Podgórze. Ze zbiorów Muzeum Krakowa, sygn. MHK-965-VIII
Skąd pojawił się Park Bednarskiego?
Park obecnie nazwany Parkiem im. Wojciecha Bednarskiego, na początku był Parkiem Miejskim w Podgórzu. To jeden z pierwszych przykładów w Europie i chyba pierwszy na ziemiach polskich zagospodarowania terenu po kopalniach, czy po wydobyciu wapienia.
Ta idea zdrowego ducha w zdrowym ciele, idea dbania o swoją tężyznę, o relaks, pojawiła się pod koniec XIX wieku. Wówczas pojawił się Park Jordana, Park Krakowski. Posiadano już świadomość, że najlepiej jest odpoczywać na świeżym powietrzu, wśród zieleni. W Parku Bednarskiego pojawiły się aleje spacerowe, korty tenisowe, przestrzeń, w której bawiły się dzieci.
Lata 20. XX wieku. Ze zbiorów Muzeum Krakowa, sygn. MHK-3332-VIII k
Były skandale?
Niewątpliwie wyrazem postępowości było to, że przy podgórskim Sokole powstała żeńska sekcja gimnastyczna. Niewątpliwie wyrazem postępowości było to, że jak otwarto kręgielnie, to rozgrywano mieszane, damsko-męskie mecze. Ale na początku XX wieku, w ramach pokazu corocznego zdecydowano, że sekcja żeńska wystąpi z ćwiczeniami gimnastycznymi w Parku Bednarskiego.
Rzeczą oczywistą jest, że do ćwiczeń nie przystępuje się w długiej sukni, tylko należało się ubrać w trykoty. Te trykoty tamtejsze nie były aż tak otwarte, ale już pokazanie samych łydek powodowało zgorszenie w pewnych kręgach. Pierwszy pokaz pań w Parku Bednarskiego cieszył się wielkim wzięciem, szczególnie młodzieży męskiej i starszej młodzieży męskiej. Kobiety też przyszły zobaczyć, jak można aktywnie ćwiczyć nie wzbudzając już nadmiernej sensacji. Fakt jest faktem, że panie po raz pierwszy pokazały łydki w Parku Bednarskiego.
Ślizgawka, ok. 1930. Ze zbiorów Muzeum Krakowa, sygn. MHK-6432-N-2
Początek tego parku to była rekultywacja terenów poprzemysłowych, bo Podgórze było miastem przemysłowym.
Tak, Podgórze było miastem przemysłowym i żyło z przemysłu budowlanego głównie. Wokół Krakowa było mało przemysłu, więc ten przemysł wydobywczy wapienny, który zapewniał dostęp do materiałów budowlanych, też był takim motorem napędowym dla rozwijającego się miasta, był postrzegany jako coś niezwykle atrakcyjnego.
Park Bednarskiego ok. 1900. Ze zbiorów Muzeum Krakowa, sygn. MHK-3340-VIII k
Mieszkańcy to byli głównie robotnicy, pracownicy tych różnych zakładów przemysłowych?
Chętnie mówimy o Libanie, o Baruchu, o Matecznym, o Bednarskim, czyli o elicie. Ale trzeba pamiętać, że ta elita tworząc przemysł ściągnęła z okolic różnych ludzi, którzy chcieli tu pracować. Po pierwsze, łatwiej było zdobyć obywatelstwo w Podgórzu niż w Krakowie. Po drugie, ci ludzie chcieli pracować i się rozwijać. Stąd to określenie, które propaguje Melania Tutak, że Podgórze było Małą Ameryką.
I to dla mieszkańców powstały tereny zielone, żeby oni mogli odpocząć. To dla nich redemptoryści przyjechali do Podgórza, zbudowali kościół, utworzyli Duszpasterstwo Ludzi Biednych i Robotniczych. To dla dla panien biednych, robotniczych, Agnieszka Jałbrzykowska otworzyła pensję. Dla młodzieży rzemieślniczej powstała szkoła. Dla nich w końcu powstał park.
Tego czasu wolnego naprawdę nie było za dużo, ale z drugiej strony ludzie w naturalny sposób chcieli być ze sobą.
Tzw. wglębnik, lata 60. XX wieku. Ze zbiorów Muzeum Krakowa, sygn. MHK-1913-N-3
Mówimy Bednarski. Mówimy Liban, mówimy Mateczny. Nie zawsze zdając sobie sprawę, że za tymi takimi nazwami, stoją konkretne nazwiska, stoją konkretni ludzie. Kim był Bednarski?
Wojciech Bednarski jako dwudziestoparoletni człowiek przyjechał do Podgórza po to, żeby być nauczycielem. Musiał być nauczycielem dobrym i w ogóle pedagogiem dobrym, jeżeli Rada Miasta powierzyła mu z czasem rolę kierownika dosyć dużej szkoły, obecnie to Zespół Szkół Gastronomicznych. to była potężna placówka do kierowania. Musiał mieć też zacięcie takie społecznikowskie, bo angażował się w wiele inicjatyw. To, że będąc matematykiem właściwie głównie, zajął się przyrodą, to pokazuje, że był trochę taka niespokojna dusza.
Być może to był wpływ zapachu tuberozy, które uwielbiał. Kwiatu, który jest rzadkością teraz. Przepięknie pachnie, troszeczkę oszołamiające. Więc może to tuberozowe oszołomienie na to miało wpływ.
Posłuchaj całej rozmowy.
Julia i Wojciech Bednarscy w ogrodzie, ok. 1910, www.zzm.krakow.pl
Wyślij opinię na temat artykułu
Komentarze (0)
Brak komentarzy
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.
Amet architecto
asperiores deleniti dicta dolores earum illo iste
Posłuchasz nas
Kraków 101.6 MHz
Tarnów 101 MHz
Zakopane 100 MHz
Andrychów 98.8 MHz
Gorlice 97.4 MHz
Krynica-Zdrój 102.1 MHz
Rabka-Zdrój 87.6 MHz
Szczawnica 90 MHz
Nowy Sącz 90 MHz
