwraca perspektywę i patrzy na to, jak migranci czują się w przestrzeni miejskiej.

Kraków coraz bardziej wielokulturowy. Nowe dane o migrantach

Z danych analizowanych w raporcie wynika, że wzrosła liczba przestępstw, w których cudzoziemcy występują jako osoby pokrzywdzone. Największą grupę stanowią Ukraińcy, co - jak zaznacza rozmówca - wynika również z ich liczebności w Krakowie. Wśród zgłaszanych spraw dominują oszustwa i przestępstwa majątkowe, ale widoczny jest także wzrost przypadków związanych z nienawiścią i przemocą motywowaną uprzedzeniami.

Profesor Pędziwiatr zwraca uwagę, że oficjalne statystyki pokazują tylko część problemu. W badaniach jakościowych pojawiały się relacje migrantów, którzy nie zgłaszali incydentów albo nie byli w stanie skutecznie tego zrobić.

Mnóstwo spraw - a rozmawialiśmy z niewielką grupą migrantów - dotyczyło sytuacji, kiedy ludzie zaniechali zgłoszeń bądź chcieli zgłosić, a im się to nie powiodło

- mówi profesor.

"Tramwaj milczy". W Krakowie coraz więcej przypadków agresji wobec cudzoziemców

Mowa nienawiści coraz bardziej widoczna w przestrzeni miasta

Jednym z ważnych elementów raportu jest analiza mowy nienawiści i agresji symbolicznej. Autorzy wykorzystali między innymi dane Straży Miejskiej dotyczące usuwania rasistowskich i ksenofobicznych napisów z przestrzeni publicznej. Jak mówi profesor, liczba takich incydentów w ostatnich latach wyraźnie wzrosła.

Raport pokazuje, że nawet jeśli tego rodzaju napisy są szybko usuwane, wpływają na poczucie bezpieczeństwa migrantów i budują atmosferę wykluczenia. Szczególnie istotne jest to w przypadku osób, które i tak funkcjonują w mieście z poczuciem niepewności lub tymczasowości.

Widzimy, że bardzo silnie w ostatnich latach rośnie liczba napisów ksenofobicznych, rasistowskich, antysemickich i tak dalej. To jest coś bardzo istotnego i ważnego, bo to również kreuje poczucie bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej

- podkreśla gość Radia Kraków.

Krakowski cudzoziemiec jest młody, wykształcony i bardzo ważny dla miasta

Raport nie wskazuje konkretnych dzielnic Krakowa jako niebezpiecznych. Zamiast tego pokazuje, że poczucie bezpieczeństwa zależy od sytuacji, pory dnia i kontekstu społecznego. Migranci zwracali uwagę przede wszystkim na miejsca słabo oświetlone, okolice związane z nocnym spożywaniem alkoholu czy sytuacje po dużych wydarzeniach (na przykład po meczach).

Profesor Pędziwiatr mówi, że bezpieczeństwo w mieście jest zmienne i sytuacyjne. To, co w ciągu dnia wydaje się neutralną przestrzenią, nocą może być odbierane zupełnie inaczej.

Antyimigranckie marsze w całym kraju. Manifestacja i kontrmanifestacja w Krakowie. ZDJĘCIA

Największy niepokój budzi niepewność prawna

Dokument opisuje też problemy związane z bezpieczeństwem prawnym migrantów. Rozmówca podkreśla, że kwestie pobytu, legalizacji pracy i długiego oczekiwania na dokumenty wpływają bezpośrednio na codzienne funkcjonowanie cudzoziemców.

W badaniach pojawiają się także doświadczenia związane z niezrozumiałymi procedurami oraz działalnością pośredników, którzy - jak mówi profesor - nie zawsze działają w interesie migrantów. Dodatkowym źródłem niepokoju są planowane zmiany w prawie dotyczącym naturalizacji:

Jak ogromny niepokój to generuje wśród migrantów, jak również kwestie związane ze zmianami prawnymi. Niezwykle krytycznie część obcokrajowców wypowiadała się na temat proponowanych zmian dotyczących prawa naturalizacyjnego.

Profesor Pędziwiatr podkreśla, że Kraków pozostaje bezpiecznym miastem, a ogólna liczba przestępstw spada. Jednocześnie rośnie udział cudzoziemców w statystykach dotyczących sprawców przestępstw, co - jak zaznacza - należy analizować w kontekście rosnącej liczby migrantów mieszkających w mieście.

Według danych przywoływanych, w latach 2022–2025 cudzoziemcy byli sprawcami około 3,7 procent wszystkich przestępstw. Wśród najczęściej pojawiających się kategorii znajdują się oszustwa oraz przestępstwa narkotykowe. Rozmówca zwraca uwagę między innymi na działalność fałszywych call center, które wykorzystują młodych migrantów do wyłudzania danych i pieniędzy.

Jeśli popatrzymy na udział cudzoziemców w liczbie przestępstw ogólnie, on jest wciąż bardzo niski i nieproporcjonalnie niższy niż udział obcokrajowców w populacji miejskiej

- tłumaczy rozmówca.

Kraków: Co 8-9 uczeń podstawówki pochodzi z zagranicy; najszybciej przybywa dzieci z Indii

Potrzebne lepsze informacje i większa wrażliwość instytucji

Autorzy raportu przygotowali wiele rekomendacji dla samorządu i służb publicznych. Jednym z najważniejszych postulatów jest lepsze dopasowanie komunikacji do migrantów oraz rozwijanie kompetencji antydyskryminacyjnych wśród funkcjonariuszy policji i straży miejskiej.

Profesor podkreśla, że część takich działań już jest realizowana lub planowana przez miejskie instytucje. Według niego bezpieczeństwo migrantów powinno być traktowane jako element bezpieczeństwa całej wspólnoty miejskiej:

Rozmówcy postulowali przede wszystkim większą prewencję i więcej standardów reagowania i wrażliwości antydyskryminacyjnej. To jest bezpośrednio powiązane z tym, czego oczekują nowi mieszkańcy Krakowa, którzy chcą tutaj żyć bezpiecznie.

Małopolska rezygnuje z Centrów Integracji Cudzoziemców. Ekspert: „To ustępstwo przed krzykaczami”

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Migracja i kruche bezpieczeństwo. Co pokazuje najnowszy raport o cudzoziemcach w Krakowie?

Między poczuciem bezpieczeństwa a doświadczeniem niepewności

Mowa nienawiści coraz bardziej widoczna w przestrzeni miasta

Największy niepokój budzi niepewność prawna

Potrzebne lepsze informacje i większa wrażliwość instytucji

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Koniec chaosu reklamowego w Zakopanem

Zderzenie cysterny z osobówką na drodze krajowej nr 28. Duże utrudnienia

W poniedziałek wyrok w procesie apelacyjnym członków Psycho Fans

22 nowe autobusy wyjadą na ulice Krakowa. ZDJĘCIA

Zestaw ogrodowy za 400 złotych i za 4000. Czym tak naprawdę różnią się meble, na których spędzisz lato

Dom, miasto, podróż. Jak dziś korzystamy z internetu i telefonu?

Niebezpieczy dzień na drogach w Małopolsce. Seria wypadków

"Kim jestem?". Kryzysy młodych dorosłych

Spór o wyburzenie hali sportowej w Andrychowie. Gminie grozi ponad 3 mln zł kary

Spór wokół wyboru szefa Rady Miasta Tarnowa. "To skandaliczna sytuacja"

Coraz ostrzej wokół Sądeckich Wodociągów. Kto zapłaci za chaos?

Powstanie bezkolizyjny węzeł drogowy na Zakopiance w Jaworniku

Jak paleciaki elektryczne zmieniają pracę nowoczesnych magazynów?

Po co roślinom te kwiaty? Jedynym celem jest zwabić owady

"Francja to nie tylko Paryż". Agnieszka Łopatowska zabiera czytelników do Normandii

Krokodyl, tyrolka i domek Hobbitów. Chrzanów otwiera wyjątkowy plac zabaw