„WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY" w Muzeum Czapskich

Kultura
Wtorek, 2020.09.01 13:55 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 01:19 )

Tłoczona złotem oprawa krakowska Mszału rzymskiego, wydanego w Wenecji w 1593 r., fot. K. Kowalik, MNK

Agnieszka Perzanowska, kurator wystawy

WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY. Zabytkowe oprawy ksiąg ze zbiorów

Oprawa starodruku: Biblia Cum Glossa Walafridi Strabonis. Basel, Joannes Froben Et Joannes Petri, 1 XII 1498

Oprawa starodruku: Petrus Lombardus, Sententiarum Libri IV. Basel, Nicolaus Kessler, 23 V 1487

Oprawa starodruku: Andrzej Frycz Modrzewski, De Republica Emendanda, Basileae, Ioannes Oporinus 1559; datowana: 1560

Oprawa starodruku: Valerius Maximus, De Factorum Dictorumque Memorabilium Exemplis. Basileae, Henri Petri, 1553

Oprawa starodruku: Walenty Wróbel, Propugnaculum Ecclesiae. Lipsiae, Melchior Lotherus 1536

Oprawa starodruku: Jodocus Clichtoveus, Homiliarvm Pars Tertia. Coloniae, Ex Officina Eucharij, 1535

Oprawa starodruku: Missale Romanvm. Venetiis, Iuntas, 1593

Oprawa starodruku: Biblia II Pars. Basel, Joannes Froben [1506-1508]

1 / 9

Od 1 września Muzeum Narodowe w Krakowie zaprasza na wystawę zatytułowaną „WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY. Zabytkowe oprawy ksiąg ze zbiorów Muzeum Narodowego
w Krakowie” w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego przy ul. Piłsudskiego 12.

Od średniowiecza introligatorzy zdobili oprawy ksiąg, używając rozmaitych narzędzi: tłoków, radełek i plakiet, którymi tłoczyli w skórze elementy dekoracyjne, łączone we wzory charakterystyczne dla epoki wykonania oprawy.
„Nie bez przyczyny mówimy o czytaniu książki „od deski do deski” – to deski właśnie były powszechnie używanym materiałem do oprawiania ksiąg. Zeszyte składki papieru lub pergaminu łączono z nimi za pomocą pasków skóry albo sznurów. Deski obciągano następnie skórą, i to skóra oprawy – tłoczona złotem, srebrem i ślepo – jest przedmiotem naszych zainteresowań i badań” - podkreśla Agnieszka Perzanowska, kurator wystawy.

Zobaczymy siedemdziesiąt ksiąg z dobrze zachowanymi oprawami, wykonanymi ze skóry nałożonej na deski, tłoczonej różnymi narzędziami introligatorskimi w stylu odpowiadającym epoce ich druku.

Na oprawach późnogotyckich – z końca XV i pierwszych lat XVI wieku – znajdujemy kompozycje wykonane odbiciami pojedynczych tłoków: rozet, gałązek z liściem akantu, kwiatonów i wpisanych w kwadrat gryfów i orłów, z powszechnym w Europie Zachodniej
i Środkowej „wzorem owocu granatu” zapożyczonym z wzornictwa bogatych tkanin jedwabnych z nićmi złotymi i srebrnymi.

Od 2 ćwierci XVI wieku jednymi z najczęściej używanych narzędzi były radełka: metalowe walce z wyciętym motywem arabeski, plecionki, kratownicy, łańcuszka, kandelabru i figuralne, z portrecikami w medalionach, półpostaciami świętych i władców oraz dam – personifikacji muz i cnót w renesansowych strojach, umieszczonych w arkadkach, a także całymi scenkami nawiązującymi do Biblii: Sen Jakuba, Ofiara Izaaka, Zmartwychwstanie, Ukrzyżowanie itp. Radełek używano do tłoczenia ramek okładki, czasem zapełniano w ten sposób całą jej powierzchnię, ale najczęściej na przedniej okładce pozostawiano pośrodku pole zwane zwierciadłem, w którym odbijano dużymi tłokami-plakietami główny motyw dekoracyjny. Plakiety – centralne na planie koła, prostokąta czy owalu oraz narożnikowe – na planie trójkąta zawierają wizerunki, całe scenki lub wypełniane były skomplikowanymi ornamentami florystyczno-geometrycznymi. Część opraw tłoczona była tylko ślepo – rozgrzanym tłokiem odbijanym na skórze, niektóre posiadają elementy, zwłaszcza centralne, tłoczone złotem, tylko wyjątkowo tłoczenia całej powierzchni wykonywano złotem.

