- A
- A
- A
Radio Kraków w Tatrzańskim Parku Narodowym
Słuchajcie Radia Kraków w piątek! Nadajemy prosto z Tatrzańskiego Parku Narodowego.Piątkowy program "Przed hejnałem" prosto z Doliny Kościeliskiej!
Chronią przyrodę dla przyszłych pokoleń
Tatry to jedyny w Polsce obszar o charakterze wysokogórskim. Był on zatem zawsze trudniej dostępny, a trudne warunki życia powodowały, że przez wiele wieków teren ten nie był zagospodarowany przez człowieka. Dawało to możliwość swobodnego działania sił przyrody i uchroniło Tatry przed większymi przekształceniami. W zasadzie bez wpływu na stan przyrody pozostała działalność człowieka w średniowieczu. Wędrowne pasterstwo wołoskie (od XIII wieku) czy też ekspedycje poszukiwaczy skarbów nie odcisnęły na przyrodzie Tatr trwałego piętna. Dopiero działalność przemysłowa (górnictwo i hutnictwo) dokonała istotnych zmian w przyrodzie i to zwłaszcza w XVIII i XIX wieku.
Wybitne nie tylko w skali kraju i ciągle jeszcze dobrze zachowane walory przyrodnicze Tatr zostały "odkryte" na przełomie wieków XVIII i XIX przez uczonych, którzy dotarli w Tatry. Ich prace wydobyły na światło dzienne bogactwo przyrody i jej specyficzny, niepowtarzalny charakter. Bardzo szybko też okazało się, że walory te są coraz bardziej zagrożone i że istnieje potrzeba ich ochrony. Stąd w latach 80. XIX wieku pojawiły się pierwsze koncepcje objęcia Tatr ochroną w formie parku narodowego na wzór pierwszego w świecie amerykańskiego parku narodowego w Yellowstone. Z różnych jednak powodów (własnościowych, finansowych) idea parku narodowego nie mogła być przez dziesięciolecia zrealizowana. Ostatecznie Tatrzański Park Narodowy został utworzony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 roku i rozpoczął działalność z dniem 1 stycznia 1955 roku.
Powierzchnia parku wynosi 21197 ha i pod tym względem zaliczany jest do jednych z większych parków narodowych w Polsce. Około 70 proc. powierzchni parku zajmują lasy i zarośla kosodrzewiny, a pozostałe 30 proc. to murawy wysokogórskie, skały i wody. Ochroną ścisłą objęte jest prawie 11,5 tys. ha powierzchni, w tym całe piętro hal i turni, piętro kosodrzewiny oraz częściowo również lasy regla górnego i dolnego. Ochrona ścisła polega na ochronie procesów zachodzących w środowisku naturalnym.
Symbolem Tatr jest kozica, która wpisała się w świadomość mieszkańców Podhala jako przykład swobody i umiłowania gór. Łowy na nią stanowiły spełnienie marzeń i pragnień kolejnych pokoleń myśliwych. Była i wciąż jest bohaterką ludowych gadek i opowieści, piosenek oraz pieśni, motywem malowideł na szkle, rzeźb i płaskorzeźb. Od niej wywodzą się lokalne nazwy: Kozi Wierch, Kozia Dolina, Kozi Grzbiet itp. Dla obu transgranicznych tatrzańskich parków narodowych – polskiego TPN oraz słowackiego TANAP – powstałych w połowie minionego wieku kozica stała się godłem i zarazem nadrzędnym celem ochrony.
Z kolei przeciągłe i przenikliwe gwizdy świstaków od zawsze wypełniały tatrzańskie doliny. Od tych charakterystycznych odgłosów pochodzi polska nazwa gatunkowa – świstak. Z nazwą tych zwierząt związane są liczne nazwy topograficzne w Tatrach: Świstowa Czuba, Świstówka, Świstowa Dolina itd. "Królem" drapieżników lądowych jest niedźwiedź.Maksymalny ciężar karpackich osobników przekracza 350 kg. Pomimo krępej, niezgrabnej budowy ciała potrafi szybko biegać, skakać, pływać i wspinać się na drzewa i skały. W galopie na krótkich dystansach osiąga prędkość ponad 50 km/godz. W Tatrach pokonuje trasy dostępne tylko dla taterników.
(Ewa Szkurłat/ew)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
09:50
Wypadek w Biskupicach. Nieoficjalnie: naczelnik OSP, który zginął, jechał do akcji po wezwaniu z aplikacji
-
09:41
Teatr Variete przygotował pierwszy autorski musical - „Czarownice”. ZDJĘCIA
-
09:26
Międzynarodowy skandal po incydencie w Sejmie. Izrael ostro reaguje
-
09:25
Drzewa na Rynku Głównym w Krakowie pojawią się najwcześniej jesienią
-
09:08
Krakowianki, które zmieniają rzeczywistość. Wręczono nagrody im. Bujwidowej
-
08:53
Ormuz: blokada czy sito? Statki przeciekają przez „szczelną zaporę”
-
08:15
Rafał Komarewicz (Centrum) o zachowaniu posła Berkowicza w Sejmie: "To haniebne"
-
08:01
W Tatrach na śniegu możliwe żółte osady. Co jest przyczyną?
-
07:42
Kosze dalej od przystanków. Kraków rozwiąże problem palaczy?
-
07:30
Obrońcy oskarżonych o zabójstwo Iwony Cygan: "Nie było żadnej zmowy milczenia i miasteczka zbrodni w Szczucinie"
-
07:13
Zmętnienie wody w Mszanie Dolnej. Sanepid wydał zalecenia
-
06:59
Noga z gazu! Policja ruszyła z masowymi kontrolami prędkości
-
06:41
Krakowski policjant miał umawiać się na intymne spotkania z dziećmi. Został zawieszony
-
06:24
Chłodna i deszczowa środa w Małopolsce. W nocy jeszcze zimniej, miejscami mgły i ślisko
-
06:01
Wrze w kopalni Janina. "Nie można dopuścić do niekontrolowanego upadku sektora"
-
22:10
Pierwszy tunel na trasie Podłęże-Piekiełko wydrążony
-
21:23
Tragiczny wypadek w Biskupicach. Nie żyje naczelnik OSP jadący do akcji
-
20:57
Wydadzą Ziobrę i Romanowskiego? Węgierska zmiana i jej konsekwencje
-
20:46
Najdłuższy tunel w Polsce wydrążony. Po dziesięciu miesiącach pracy „Jadwiga” może wreszcie odpocząć!
-
19:29
„To rzeczy niebywałe”. Adam Szostkiewicz o konflikcie Trumpa z papieżem
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze