Znamy plany Narodowego Starego Teatru na nowy sezon

Justyna Nowicka
Dzisiaj 15:46 ( Edytowany Dzisiaj 16:30 )

Pięć ścieżek kuratorskich, artyści z Polski i Europy, międzynarodowe koprodukcje oraz nowa oprawa wizualna.

Dorota Ignatiew i Jakub Skrzywanek

Narodowy Stary Teatr proponuje publiczności nowy sposób "czytania" programu. W sezonie 2026/2027 repertuar można będzie odkrywać poprzez pięć ścieżek kuratorskich:
 „Polska: sprawdzam!”,
 „Radykalna ciekawość”,
 „Przestrzeń doświadczeń”,
 „Powidoki historii”,
 „Rodzina w teatrze”

Polska poddana próbie
„Polska: sprawdzam!” skupia przedstawienia i działania podejmujące rozmowę o kraju, w którym żyjemy. To ścieżka poświęcona polskim mitom, społecznym lękom, przemilczeniom, konfliktom pamięci, napięciom klasowym oraz pytaniu o znaczenie wspólnoty. Teatr nie występuje tu w roli instytucji dysponującej gotowymi odpowiedziami. Staje się przestrzenią sprawdzania pojęć, obrazów i narracji, które organizują zbiorową wyobraźnię.
Ambasadorką ścieżki jest Agnieszka Holland, która zwraca uwagę na potrzebę przedstawiania współczesności w całej jej złożoności. „Polska: sprawdzam!” odpowiada na tę potrzebę teatrem politycznie czujnym, ale stroniącym od prostych tez. Sprawdza, co dzisiaj oznacza „my”, z czego budujemy wspólnotę i jakie historie nadal pozostają nieprzedstawione.
 Wśród premier znalazł się spektakl białoruskiego reżysera i dramatopisarza Mikity Iłyńczyka „E:/MIGRANCI”, przewrotnie podejmujący dialog z „Emigrantami” Sławomira Mrożka. Polska nie jest w nim krajem wyjazdu, lecz miejscem powrotu, selekcji i asymilacji.
 „Sąsiedzi” Jakuba Skrzywanka, poprzez materiały archiwalne i teksty m.in. Jana Tomasza Grossa, przyglądają się natomiast kruchości wspólnoty oraz relacjom polsko-żydowskim i polsko-ukraińskim.
 Punktem wyjścia spektaklu „Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa” Marcina Wierzchowskiego, opartego na reportażu historycznym Cezarego Łazarewicza jest śmierć krakowskiego studenta i opozycjonisty oraz historia państwowej przemocy, inwigilacji i narodzin Studenckiego Komitetu Solidarności.
 W wieńczącej sezon „Pospolitej” Macieja Buchwalda – reżysera serialowego fenomenu „Rok 1670” – i Grzegorza Uzdańskiego – autora głośnego „Wypióra” narodowa historia przyjmuje formę opowieści o dojrzewającej siedemnastolatce, która próbuje określić swoją pozycję wobec Zachodu, Wschodu i oczekiwań własnej rodziny.
Nowe premiery spotykają się w tej ścieżce z przedstawieniami, które już tworzą repertuar Narodowego Starego Teatru. Są wśród nich między innymi „Baśń o wężowym sercu”, „Halka”, „Mała Apokalipsa 20XX”, „Mam coś w głębi nie do przedstawienia. Hamlet”, „nie-boska komedia. Wszystko powiem Bogu!”, „Paw królowej”, „Piramida zwierząt”, „Straszny dwór”, „Triumf woli”, „Wesele”, „Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu” oraz „Zamknij oczy Nel. W pustyni i w puszczy. Epilog”. Powstaje w ten sposób wielogłosowa opowieść o klasie, transformacji, pamięci, kolonializmie, wolności oraz dziedziczonych sposobach wyobrażania sobie polskości.

Przeszłość, która nadal pracuje
„Powidoki historii” to ścieżka dla osób zainteresowanych klasyką, literaturą, biografiami i opowieściami, które wciąż mówią coś ważnego o współczesności. Historia nie jest tu muzealnym eksponatem, lecz żywą emocją, sporem i niedokończoną rozmową. Dawne teksty i wydarzenia zostają ponownie odczytane, zderzone z teraźniejszością i doświadczeniem kolejnych pokoleń.
Ambasadorką „Powidoków historii” jest Anna Dymna, której droga artystyczna pozostaje nierozerwalnie związana ze Starym Teatrem. Ścieżka przypomina, że pamięć instytucji istnieje nie tylko w archiwach, lecz przede wszystkim w spektaklach, przestrzeniach i ludziach, którzy przez lata ją współtworzą.
Szczególne miejsce w programie zajmuje jubileusz trzydziestolecia „Rodzeństwa” Thomasa Bernharda w reżyserii Krystiana Lupy. Spektakl, obecny na Scenie Kameralnej od 1996 roku, jest przejmującym studium rodzinnych rytuałów, niemożności porozumienia i poszukiwania bliskości. Piotr Skiba, Agnieszka Mandat i Małgorzata Hajewska-Krzysztofik od trzech dekad powracają do swoich ról, a upływ czasu staje się częścią przedstawienia. Jubileuszowi będzie towarzyszyć spotkanie z twórcami i twórczyniami, które 31 października 2026 roku poprowadzi Paweł Sztarbowski.
Do ścieżki należą również Krakowski Salon Poezji, w tym spotkanie z udziałem Ralpha Kamińskiego i Ireny Santor, oraz zwiedzanie Starego Teatru. Literatura, muzyka, aktorskie biografie i architektura pozwalają odkrywać historię poprzez głos, obecność i bezpośrednie doświadczenie miejsca.

Ciekawość jako metoda twórcza
„Radykalna ciekawość” jest propozycją dla osób gotowych wyjść poza klasyczne wyobrażenie o spektaklu, scenariuszu oraz jednoznacznym podziale na scenę i widownię. Łączy teatr z performansem, sztukami wizualnymi, muzyką, ruchem, dokumentem i nowymi mediami. Radykalność nie oznacza tu wyłącznie prowokacji. Jest gotowością do podejmowania artystycznego ryzyka, kwestionowania przyzwyczajeń i poszukiwania form adekwatnych do zmieniającej się rzeczywistości.
Ambasadorzy ścieżki, Anka i Wilhelm Sasnalowie, wskazują na ciekawość jako warunek artystycznej ewolucji. Pozwala ona pozostawać konsekwentnym w podejmowaniu ryzyka, zarówno w badaniu rzeczywistości i ludzkich emocji, jak i w poszukiwaniu nowych estetyk. „Radykalna ciekawość” proponuje więc teatr, który nie potwierdza tego, co już wiemy, lecz sprawdza, czego jeszcze nie umiemy zobaczyć, nazwać lub sobie wyobrazić.
 W premierowym „Nonfiction” Gosi Wdowik, wg powieści Julie Myerson, historia macierzyństwa i uzależnienia łączy się z pytaniem o etyczne granice przetwarzania intymnego doświadczenia w sztukę.
 „Sto spojrzeń” Choy Ka Fai przenosi widzów do roku 2044, w którym sztuczna inteligencja uczy się symulować emocje, troskę i bliskość.
 Z kolei przedstawienie Philippe’a Quesne’a wprowadzi do Starego Teatru język teatru-pejzażu, którego równoprawnymi bohaterami są przestrzeń, materia, światło i muzyka. Premierze będzie towarzyszyła wystawa obiektów i instalacji artysty zorganizowana we współpracy z Cricoteką.
Ścieżka obejmuje również przedstawienia już obecne w repertuarze, między innymi „Jogę”, „Martwe natury”, „Nieustraszoną miłość Eve Adams”, „Operę za trzy grosze”, „Requiem dla snu”, „Rewizję procesu Jezusa”, „Ziemia jest płaska” i „Wesele”. Łączy je nie jeden temat, lecz sposób pracy: gotowość do eksperymentowania z dokumentem, biografią, obrazem, muzyką, technologią i cielesnością. Program uzupełniają master class Krystiana Lupy, warsztaty dramatopisarskie, cykl „Stwórczynie” oraz spektakl taneczny Nach.

Teatr, do którego można wejść głębiej
„Przestrzeń doświadczeń” rozszerza pojęcie wizyty w teatrze. Spektakl pozostaje ważnym elementem programu, ale nie jest jedyną możliwą formą spotkania. Obejmuje koncerty, wystawy, słuchowiska, warsztaty, zwiedzanie, działania taneczne w ramach formatu Przestrzeń tańca, spotkania sąsiedzkie i projekty umożliwiające obserwowanie procesu twórczego.
Ambasadorzy ścieżki, Pat Guzik i Mateusz Kołek, proponują spojrzenie na Stary Teatr jak na żywy organizm. Można wejść w niego głębiej, zetknąć się z obrazem, dźwiękiem, ruchem, procesem twórczym i ludźmi, a także poczuć się nie tylko obserwatorem, lecz częścią wspólnego doświadczenia.
Znajdują się w niej między innymi:
 koncerty Marka Pospieszalskiego i zespołu WSPÓŁGŁOSY,
 spektakl muzyczny „Kwadrat”,
 premiera słuchowiska Radia Kraków „Dziady” w reż. Wojtka Rodaka,
 wystawy „Aktorzy przyjechali” i „Jesteś tu u siebie”,
 Weekend postkolonialny,
 Przegląd Dramaturgii Najnowszej
 nowy program MICET.
Ważną częścią ścieżki są działania pozwalające zajrzeć za kulisy i do miejsc na co dzień niedostępnych, a także poznać teatr poprzez podcast, publikację, warsztat lub spotkanie z osobami, które go tworzą.
„Przestrzeń doświadczeń” wzmacnia również dostępność programu.
 Zmysłowe zwiedzanie „Linie papilarne” odbywa się z audiodeskrypcją i tłumaczeniem na polski język migowy.
 Warsztat ruchowy „Oczy skóry” jest otwarty między innymi dla osób z alternatywną motoryką, z niepełnosprawnością wzroku oraz osób g/Głuchych.
W programie zwiedzania przewidziano oprowadzania z audiodeskrypcją, tłumaczeniem na PJM oraz rozwiązaniami przyjaznymi osobom neuroróżnorodnym. Dostępność staje się tutaj częścią artystycznego myślenia o teatrze jako wspólnej przestrzeni, a nie wyłącznie dodatkowym udogodnieniem.

Teatr jako wspólny czas rodziny
„Rodzina w teatrze” odpowiada na potrzeby rodziców, opiekunów i dzieci, które chcą wspólnie uczestniczyć w kulturze. To propozycja pozwalająca myśleć o teatrze nie tylko jako o miejscu prezentowania przedstawień, lecz także jako o bezpiecznej przestrzeni pierwszych zachwytów, ważnych pytań, spotkania z emocjami i budowania rodzinnych doświadczeń. W ramach ścieżki można obejrzeć spektakl, posłuchać literatury, zatańczyć, zajrzeć do MICET-u oraz uczestniczyć w warsztatach.
Matronat nad „Rodziną w teatrze” objęła twórczyni internetowa Anna Kosibowicz, autorka przewodnika „Kraków z Dzieckiem”, jednego z najbardziej opiniotwórczych i zaufanych kanałów parentingowych w Krakowie. Od lat pomaga rodzicom odkrywać wartościowe miejsca, wydarzenia, atrakcje i inicjatywy dla dzieci, realnie wpływając na decyzje spędzania czasu wolnego przez krakowskie rodziny.
Ważną częścią ścieżki jest program również noszący nazwę „Rodzina w teatrze”, stworzony z myślą o dorosłych, którzy chcą obejrzeć przedstawienie, ale w tym czasie potrzebują opieki dla dziecka. Rodzice i opiekunowie uczestniczą w spektaklu, podczas gdy dzieci w wieku od pięciu do dziewięciu lat biorą udział w warsztatach teatralnych, ruchowych i plastycznych prowadzonych przez edukatorów i artystów. Każdy może spędzić czas w teatrze na swój sposób, pozostając częścią tego samego wydarzenia.
Rozwiązanie to pokazuje praktyczny wymiar zmiany w myśleniu o publiczności. Teatr nie zakłada już, że wszyscy widzowie mogą uczestniczyć w kulturze na tych samych zasadach. Rozpoznaje bariery organizacyjne związane z opieką nad dziećmi i proponuje model, w którym potrzeby dorosłych oraz najmłodszych nie konkurują ze sobą. Rodzinność nie jest tu wyłącznie tematem przedstawienia, lecz zasadą organizowania wizyty w instytucji.
 Program obejmuje również przedstawienia familijne. „Bankructwo małego Dżeka” Macieja Podstawnego oparte na powieści Janusza Korczaka, podejmuje tematy pieniędzy, odpowiedzialności, solidarności i siły wspólnoty. Spektakl traktuje dzieci jak świadomych odbiorców, a dorosłym daje punkt wyjścia do dalszej rozmowy.
 Z kolei „Kopciuszek” w reżyserii Anny Smolar opowiada znaną baśń na nowo, łącząc humor i wyobraźnię z uważną rozmową o żałobie, lęku, przemijaniu oraz potrzebie nazywania trudnych doświadczeń.
Pierwsze spotkanie dziecka z teatrem nie musi jednak oznaczać udziału w pełnowymiarowym przedstawieniu.
 „Czytanki po zachodzie słońca”, przygotowywane we współpracy z Festiwalem Literatury dla Dzieci, łączą ilustrowane historie, aktorską interpretację i możliwość zajrzenia za kulisy.
 Salon Poezji dla dzieci proponuje rodzinne spotkanie z literaturą, muzyką, rytmem i żywym słowem, wolne od szkolnej presji i nadmiernie „dorosłego” tonu.
Jeszcze inny charakter ma
 Kids Rave, familijne wydarzenie taneczne z muzyką elektroniczną, kostiumami i swobodną formułą uczestnictwa. Rodziny mogą wspólnie tańczyć, odpoczywać oraz dopasowywać intensywność udziału do własnych potrzeb.
 Warsztaty MICET pozwalają natomiast odkrywać teatr przez własne działanie: ruch, głos, pisanie, pracę z materiałami, zabawę i nowe technologie.
„Rodzina w teatrze” poszerza definicję publiczności i przypomina, że relacja z instytucją kultury może rozpoczynać się bardzo wcześnie. Nie chodzi przy tym o tworzenie uproszczonego programu dla dzieci, lecz o budowanie miejsca, w którym najmłodsi są traktowani poważnie, a potrzeby rodzin zostają uwzględnione zarówno w repertuarze, jak i w organizacji wydarzeń. Teatr staje się przestrzenią bliskości i wspólnie spędzanego czasu, ale także miejscem, w którym dzieci oraz dorośli mogą doświadczać tych samych historii na różne sposoby.
Pięć ścieżek pokazuje Narodowy Stary Teatr jako instytucję, w której różne sposoby uczestnictwa są tak samo ważne. Można przyjść na przedstawienie podejmujące rozmowę o Polsce, przyjrzeć się temu, jak historia pozostawia ślady we współczesności, wybrać wydarzenie przekraczające granice tradycyjnego teatru, wziąć udział w warsztacie lub koncercie albo spędzić czas w teatrze razem z dzieckiem. Można także podążać za jednym tematem i obserwować, jak zmienia się on w zależności od języka, medium i artystycznej perspektywy.

(na podstawie materiałów prasowych)

Autor:

Justyna Nowicka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Znamy plany Narodowego Starego Teatru na nowy sezon

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Po ponad 400 latach znów spoczną w tarnowskiej katedrze. Szykuje się książęcy pogrzeb

Czarna seria na małopolskich drogach. Zginęło już 19 motocyklistów