- A
- A
- A
Radio Kraków w Tatrzańskim Parku Narodowym
Słuchajcie Radia Kraków w piątek! Nadajemy prosto z Tatrzańskiego Parku Narodowego.Piątkowy program "Przed hejnałem" prosto z Doliny Kościeliskiej!
Chronią przyrodę dla przyszłych pokoleń
Tatry to jedyny w Polsce obszar o charakterze wysokogórskim. Był on zatem zawsze trudniej dostępny, a trudne warunki życia powodowały, że przez wiele wieków teren ten nie był zagospodarowany przez człowieka. Dawało to możliwość swobodnego działania sił przyrody i uchroniło Tatry przed większymi przekształceniami. W zasadzie bez wpływu na stan przyrody pozostała działalność człowieka w średniowieczu. Wędrowne pasterstwo wołoskie (od XIII wieku) czy też ekspedycje poszukiwaczy skarbów nie odcisnęły na przyrodzie Tatr trwałego piętna. Dopiero działalność przemysłowa (górnictwo i hutnictwo) dokonała istotnych zmian w przyrodzie i to zwłaszcza w XVIII i XIX wieku.
Wybitne nie tylko w skali kraju i ciągle jeszcze dobrze zachowane walory przyrodnicze Tatr zostały "odkryte" na przełomie wieków XVIII i XIX przez uczonych, którzy dotarli w Tatry. Ich prace wydobyły na światło dzienne bogactwo przyrody i jej specyficzny, niepowtarzalny charakter. Bardzo szybko też okazało się, że walory te są coraz bardziej zagrożone i że istnieje potrzeba ich ochrony. Stąd w latach 80. XIX wieku pojawiły się pierwsze koncepcje objęcia Tatr ochroną w formie parku narodowego na wzór pierwszego w świecie amerykańskiego parku narodowego w Yellowstone. Z różnych jednak powodów (własnościowych, finansowych) idea parku narodowego nie mogła być przez dziesięciolecia zrealizowana. Ostatecznie Tatrzański Park Narodowy został utworzony na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 roku i rozpoczął działalność z dniem 1 stycznia 1955 roku.
Powierzchnia parku wynosi 21197 ha i pod tym względem zaliczany jest do jednych z większych parków narodowych w Polsce. Około 70 proc. powierzchni parku zajmują lasy i zarośla kosodrzewiny, a pozostałe 30 proc. to murawy wysokogórskie, skały i wody. Ochroną ścisłą objęte jest prawie 11,5 tys. ha powierzchni, w tym całe piętro hal i turni, piętro kosodrzewiny oraz częściowo również lasy regla górnego i dolnego. Ochrona ścisła polega na ochronie procesów zachodzących w środowisku naturalnym.
Symbolem Tatr jest kozica, która wpisała się w świadomość mieszkańców Podhala jako przykład swobody i umiłowania gór. Łowy na nią stanowiły spełnienie marzeń i pragnień kolejnych pokoleń myśliwych. Była i wciąż jest bohaterką ludowych gadek i opowieści, piosenek oraz pieśni, motywem malowideł na szkle, rzeźb i płaskorzeźb. Od niej wywodzą się lokalne nazwy: Kozi Wierch, Kozia Dolina, Kozi Grzbiet itp. Dla obu transgranicznych tatrzańskich parków narodowych – polskiego TPN oraz słowackiego TANAP – powstałych w połowie minionego wieku kozica stała się godłem i zarazem nadrzędnym celem ochrony.
Z kolei przeciągłe i przenikliwe gwizdy świstaków od zawsze wypełniały tatrzańskie doliny. Od tych charakterystycznych odgłosów pochodzi polska nazwa gatunkowa – świstak. Z nazwą tych zwierząt związane są liczne nazwy topograficzne w Tatrach: Świstowa Czuba, Świstówka, Świstowa Dolina itd. "Królem" drapieżników lądowych jest niedźwiedź.Maksymalny ciężar karpackich osobników przekracza 350 kg. Pomimo krępej, niezgrabnej budowy ciała potrafi szybko biegać, skakać, pływać i wspinać się na drzewa i skały. W galopie na krótkich dystansach osiąga prędkość ponad 50 km/godz. W Tatrach pokonuje trasy dostępne tylko dla taterników.
(Ewa Szkurłat/ew)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
15:23
Razem chce nocnego pociągu Kraków–Katowice. Jest petycja
-
15:00
"Pokazujemy Warhola, o którym mało kto wie"
-
14:46
Język łemkowski doceniony. To nośnik pamięci i tożsamości
-
14:34
Łemkowski dom – architektura zapomnianej tożsamości
-
14:09
Znaleziska archeologiczne nie opóźnią remontu węzła Bagatela
-
13:39
Barok na Spiszu Niedzica 2026
-
13:22
Muzyka Zaklęta w Drewnie 2026 – pięć dni muzyki w najpiękniejszych drewnianych zabytkach Małopolski
-
12:52
Upał zatrzymuje pociągi. Wielu pasażerów czeka na Dworcu Głównym w Krakowie
-
12:34
Cielak spacerował ulicami Tarnowa. Policja odnalazła właściciela
-
12:33
Nie tylko Chopin. Polski Paryż, którego nie znamy
-
11:42
„Orkisz i płaskurka mają przyszłość”. Tak zmiany klimatu wpływają polskie rolnictwo
-
11:40
Tak gorąco pod Tatrami jeszcze nie było. Padł rekord
-
11:17
Seria zdarzeń drogowych w Małopolsce. Kierowcy muszą liczyć się z utrudnieniami
-
11:09
Gąsieniczka z wnętrza liścia miąższ wyjada
-
11:06
Zderzenie karetki z samochodem na DK75. Jedna osoba ranna
-
10:40
Cracovia Sacra 2026 w Centrum Kultury Podgórza ¬- 5 wyjątkowych wydarzeń
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 8. - Zniknęły rodzinne apteki. Jak PRL zmienił farmację w Krakowie
-
15:05
Dieta a zdrowa skóra. Fakty, mity i to, co naprawdę działa
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 7. - Bez nich medycyna nie mogłaby istnieć
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze