"Byle woda w fontannie szumiała". Kraków nie chce architektonicznych fajerwerków na Rynku Głównym

Kraków nie chce spektakularnej fontanny na Rynku Głównym. Zamiast efektu „wow” miasto stawia na spokojną, możliwie prostą formę, która nie będzie konkurować z historycznym otoczeniem — nawet jeśli oznacza to rezygnację z bardziej odważnych rozwiązań. Architektoniczne fajerwerki tak, ale poza ścisłym centrum. "Plac Armii Napoleona — tam bym chciał mieć coś dużego, nowoczesnego, zwracającego uwagę. Duże płaszczyzny wody, żeby Wawel się w niej odbijał. A na Wesołej powrót stawów, które tam kiedyś były" - mówił na antenie Radia Kraków Janusz Sepioł, główny architekt miasta.

Fontanna na Rynku Głównym/ Fot. Ola Sobczak.

Czego dowiesz się z tej rozmowy:

Mieszkańcy oczekują fontanny spokojnej, nawiązującej raczej do znanych form niż radykalnie nowej.
Obecna konstrukcja jest efektem problemów projektowych, technicznych i zaniedbań.
Projekt nowej fontanny jest bardziej złożony, niż się wydaje — głównie z powodów użytkowych i konstrukcyjnych.
Rynek Główny wymaga powściągliwości — nie jest miejscem na spektakularne formy.
Bardziej odważne projekty architektoniczne planowane są w innych częściach Krakowa.

Posłuchaj rozmowy Rafała Nowaka-Bończy z Januszem Sepiołem.

Fontanna na Rynku: między sentymentem a nieufnością wobec nowego

Konsultacje społeczne dotyczące nowej fontanny na Rynku Głównym pokazały dość wyraźny kierunek oczekiwań mieszkańców. Janusz Sepioł tłumaczy, że nie chodzi o wierne odtworzenie dawnej formy, ale o coś, co będzie oswojone i wpisane w pamięć miejsca. Owszem, jest sentyment do fontanny projektu Bogdana Zina, choć nikt nie oczekuje jej rekonstrukcji.

To jest dość popularny pogląd, że nowa fontanna powinna przypominać tę profesora Zina. Ale już na pytanie, czy to ma być konkretnie fontanna Zina przeniesiona z parku w Jerzmanowicach, bo tam w tej chwili się znajduje — niewielu odpowiada twierdząco. Sentyment wobec fontanny Zina jest niewątpliwy, chociaż do "nowego" odnosimy się z nieufnością

- mówi Janusz Sepioł.

Będzie nowa fontanna na Rynku Głównym, ale najpierw konkurs na projekt

Fontanna, która dziś stoi na Rynku Głównym nie jest wyłącznie efektem nietrafionego gustu, ale splotu decyzji projektowych, wykonawczych i późniejszych zaniedbań. Jej forma była powiązana z funkcją techniczną związaną z muzeum podziemnym, co wpłynęło na skalę i konstrukcję.

Pomysł był bardzo oryginalny. Niestety fontannę niezbyt szczęśliwie zaprojektowano, fatalnie wykonano (…) Wymyślono, że musi być taki wielki otwór w Rynku, miejsce na przenoszenie dużych urządzeń. I wymyślono, że to będzie dziura pod fontanną. (…) Co spowodowało, że fontanna jest znacznie większa niż ta profesora Zina, bo ten otwór jest potężny

- dodaje główny architekt miasta.

Kiedy „prosta fontanna” przestaje być prosta

Nowy projekt — choć z pozoru banalny — okazuje się zadaniem złożonym technicznie. Sepioł zwraca uwagę, że trzeba uwzględnić nie tylko estetykę, ale też sposób użytkowania przestrzeni i realne obciążenia konstrukcji:

Zdawałoby się: no cóż, banał, fontanna. Ale jak zaczynamy dokładać różne techniczne szczegóły, robi się to skomplikowane. (…) Mamy problem z tym, że ludzie wchodzą do fontanny, więc ona musi wytrzymać ciężar kilkunastu osób, plus wodę. I robią się już wielkie konstrukcje.

Wbrew intuicji, mieszkańcy nie oczekują efektownej, „showowej” fontanny.

Było pytanie, czy tam powinny być jakieś instalacje, żeby można było muzykę puszczać. Ten pomysł nie ma entuzjastów. (…) Tak samo kolorowe oświetlenie, jakieś pokazy. Ma być spokojnie - byle woda szumiała, była w miarę czysta i można było sobie przy tym przysiąść

- dodaje rozmówca.

Sepioł wyraźnie oddziela Rynek Główny od przestrzeni, w których można pozwolić sobie na architektoniczne eksperymenty - centrum miasta wymaga powściągliwości:

Na Rynku nie ma miejsca na nadzwyczajne fajerwerki. Tam jest tyle wspaniałych rzeczy, nie próbujmy ich przekrzyczeć.

Czy nowy budynek zasłoni Wawel? Naukowcy potrafią to policzyć

Odważne projekty tak, ale gdzie indziej

To nie znaczy jednak, że Kraków rezygnuje z bardziej wyrazistych form. Architekt wskazuje miejsca, gdzie takie rozwiązania są planowane — zwłaszcza tam, gdzie można budować nową jakość przestrzeni:

Plac Armii Napoleona — tam bym chciał mieć coś dużego, nowoczesnego, zwracającego uwagę. (…) Duże płaszczyzny wody, żeby Wawel odbijał się w tej wodzie. (…) A na Wesołej powrót stawów, które tam kiedyś były.

Koniec betonozy pod Wawelem. Plac zmieni się w zieloną przestrzeń

Sepioł nie ukrywa, że chciałby widzieć w Krakowie bardziej wyraziste realizacje architektoniczne, ale zauważa też zmianę globalnych trendów:

Gwiazdy architektury ("starchitects") miały swój czas, to był na przykład efekt Bilbao. Moda na bardzo odjazdową architekturę trochę minęła.To się najbardziej podoba w takich miejscach jak Turkmenistan czy Kirgistan. Ale są obiekty, jak na przykład Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, które pokazują, że takie projekty mają sens. Wokół nich buduje się nowe otoczenie.

Nowa Wesoła za 10 lat: mediateka, teatr, ogrody i park w centrum miasta

Autor:

Rafał Nowak-Bończa

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

"Byle woda w fontannie szumiała". Kraków nie chce architektonicznych fajerwerków na Rynku Głównym

Fontanna na Rynku: między sentymentem a nieufnością wobec nowego

Kiedy „prosta fontanna” przestaje być prosta

Odważne projekty tak, ale gdzie indziej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Nowy dworzec autobusowy w Kętach otwarty. To część większego węzła przesiadkowego

Nie żyje poseł Lewicy Łukasz Litewka

Dostęp do nowoczesnych terapii dla dzieci. Nowe centrum w Krakowie

Zawód: radny. Czy lokalni politycy powinni łączyć mandat z pracą w urzędzie?

Przyrodnik: Atak niedźwiedzia w Bieszczadach to najpewniej reakcja obronna

Kraków stawia na kozy, owce, a nawet osły

Tenis plażowy jest dla każdego. "Kto spróbuje raz, chce grać jak najczęściej"

20 lat w ciemności. Wreszcie będą lampy na ulicy Bema w Tarnowie

Jak prawidłowo segregować odpady budowlane?

Już w maju w Tarnowie wielkie święto kina: 40. jubileuszowa edycja Tarnowskiej Nagrody Filmowej

"Zaćmę leczymy, a jaskrę kontrolujemy". Jakie są najczęstsze choroby oczu?