mat.prasowe MNK Oprac. DB/jn

Wystawa „WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY.
Zabytkowe oprawy ksiąg ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie”

Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego, ul. Piłsudskiego 12, Kraków
1 września 2020 – 28 lutego 2021

poniedziałek: nieczynne
wtorek: 10.00 – 17.00, przerwa techniczna: 13.00 – 14.00
środa – piątek: 10.00 – 16.00, przerwa techniczna: 13.00 – 14.00
sobota: 10.00 – 17.00, przerwa techniczna: 13.00 – 14.00
niedziela: 10.00 – 16.00, przerwa techniczna: 13.00 – 14.00

Kurator wystawy: Agnieszka Perzanowska

Organizator: Muzeum Narodowe w Krakowie

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

„WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY" w Muzeum Czapskich

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Marszałek Małopolski ostro reaguje na decyzję władz Lwowa. „Prowokacyjny charakter”

Rowerzysta wjechał pod autobus na Salwatorze. Do wypadku doszło też w Nowej Hucie

Szpital w Myślenicach likwiduje oddział zakaźny. Władze uspokajają, radni alarmują

Jezioro Czorsztyńskie odsłania dno. Tak wygląda wysychający zbiornik

Susza odsłoniła zatopioną wieś nad Jeziorem Czorsztyńskim. „Jeszcze czegoś takiego nie widziałem”

Kto przejął mandat Łukasza Gibały w Radzie Miasta Krakowa? Nowa radna rozmawia z Lewicą

Kobiecość i lokalne dziedzictwo. Dwie wyjątkowe wystawy w Dworku Białoprądnickim

Wyspiański po raz trzeci. Agata Duda-Gracz zamyka krakowski tryptyk

Kolejna kradzież na terenie remizy w Woli Filipowskiej. Złodzieje zabrali elektrośmieci

Kraków po dwóch dekadach zmian. „Skok cywilizacyjny, ale pod koniec oligarchizacja”

Adrian Konarski: "W sztuce najważniejszy jest błąd"

Listopad w NCK

"Cukierku, ty łobuzie!" w nowej odsłonie. Sądeccy uczniowie nagrali audiobook w studiu Radia Kraków

Gibała chce zmian w SCT. Prawnik: referendum byłoby niezgodne z prawem

Łukasz Gibała ogłosił swoich zastępców. Jest ich troje

6,5 mln zł na likwidację bomby ekologicznej w Olkuszu. Do usunięcia 800 ton odpadów

Świat opisany wycinanką

Przebarwienia – dlaczego tak trudno się ich pozbyć?

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 18 - Żeromski. Szpital zbudowany dla nowego miasta

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

„WYDAWCY – INTROLIGATORZY – ZŁOTNICY" w Muzeum Czapskich

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Marszałek Małopolski ostro reaguje na decyzję władz Lwowa. „Prowokacyjny charakter”

Rowerzysta wjechał pod autobus na Salwatorze. Do wypadku doszło też w Nowej Hucie

Szpital w Myślenicach likwiduje oddział zakaźny. Władze uspokajają, radni alarmują

Jezioro Czorsztyńskie odsłania dno. Tak wygląda wysychający zbiornik

Susza odsłoniła zatopioną wieś nad Jeziorem Czorsztyńskim. „Jeszcze czegoś takiego nie widziałem”

Kto przejął mandat Łukasza Gibały w Radzie Miasta Krakowa? Nowa radna rozmawia z Lewicą

Kobiecość i lokalne dziedzictwo. Dwie wyjątkowe wystawy w Dworku Białoprądnickim

Wyspiański po raz trzeci. Agata Duda-Gracz zamyka krakowski tryptyk

Kolejna kradzież na terenie remizy w Woli Filipowskiej. Złodzieje zabrali elektrośmieci

Kraków po dwóch dekadach zmian. „Skok cywilizacyjny, ale pod koniec oligarchizacja”

Adrian Konarski: "W sztuce najważniejszy jest błąd"

Listopad w NCK

"Cukierku, ty łobuzie!" w nowej odsłonie. Sądeccy uczniowie nagrali audiobook w studiu Radia Kraków

Gibała chce zmian w SCT. Prawnik: referendum byłoby niezgodne z prawem

Łukasz Gibała ogłosił swoich zastępców. Jest ich troje

6,5 mln zł na likwidację bomby ekologicznej w Olkuszu. Do usunięcia 800 ton odpadów

Świat opisany wycinanką

Przebarwienia – dlaczego tak trudno się ich pozbyć?

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 18 - Żeromski. Szpital zbudowany dla nowego miasta

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię