- A
- A
- A
Radio Kraków w Tatrzańskim Parku Narodowym
Słuchajcie Radia Kraków w piątek! Nadajemy prosto z Tatrzańskiego Parku Narodowego.Piątkowy program "Przed hejnałem" prosto z Doliny Kościeliskiej!
Chronią przyrodę dla przyszłych pokoleń
Tatry to jedyny w Polsce obszar o charakterze wysokogórskim. Był on zatem zawsze trudniej dostępny, a trudne warunki życia powodowały, że przez wiele wieków teren ten nie był zagospodarowany przez człowieka. Dawało to możliwość swobodnego działania sił przyrody i uchroniło Tatry przed większymi przekształceniami. W zasadzie bez wpływu na stan przyrody pozostała działalność człowieka w średniowieczu. Wędrowne pasterstwo wołoskie (od XIII wieku) czy też ekspedycje poszukiwaczy skarbów nie odcisnęły na przyrodzie Tatr trwałego piętna. Dopiero działalność przemysłowa (górnictwo i hutnictwo) dokonała istotnych zmian w przyrodzie i to zwłaszcza w XVIII i XIX wieku.
Wybitne nie tylko w skali kraju i ciągle jeszcze dobrze zachowane walory przyrodnicze Tatr zostały "odkryte" na przełomie wieków XVIII i XIX przez uczonych, którzy dotarli w Tatry. Ich prace wydobyły na światło dzienne bogactwo przyrody i jej specyficzny, niepowtarzalny charakter. Bardzo szybko też okazało się, że walory te są coraz bardziej zagrożone i że istnieje potrzeba ich ochrony. Stąd w latach 80. XIX wieku pojawiły się pierwsze koncepcje objęcia Tatr ochroną w formie parku narodowego na wzór pierwszego w świecie amerykańskiego parku narodowego w Yellowstone. Z różnych jednak powodów (własnościowych, finansowych) idea parku narodowego nie mogła być przez dziesięciolecia zrealizowana. Ostatecznie Tatrzański Park Narodowy został utworzony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 roku i rozpoczął działalność z dniem 1 stycznia 1955 roku.
Powierzchnia parku wynosi 21197 ha i pod tym względem zaliczany jest do jednych z większych parków narodowych w Polsce. Około 70 proc. powierzchni parku zajmują lasy i zarośla kosodrzewiny, a pozostałe 30 proc. to murawy wysokogórskie, skały i wody. Ochroną ścisłą objęte jest prawie 11,5 tys. ha powierzchni, w tym całe piętro hal i turni, piętro kosodrzewiny oraz częściowo również lasy regla górnego i dolnego. Ochrona ścisła polega na ochronie procesów zachodzących w środowisku naturalnym.
Symbolem Tatr jest kozica, która wpisała się w świadomość mieszkańców Podhala jako przykład swobody i umiłowania gór. Łowy na nią stanowiły spełnienie marzeń i pragnień kolejnych pokoleń myśliwych. Była i wciąż jest bohaterką ludowych gadek i opowieści, piosenek oraz pieśni, motywem malowideł na szkle, rzeźb i płaskorzeźb. Od niej wywodzą się lokalne nazwy: Kozi Wierch, Kozia Dolina, Kozi Grzbiet itp. Dla obu transgranicznych tatrzańskich parków narodowych – polskiego TPN oraz słowackiego TANAP – powstałych w połowie minionego wieku kozica stała się godłem i zarazem nadrzędnym celem ochrony.
Z kolei przeciągłe i przenikliwe gwizdy świstaków od zawsze wypełniały tatrzańskie doliny. Od tych charakterystycznych odgłosów pochodzi polska nazwa gatunkowa – świstak. Z nazwą tych zwierząt związane są liczne nazwy topograficzne w Tatrach: Świstowa Czuba, Świstówka, Świstowa Dolina itd. "Królem" drapieżników lądowych jest niedźwiedź.Maksymalny ciężar karpackich osobników przekracza 350 kg. Pomimo krępej, niezgrabnej budowy ciała potrafi szybko biegać, skakać, pływać i wspinać się na drzewa i skały. W galopie na krótkich dystansach osiąga prędkość ponad 50 km/godz. W Tatrach pokonuje trasy dostępne tylko dla taterników.
(Ewa Szkurłat/ew)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:55
Mistrzostwa świata zaczynają się w domu. O piłce, rodzinie i wychowaniu przez sport
-
21:34
Głośno, kolorowo i z pomysłem. Parada Maszkaronów przyciągnęła Tarnowian i turystów
-
21:01
Powojenne znaki pamięci wyeksponowane przy wejściu do Muzeum Auschwitz
-
20:33
Najlepsi młodzi naukowcy nagrodzeni. Stypendia START wręczono w Krakowie
-
20:10
Murale zamiast bazgrołów. Uczniowie zmieniają oblicze szkoły na Prądniku Czerwonym
-
19:31
728 osób, jeden transport, początek tragedii. 86. rocznica pierwszej deportacji do Auschwitz
-
19:07
Krakowska Linia Muzealna znów w trasie. Na tory wyjadą historyczne pojazdy
-
18:33
Sportowy weekend pod Tatrami. Jedni biegali po górach, inni się wspinają na czas
-
17:55
Średniowieczny klimat wrócił na wzgórze zamkowe w Tarnowie. ZDJĘCIA
-
17:21
Noc Teatrów wraca do Krakowa. Darmowe spektakle i plenerowe widowiska
-
16:55
Wypadek w stadninie w Michałowicach. Koń przewrócił się na nastolatkę
-
16:39
Tour de France... na Podhalu. W niedzielę utrudnienia na drogach
-
16:12
Wakacyjne zmiany na kolei. Nowe połączenia, ale też utrudnienia w Małopolsce
-
15:41
Zamek w Dębnie doczekał się remontu. Prace potrwają do 2028 roku
-
15:03
Otwarto pierwszy odcinek linii Nowy Sącz – Chabówka. Od niedzieli wracają pociągi
-
14:38
Klasyki na ulicach Podhala
-
14:35
Apoloniusz Tajner ponownie prezesem Polskiego Związku Narciarskiego
-
14:21
Otwarcie trasy kolejowej z Nowego Sącza do Marcinkowic
-
14:09
„Ex Machina”. Kiedy maszyna staje się człowiekiem?
-
10:45
Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze