- A
- A
- A
Pierwszego września RECENZJA
"Zdarzyło sie pierwszego wrzesnia". Znakomita książka słowackiego autora Pavola Rankova..Trzydzieści lat środkowoeuropejskiej historii opowiedziane poprzez losy czworga przyjaciół. Trzech chłopców podkochuje się w jednej dziewczynie, Słowaczce Marii. Ci chłopcy to Gabriel, Jan i Peter. Żyd, Czech i Węgier. Mieszkają w Levicach, niewielkim słowackim miasteczku, są sąsiadami, kolegami ze szkoły, przyjaciółmi. Jesienią 1938 roku na miejskim basenie zakładają się o Marię i rywalizują o nią w pływackim wyścigu. Ten zakład i wyścig będzie wracał przez całe młodzieńcze a potem dorosłe życie. Ich drogi będą się wielokrotnie rozchodzić, będą się gubić w wojennych dramatach i powojennych rozterkach. Ale co jakiś czas będą wszyscy trzej zadawać sobie pytanie, na którego z nich czeka Maria i który z nich na jej miłość zasługuje.
Mieszanina języków, religijny galimatias, kulturalny i obyczajowy tygiel, taka jest Europa Środkowa w 1938 roku, kiedy zaczyna się opowieść. Głowni bohaterowie zmieniają imiona, nazwiska, wyznania i miejsca, ale zawsze są wierni łączącej ich przyjaźni. A piękna Maria cały czas jest obecna w ich życiu.
Urzeka też język powieści, zwłaszcza w pierwszej części, kiedy kilkunastoletni chłopcy intuicyjnie porozumiewają się mieszaniną kilku języków, a czytelnik musi sięgać do przypisów, żeby zrozumieć rozmowy bohaterów.. Potem w ich życiorysach pojawi się jeszcze i niemiecki i rosyjski, a poszukiwanie tożsamości u żadnego z nich nie jest łatwe i bezproblemowe.
Znakomita opowieść, niezwykła lekcja historii, wielka polityka, która determinuje życie młodych ludzi. Dramatyczne, często tragiczne losy mieszkańców tego kawałka Europy, równocześnie duża dawka ironii, groteski, absurdu, niebanalnego humoru. Pojawiają się też postaci autentyczne: Jozef Tiso, Klement Gottwald czy Iwan Koniew.
Najlepsza słowacka książka ostatnich lat, uhonorowana Europejską Nagrodą Literacką 2009 r. oraz Nagrodą Czytelników dziennika „SME”.
Pavol Rankov (ur. 1964) to jeden z najciekawszych współczesnych słowackich pisarzy. Na co dzień pracuje jako wykładowca na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie. Jego twórczość tłumaczona była m.in. na język angielski, niemiecki, czeski, węgierski, polski, rumuński, szwedzki, japoński, hindi i arabski.
Barbara Gawryluk
Pavol Rankov. „Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej)" .Przekład Tomasz Grabiński .Słowackie Klimaty
Komentarze (0)
Brak komentarzy
Najnowsze
-
12:29
Pies nie przeżył w rozgrzanym aucie. Sąd warunkowo umorzył postępowanie
-
12:09
Jak przygotować się do egzaminu z języka angielskiego?
-
11:47
Sprawa śmierci 14-latki w Andrychowie. Wiadomo, kiedy się zacznie proces policjantów
-
11:30
Bojkot ciągle trwa. Mecz Wisła Kraków - Wisła Płock bez kibiców gości
-
11:24
Agata Pilitowska: Nie porzuciłam zawodu, wręcz przeciwnie nadal w nim trwam i jestem bardzo szczęśliwa
-
11:20
Naprawa uszkodzonego wiaduktu w Kleczy Dolnej kosztowała miliony. Czy zapłaci kierowca?
-
10:51
Trasa rowerowa wokół Pustyni Błędowskiej: turystyczny hit wakacji
-
10:38
Tajemnicze odkrycie podczas remontu placu Drzewnego w Tarnowie
-
10:36
Ustawa frankowa wchodzi w życie. Co zmieni dla frankowiczów i sądów?
-
10:23
Samorząd Wadowic: bon edukacyjny będzie realizowany w 2026 roku
-
09:45
Rozbita grupa przemycająca narkotyki. Mogła wprowadzić na rynek ponad 100 kg substancji
-
09:38
Więcej policjantów w Małopolsce. Co zachęca młodych ludzi do pracy w policji?
-
09:31
„Siłacz w kosmosie” Piknik w Ogrodzie Doświadczeń 2 sierpnia 2026 r., niedziela 11.00-18.00*
-
09:20
To był kolejny weekend z uciążliwymi dyskotekami na Rynku Głównym. Jest raport policji
-
08:54
TikTok pokazuje Chiny po swojemu. Raport NASK obnaża działanie algorytmu
-
08:02
Co blokuje powstanie Manufaktury Czekolady w Zakliczynie? Lokalni aktywiści narzekają
-
07:47
ArcelorMittal nie rezygnuje z inwestycji w Krakowie. Spółka przebuduje układ kolejowy
-
15:05
Nieleczone może prowadzić do przedwczesnej śmierci
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 6. - Matka i dziecko. Jak Kraków uczył się nowoczesnej opieki
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze