Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”

Tym razem zapraszamy Państwa na wyprawę do Łodzi, miasta które było świadkiem gwałtownych narodzin kapitalizmu. Miasta, które było nadzieją, szansą, ale też i śmiertelną pułapką. Czyli rzecz o „Ziemi obiecanej”, filmie uważanym za lepszy niż jego literacki pierwowzór. Dla niektórych ten obraz stał się arcydziełem, dla innych okazał się antypolski i antysemicki. Wzbudził wielką dyskusję i zamknął drogę Andrzejowi Wajdzie do Oscara. O kontrowersjach wokół „Ziemi obiecanej” będą rozmawiały Maria Malatyńska i Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz w dziewiątym odcinku serii Radia Kraków: Lekcje Andrzeja Wajdy.

Andrzej Wajda na planie Ziemi obiecanej, 1974. Autorstwa Nieznany fotograf – scanned from Kalendarium Polskie 1944-1984, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warsaw, Poland, 1987, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10699372

„Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy to jeden z tych filmów, które z biegiem czasu zyskują nowe możliwości interpretacji. Nakręcona w 1974 roku na podstawie powieści Władysława Reymonta historia trzech młodych przyjaciół, którzy próbują zdobyć majątek w przemysłowej Łodzi, jest czymś znacznie więcej niż ekranizacją klasycznej powieści. Wajda stworzył sugestywny obraz świata, w którym pieniądz, ambicja i pragnienie sukcesu zaczynają decydować o relacjach między ludźmi. Choć akcja filmu rozgrywa się w XIX wieku, jego problemy okazują się zaskakująco współczesne. Pytania o cenę kariery, granice moralności i wpływ pieniędzy na człowieka pozostają aktualne niezależnie od epoki.

Jednym z największych fenomenów filmu jest sposób przedstawienia Łodzi, która staje się właściwie jednym z jego głównych bohaterów. Wajda nie pokazuje miasta jako spokojnej, historycznej dekoracji, lecz jako potężny, dynamiczny organizm. Fabryki, kominy, pałace przemysłowców, robotnicze mieszkania, tłumy ludzi i nieustanny ruch tworzą obraz świata, który rozwija się w zawrotnym tempie. Ruchoma kamera często podkreśla chaos i energię tego miejsca, a muzyka Wojciecha Kilara nadaje obrazom rytm niemal rozpędzonej maszyny. Łódź jest tutaj symbolem rodzącego się kapitalizmu, ale także przestrzenią ogromnych nierówności społecznych. Obok niewyobrażalnego bogactwa istnieje skrajna bieda. I to właśnie zderzenie tych dwóch światów nadaje filmowi jego niezwykłą siłę.

Siłą filmu są także doskonali aktorzy. Daniel Olbrychski jako Karol Borowiecki, Wojciech Pszoniak jako Moryc Welt i Andrzej Seweryn jako Maks Baum tworzą trio, które nadaje historii wyjątkową energię. Ich przyjaźń jest prawdziwa, ale jednocześnie nieustannie wystawiana na próbę przez pieniądze, interesy i ambicje. Wajda unika przy tym prostego podziału na dobrych i złych bohaterów. Przemysłowcy bywają bezwzględni, ale bohaterowie, którzy chcą wejść do ich świata, również są gotowi na kompromisy. Film jest momentami realistyczny, a momentami groteskowy i przerysowany. Dzięki temu przedstawiony świat nabiera niemal uniwersalnego charakteru. Nie oglądamy wyłącznie XIX-wiecznej Łodzi, lecz pewien model społeczeństwa, w którym człowiek może zostać podporządkowany logice pieniądza.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy!

Poniedziałek, 28.09.26, godz. 21.05 Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”, na antenach Radio Kraków i Radio Kraków Kultura oraz na kanale radiowym YouTube.

Autor:

Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Prof. Majcherek: nieokreśloność Gibały była atutem, ale teraz trzeba wyłożyć karty na stół

Wypadek na DK75 w Będziszynie. Droga była zablokowana

Filmy sportowe- oglądane na stadionie!

Legia Warszawa nie wpuści kibiców Wisły Kraków na mecz 11 października

Prof. Maciej Zakrzewski: druga tura wyborów prezydenta Krakowa nie jest rozstrzygnięta

Bilardziści na wózkach pokazali klasę!

Małopolskie szkoły ćwiczą na wypadek ataku z powietrza. Wyznaczają miejsca schronienia

Samochód zaparkuje się sam. W Trzebini powstanie automatyczny parking, ale mieszkańcy mają wątpliwości

Aleksandra Owca po wyborach: "Razem jest czwartą siłą w Krakowie"

Borsuk

Nowa linia do Mistrzejowic już z problemami. Trzy zatrzymania tramwajów

Bezpieczne granice nie oznaczają surowego wychowania. Dziecko potrzebuje jasnych zasad

Kładka Kazimierz–Ludwinów wreszcie zostanie otwarta. Znamy termin

"Lekarz musiał mówić językiem osób, z którymi rozmawiał". Medycyna w powojennej Polsce

Czym zajmuje się Krajowa Administracja Skarbowa?

Kasia Kasprzak i Łukasz Cudzik: Zostawić wszystko i wyruszyć w podróż życia

Jak głosował Kraków? Gibała zdominował większość obwodów, Piątkowska mocna w centrum

MuFo z prestiżową DASA Award 2026. Pierwsza taka nagroda dla polskiego muzeum

Migrena to nie „zwykły ból głowy”. Co naprawdę może pomóc?

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 15 - Medycyna w mundurze

Lekcje Andrzeja Wajdy. „Ziemia obiecana”

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Prof. Majcherek: nieokreśloność Gibały była atutem, ale teraz trzeba wyłożyć karty na stół

Wypadek na DK75 w Będziszynie. Droga była zablokowana

Filmy sportowe- oglądane na stadionie!

Legia Warszawa nie wpuści kibiców Wisły Kraków na mecz 11 października

Prof. Maciej Zakrzewski: druga tura wyborów prezydenta Krakowa nie jest rozstrzygnięta

Bilardziści na wózkach pokazali klasę!

Małopolskie szkoły ćwiczą na wypadek ataku z powietrza. Wyznaczają miejsca schronienia

Samochód zaparkuje się sam. W Trzebini powstanie automatyczny parking, ale mieszkańcy mają wątpliwości

Aleksandra Owca po wyborach: "Razem jest czwartą siłą w Krakowie"

Borsuk

Nowa linia do Mistrzejowic już z problemami. Trzy zatrzymania tramwajów

Bezpieczne granice nie oznaczają surowego wychowania. Dziecko potrzebuje jasnych zasad

Kładka Kazimierz–Ludwinów wreszcie zostanie otwarta. Znamy termin

"Lekarz musiał mówić językiem osób, z którymi rozmawiał". Medycyna w powojennej Polsce

Czym zajmuje się Krajowa Administracja Skarbowa?

Kasia Kasprzak i Łukasz Cudzik: Zostawić wszystko i wyruszyć w podróż życia

Jak głosował Kraków? Gibała zdominował większość obwodów, Piątkowska mocna w centrum

MuFo z prestiżową DASA Award 2026. Pierwsza taka nagroda dla polskiego muzeum

Migrena to nie „zwykły ból głowy”. Co naprawdę może pomóc?

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 15 - Medycyna w mundurze

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię