- A
- A
- A
105 lat temu, 5 września 1915 roku, zmarł Stanisław Witkiewicz
Stanisław Witkiewicz - malarz i architekt, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego w architekturze. Także teoretyk sztuki i pisarz, reprezentujący nurt 19-wiecznego realizmu. Był ojcem Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego, pisarza i malarza, autora słynnych portretów. Od 1890 roku mieszkał w Zakopanem. Zafascynowany podhalańską sztuką ludową, stworzył teoretyczne podstawy stylu zakopiańskiego i opisał je w publikacjach. Stał się on polskim stylem narodowym, zgodnie z którym realizowano projekty nie tylko w Zakopanem, lecz także w wielu miejscowościach na dawnych ziemiach polskich.
Pierwszym domem zaprojektowanym przez Stanisława Witkiewicza była willa Koliba wybudowana latach 1892-1893, dla Zygmunta Gnatowskiego, ziemianina z Podola. Z architekturą były zharmonizowane stylowo urządzone wnętrza. W stylu zakopiańskim wykonano nie tylko meble i piece kaflowe, ale także karnisze, zasłony, ramy obrazów. a nawet klamki.
Do najbardziej znanych projektów Stanisława Witkiewicza należy kaplica Najświętszego Serca Jezusowego w Jaszczurówce, ponadto był twórcą, między innymi willi - Zofiówka, Korwinówka, Konstantynówka, willi Pod Jedlami i Sanatorium Doktora Hawranka, pierwszego sanatorium przeciwgruźliczego. Duża część tych budynków jest nadal użytkowana, na przykład w willi Koliba znajduje się obecnie Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Witkiewicz zaprojektował również klasztor - kaplicę sióstr albertynek pod wezwaniem Świętego Krzyża na Kalatówkach i współprojektował murowany budynek Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego.
Oprócz publikacji z dziedziny architektury, napisał wiele prac z zakresu krytyki artystycznej, dotyczących estetyki i malarstwa. Jest autorem książki "Na przełęczy", nazywanej "Ewangelią Tatr", oraz obszernych i wnikliwych monografii - "Juliusz Kossak", "Aleksander Gierymski" i "Matejko". Ważną częścią twórczości pisarskiej Witkiewicza jest jego prywatna korespondencja. Łącznie napisał ponad 2 tysiące listów do rodziny, przyjaciół, a najwięcej do syna.
Dorobek malarski artysty, na który składają się rodzime pejzaże, głównie tatrzańskie, sceny rodzajowe, najczęściej z Powstania Styczniowego oraz portrety, wymyka się jednoznacznej klasyfikacji. W jego dziełach, nostalgiczny i sentymentalny nastrój łączy się z realistycznym, drobiazgowym wręcz odtworzeniem detali. Do najbardziej znanych obrazów artysty należą: "Mgła wiosenna", "Czarny Staw - kurniawa", "Wiatr halny", "Orka" i "Ranny powstaniec".
Stanisław Witkiewicz zmarł 5 września 1915 roku. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Niepodległości.
IAR/bp
Komentarze (0)
Najnowsze
-
07:55
Jak ratować Klimkówkę? Wody Polskie zlecą ekspertyzę
-
07:23
Turysto, zapłacisz więcej za wejście do górskich parków. Powód: ratownictwo
-
07:07
W środę na maturze egzaminy z chemii i historii sztuki
-
06:54
Wielki sukces gimnastyczki Wisły Kraków. Wygrała zawody Pucharu Świata
-
06:51
Polka Alicja Szemplińska awansowała do finału Eurowizji
-
06:29
W środę w Małopolsce będzie dosyć ładnie, choć raczej chłodno
-
06:05
To będzie ostatnia taka Noc Muzeów w Krakowie
-
19:44
Dlaczego kardynał Ryś postawił na prof. Hausnera? „Nie boi się ludzi świeckich”
-
18:24
Wisła Kraków z licencją na Ekstraklasę: Powrót okupiony nadzorem i karą finansową
-
17:02
W Nowym Sączu można trenować jak w Himalajach. Ruszyło Centrum Hipoksji i Hiperoksji
-
16:40
Nie żyje Stanisława Celińska
-
16:06
Kampania referendalna w Krakowie nabiera tempa. Szykuje się kolejny proces sądowy
-
16:02
Pijana matka chciała wieźć dziecko autem. Interweniowała policja w Oświęcimiu
-
15:58
Sekundy od tragedii na przejeździe kolejowym
-
15:30
Pomóż nam ograniczyć bezdomność zwierząt! Dołącz do akcji „Kastrujemy Bezdomniaki”!
-
15:24
Jedna z najbardziej niezwykłych willi Krakowa odzyskała dawny blask
-
15:11
Nazistowskie symbole i noże u podejrzanych o podpalenie lokalu w Andrychowie
-
15:04
Czy USA wydadzą Ziobrę? Były konsul RP wskazuje możliwe scenariusze
-
14:36
„Gaudeamus igitur” po raz pierwszy zabrzmiało z wieży Mariackiej. Wyjątkowe obchody Święta UJ
-
14:30
Krakowska Kossakówka odzyskała dawny blask
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze