Kraków z apetytem na umieszczenie Lajkonika na Liście Unesco

Kraków
Czwartek, 2019.09.19 16:09 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 00:53 )

Kraków z apetytem na kolejny wpis na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Po szopkarstwie, miasto chciałoby podnieść rangę harców Lajkonika, a także - w dłuższej perspektywie - odgrywania hejnału.

Fot. Marek Lasyk

Posłuchaj, co mówi Zbigniew Glonek, który od ponad 30 lat wciela się w rolę Lajkonika

Pochód Lajkonika

fot. PAP/Jacek Bednarczyk

1 / 7

Która z krakowskich tradycji jest najważniejsza? Zdania są podzielone - jedni mówią, że szopkarstwo. A inni?

- Najważniejsza, żywa i najstarsza (tradycja) to jest właśnie Lajkonik, którego dzieje giną w pomroce dziejów - przekonuje Michał Kozioł, krakauerolog, który ma co najmniej kilkaset dowodów na wyższość Krakowa nad resztą świata. "Zdarzało się, że pochód Lajkonika nie był miłym spacerem, ale wręcz permanentną bójką rozciągnięta w czasie i przestrzeni. Znamy przykład z przełomu XIX i XX wieku, gdzie młodzieńca grającego rolę Lajkonika skazano wyrokiem za pobicie kobiety. Tłumaczył się wtedy, że bronił się przed agarami, a że oberwała jakaś kobieta - to nie jego wina. Teraz pochód jest zupełnie inny" - przypomina Michał Kozioł.

Lajkonik, czyli jeździec harcujący na drewnianym koniku, przebrany w strój tatarski pojawia się na ulicach Krakowa raz do roku. Rozdając razy buławą, obdarowuje szczęściem. Początki tego zwyczaju sięgają XIX wieku. Od ponad 30 lat w rolę Lajkonika wciela się Zbigniew Glonek:

- Ten pióropusz wędruje tutaj, w to miejsce, i przy tańcu wydaje dźwięki. Jest buława, koszyczek. Buława ma szczególne znaczenie, ponieważ uderzenie nią przynosi szczęście przez cały rok. Jeśli krakowianie wierzą w tę tradycję, to trzeba ich uderzać. Niech się cieszą przez cały rok.

A wiara w tę tradycję w Krakowie jest ogromna. Miasto stara się, aby po szopkarstwie, które jest pierwszą polską praktyką wpisaną na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, wpisać harce Lajkonika - mówi Robert Piaskowski, pełnomocnik prezydenta Krakowa do spraw kultury:

- Pochód Lajkonika jest na dobrej drodze. Na tej samej drodze było szopkarstwo krakowskie. Obydwa te zwyczaje zostały wpisane w 2014 r. na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa.

Myślę, że orszak Lajkonika czeka ten sam los, jest już wpisany, jest w procedurze, więc mamy nadzieję nadzieję, że pochód Lajkonika, z którym Kraków jest tak ściśle kojarzony niebawem się też wyłoni. O konieczności, czy wręcz nieuchronności wpisania pochodu Lajkonika na listę jest także przekonany Michał Niezabitowski, dyrektor Muzeum Krakowa, ale podkreśla jednocześnie, że to wymaga czasu:

- Ja jestem przekonany, że to nie tylko jest szansa. To jest oczywista oczywistość, że tak się stanie. Niestety, te wszystkie działania związane z listami, certyfikatami międzynarodowymi, zwłaszcza w tych trybach Unesco, one są czasochłonne.

To jednak nie zraża krakowskich urzędników, którym marzy się podniesienie rangi nie tylko tego zwyczaju, ale również odgrywania hejnału. Tutaj pierwszym krokiem będą starania, by wpisać tę praktykę na krajową listę.

- Na pewno będziemy w tej sprawie rozmawiać ze strażą pożarną, z hejnalicą. Tak żeby ich zainspirować. Warto, żeby zostało to dostrzeżone też przez gremia związane z Unesco, choćby po to, żeby ta tradycja przetrwała. Że ona jest żywa, że jest potrzebna, że organizuje nasz codzienny rytm i kalendarz naszych codziennych spraw tu, w Krakowie. Że słyszymy ten hejnał w nocy i o poranku i że przez lata był najdłużej nadawanym sygnałem radiowym to jest jakimś fenomenem kulturowym na pograniczu tradycji, legend, zwyczajów miejskich, rytuałów społecznych - mówi Robert Piaskowski.

Co na to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego? Anna Bocian, rzeczniczka resortu przypomina, jaka jest procedura. "Depozytariusze tradycji wpisanych na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego mogą się ubiegać o wpis na reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Składają w tym celu stosowne oświadczenie woli. Wówczas rada ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego jako organ opiniodawczy przy ministrze kultury i dziedztwa narodowego analizuje raz w roku takie deklaracje i rekomenduje ministrowi określone tradycje. To zwiększa szansę na pozytywną decyzję komitetu" - tłumaczy Anna Bocian.

Nieoficjalnie mówi się, że Lajkonik będzie musiał jeszcze chwilę poczekać. Większe szanse ma teraz np. bartnictwo.

(Magdalena Zbylut-Wiśniewska/sp,ew)

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze.

Zastrzegamy sobie prawo publikacji wybranych opinii.

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Kraków z apetytem na umieszczenie Lajkonika na Liście Unesco

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Reprezentacja Polski w hokeju o krok od awansu do światowej elity

Jak zbudować męską garderobę, która zawsze wygląda dobrze?

Wawel prezentuje sztukę antyczną z kolekcji Karola Lanckorońskiego

„Chopinowi - Duda – Gracz” . Obrazy z wyjątkowego malarskiego cyklu w Pałacu Sztuki w Krakowie

Czy można wziąć pożyczkę tylko z dowodem osobistym?

Rozwód bez prawnika jest możliwy, ale profesjonalne wsparcie to polisa ubezpieczeniowa

Nowa linia kolejowa z Krakowa do Buska-Zdroju? Samorządy chcą połączyć dwa województwa

Kraków awansował w europejskim rankingu. „Miasto korzysta ze swojego potencjału”

Krakowska Rada Przedsiębiorczości ma połączyć miasto i biznes

Laureatka i książki nominowane do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Kraków znów otwiera miejskie bramy. Wraca ceremoniał sprzed trzech wieków

Pierwsze polskie truskawki już na straganach. Ceny mogą zaskoczyć

Aleksander Miszalski podsumowuje dwa lata swojej kadencji. "Nie ustrzegłem się błędów"

Mieszkaniowy boom w Chrzanowie. Powstaną trzy nowe osiedla

Wypadek w Biadolinach Szlacheckich. Lądował LPR

Szpital im. Jana Pawła II w Krakowie otworzył nowoczesny oddział transplantologii

Depresja w sporcie. "Dla jednych sufit, dla innych podłoga" - reportaż Ewy Szkurłat

Wisła Kraków o krok od powrotu do Ekstraklasy. W piątek mecz z Chrobrym Głogów

Ekopiknik w tężni solankowej Kopalni Soli „Wieliczka”

„To zmieniło nie tylko moją pracę, ale całe życie”. Konsul Ukrainy opuszcza Kraków

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Kraków z apetytem na umieszczenie Lajkonika na Liście Unesco

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Reprezentacja Polski w hokeju o krok od awansu do światowej elity

Jak zbudować męską garderobę, która zawsze wygląda dobrze?

Wawel prezentuje sztukę antyczną z kolekcji Karola Lanckorońskiego

„Chopinowi - Duda – Gracz” . Obrazy z wyjątkowego malarskiego cyklu w Pałacu Sztuki w Krakowie

Czy można wziąć pożyczkę tylko z dowodem osobistym?

Rozwód bez prawnika jest możliwy, ale profesjonalne wsparcie to polisa ubezpieczeniowa

Nowa linia kolejowa z Krakowa do Buska-Zdroju? Samorządy chcą połączyć dwa województwa

Kraków awansował w europejskim rankingu. „Miasto korzysta ze swojego potencjału”

Krakowska Rada Przedsiębiorczości ma połączyć miasto i biznes

Laureatka i książki nominowane do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej

Kraków znów otwiera miejskie bramy. Wraca ceremoniał sprzed trzech wieków

Pierwsze polskie truskawki już na straganach. Ceny mogą zaskoczyć

Aleksander Miszalski podsumowuje dwa lata swojej kadencji. "Nie ustrzegłem się błędów"

Mieszkaniowy boom w Chrzanowie. Powstaną trzy nowe osiedla

Wypadek w Biadolinach Szlacheckich. Lądował LPR

Szpital im. Jana Pawła II w Krakowie otworzył nowoczesny oddział transplantologii

Depresja w sporcie. "Dla jednych sufit, dla innych podłoga" - reportaż Ewy Szkurłat

Wisła Kraków o krok od powrotu do Ekstraklasy. W piątek mecz z Chrobrym Głogów

Ekopiknik w tężni solankowej Kopalni Soli „Wieliczka”

„To zmieniło nie tylko moją pracę, ale całe życie”. Konsul Ukrainy opuszcza Kraków

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię