„Wkrótce wszystko się zmieni” na Wawelu. Wystawa Joanny Rajkowskiej

Radio Kraków
Dzisiaj 09:39 ( Edytowany Dzisiaj 09:47 )

W Ogrodach Królewskich Zamku Królewskiego na Wawelu już od 24 kwietnia będzie można oglądać czasową wystawę jednej z najważniejszych polskich artystek współczesnych – Joanny Rajkowskiej. Ekspozycja zatytułowana „Wkrótce wszystko się zmieni” potrwa do 30 września 2026 roku. Wystawa została pomyślana jako subtelna ingerencja w historyczną przestrzeń wawelskiego wzgórza. Prace Rajkowskiej – znanej z realizacji w przestrzeni publicznej oraz projektów badających relacje między człowiekiem, środowiskiem i pamięcią miejsca – splatają się tu z krajobrazem, geologią i historią.

Fot. Marek Lasyk

– Wawel jest miejscem, w którym historia jest niemal namacalna, ale jednocześnie pozostaje częścią znacznie dłuższych procesów – geologicznych, biologicznych, kulturowych. Wystawa Joanny Rajkowskiej pozwala spojrzeć na to miejsce z nowej perspektywy – mówi dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu, prof. Andrzej Betlej.

Kuratorką ekspozycji jest dr Bogumiła Wiśniewska, która odwołuje się do myśli filozofa Timothy’ego Mortona, zwłaszcza jego koncepcji „hiperobiektów” i „ekologii bez natury”. – To perspektywa podważająca antropocentryczną wizję świata i linearne rozumienie czasu – podkreśla kuratorka.

Doświadczenie zamiast narracji

Wystawa prowadzi widzów przez różne poziomy doświadczenia – od refleksji nad nielinearnością czasu, przez kruchość życia, aż po konfrontację z geologicznym trwaniem materii. Narracja nie ma wyraźnego początku ani końca – rozwija się jak proces wpisany w przestrzeń ogrodów.

Jak zaznacza dr Wiśniewska, kluczowe jest tu myślenie o czasie wykraczającym poza ludzką skalę. – Interesuje nas moment, w którym przeszłość, teraźniejszość i przyszłość przestają układać się w prostą linię – mówi.

„Pisklę” – doświadczenie początku życia

Jedną z najważniejszych prac jest instalacja „Pisklę” – monumentalne jajo kosa o długości 240 cm. Wykonane z pigmentowanego gipsu akrylowego, nie jest klasycznym obiektem do oglądania. Widz doświadcza go poprzez dźwięk i wibrację – rytm serca rozwijającego się pisklęcia.

To praca wymagająca zatrzymania i uważności – zamiast symboliki oferuje bezpośrednie, cielesne doświadczenie.

Energia miejsca i czas geologiczny

Tytułowa instalacja „Wkrótce wszystko się zmieni” rozpoczyna się już na dziedzińcu zewnętrznym. Jej elementem jest częściowo wkopany w ziemię minerał, odnoszący się do geologicznego czasu Wawelu – znacznie przekraczającego ludzką historię.

Minerały nie pełnią tu funkcji dekoracyjnej – stają się aktywnymi elementami rzeczywistości, uczestniczącymi w relacjach z otoczeniem. Odwołują się także do idei energii – przeniesionej z ciała człowieka na „ciało ziemi”.

Gniazdo z warszawskiej palmy

Na wystawie zobaczyć będzie można również autentyczne gniazdo wron, pochodzące z korony słynnej instalacji Rajkowskiej „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich” w Warszawie.

Sztuczna palma ustawiona w 2002 roku na rondzie de Gaulle’a szybko stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł sztuki w Polsce. Z czasem zaczęła żyć własnym życiem – jednym z jej „współautorów” okazały się wrony, które zbudowały w jej koronie gniazdo.

– To materialny ślad nieludzkiej aktywności, pokazujący, że projekty Rajkowskiej są procesami rozwijającymi się w czasie – podkreśla kuratorka.

Wystawa „Wkrótce wszystko się zmieni” będzie dostępna dla zwiedzających od 24 kwietnia do 30 września 2026 roku w Ogrodach Królewskich Zamku Królewskiego na Wawelu.

1 / 17

Źródło: Opracowanie własne

Autor:

Radio Kraków

Opracowanie:

Jowita Gałka-Kucharska

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe