- A
- A
- A
105 lat temu, 5 września 1915 roku, zmarł Stanisław Witkiewicz
Stanisław Witkiewicz - malarz i architekt, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego w architekturze. Także teoretyk sztuki i pisarz, reprezentujący nurt 19-wiecznego realizmu. Był ojcem Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego, pisarza i malarza, autora słynnych portretów. Od 1890 roku mieszkał w Zakopanem. Zafascynowany podhalańską sztuką ludową, stworzył teoretyczne podstawy stylu zakopiańskiego i opisał je w publikacjach. Stał się on polskim stylem narodowym, zgodnie z którym realizowano projekty nie tylko w Zakopanem, lecz także w wielu miejscowościach na dawnych ziemiach polskich.
Pierwszym domem zaprojektowanym przez Stanisława Witkiewicza była willa Koliba wybudowana latach 1892-1893, dla Zygmunta Gnatowskiego, ziemianina z Podola. Z architekturą były zharmonizowane stylowo urządzone wnętrza. W stylu zakopiańskim wykonano nie tylko meble i piece kaflowe, ale także karnisze, zasłony, ramy obrazów. a nawet klamki.
Do najbardziej znanych projektów Stanisława Witkiewicza należy kaplica Najświętszego Serca Jezusowego w Jaszczurówce, ponadto był twórcą, między innymi willi - Zofiówka, Korwinówka, Konstantynówka, willi Pod Jedlami i Sanatorium Doktora Hawranka, pierwszego sanatorium przeciwgruźliczego. Duża część tych budynków jest nadal użytkowana, na przykład w willi Koliba znajduje się obecnie Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Witkiewicz zaprojektował również klasztor - kaplicę sióstr albertynek pod wezwaniem Świętego Krzyża na Kalatówkach i współprojektował murowany budynek Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego.
Oprócz publikacji z dziedziny architektury, napisał wiele prac z zakresu krytyki artystycznej, dotyczących estetyki i malarstwa. Jest autorem książki "Na przełęczy", nazywanej "Ewangelią Tatr", oraz obszernych i wnikliwych monografii - "Juliusz Kossak", "Aleksander Gierymski" i "Matejko". Ważną częścią twórczości pisarskiej Witkiewicza jest jego prywatna korespondencja. Łącznie napisał ponad 2 tysiące listów do rodziny, przyjaciół, a najwięcej do syna.
Dorobek malarski artysty, na który składają się rodzime pejzaże, głównie tatrzańskie, sceny rodzajowe, najczęściej z Powstania Styczniowego oraz portrety, wymyka się jednoznacznej klasyfikacji. W jego dziełach, nostalgiczny i sentymentalny nastrój łączy się z realistycznym, drobiazgowym wręcz odtworzeniem detali. Do najbardziej znanych obrazów artysty należą: "Mgła wiosenna", "Czarny Staw - kurniawa", "Wiatr halny", "Orka" i "Ranny powstaniec".
Stanisław Witkiewicz zmarł 5 września 1915 roku. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Niepodległości.
IAR/bp
Komentarze (0)
Najnowsze
-
09:01
Koniec ze zdejmowaniem butów na krakowskim lotnisku. Kraków Airport pierwszy w Polsce
-
08:54
„Zagłosuj na mojego psa”. Uwaga na oszustwo, które przejmuje WhatsAppa
-
08:15
Senator Monika Piątkowska (KO): "Pomysł deportowania niepracujących Ukraińców to demagogia"
-
08:01
Jak uratować wysychające jezioro w Klimkówce? Potrzebna ekspertyza
-
07:44
W sobotę tramwaje nie dojadą do Borku Fałęckiego. Sprawdź zmiany
-
07:30
Po upałach przyszły ulewy. Podtopienia w gminie Ciężkowice, 23 interwencje strażaków
-
07:19
Tramwaj do Mistrzejowic ruszy 31 sierpnia. Wykonawca: termin jest realny
-
06:57
Weekend z kolarskimi emocjami w Małopolsce. Będą spore utrudnienia na drogach
-
06:29
Odetchniemy od upałów. Burzowy piątek w Małopolsce. Wieczorem ochłodzenie i kolejne opady
-
06:07
Rośnie liczba niezaszczepionych dzieci. Sanepid mówi o próbach paraliżowania jego pracy
-
00:06
Krzeszowice: Cisza, historia i cień dawnego uzdrowiska
-
00:04
Skarby z perspektywy dwóch kółek: Zaglądamy do Muzeum Agatów w Rudnie
-
23:59
Zamek Tenczyn. Malownicza przystań na trasie „Małopolski na dwóch kółkach”
-
21:38
Kłamstwo oświęcimskie i rola IPN. Historyk o granicy między badaniem a ściganiem
-
19:37
Nocny rekord ciepła w Beskidzie Niskim?
-
18:45
Monika Piątkowska zarejestrowała komitet wyborczy. Bez szyldu partyjnego
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 8. - Zniknęły rodzinne apteki. Jak PRL zmienił farmację w Krakowie
-
15:05
Dieta a zdrowa skóra. Fakty, mity i to, co naprawdę działa
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 7. - Bez nich medycyna nie mogłaby istnieć
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze