Radio Kraków
  • A
  • A
  • A
share

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 16.07. 2023 r.

ŚWIDNICA (fot. Kateryna Baiduzha/Wikipedia)

ZAGADKA HISTORYCZNA (16.07)

Śląska astronomka urodzona w ŚWIDNICY w 1610 r. , a zmarła w BYCZYNIE w roku 1664.

Starannie wykształcona, znała 7 języków: grecki, łacinę, francuski, niemiecki, polski, włoski oraz hebrajski.

Interesowała się astronomią, matematyką, medycyną i historią.

(fot. Sueroski/Wikipedia)

(fot. Sueroski/Wikipedia)

Po 1630 r. z dachu swego domu w Świdnicy ("Dom pod Złotym Chłopkiem" istnieje do dziś) obserwowała planety Wenus i Jowisz, pracując w nocy, a śpiąc w dzień.

Jest autorka pracy "URANIA PROPITIA", będącej udoskonaleniem Tablic rudolfińskich Keplera (katalog astronomiczny z 1627 r.)

Portret Johannesa Keplera 1620 r. (fot. August Kohler/Wikipedia)

Portret Johannesa Keplera 1620 r. (fot. August Kohler/Wikipedia)

Wydane w 1650 r. w OLEŚNICY roku dzieło "URANIA PROPITIA", liczące 552 strony, zostało napisane po łacinie oraz po niemiecku i dedykowane cesarzowi FERDYNANDOWI III HABSBURGOWI (1608 -1657).

(Śląsk wchodził wówczas w skład monarchii Habsburgów).

Proszę podać imię i nazwisko tej uczonej.

ADRES INTERNETOWY: [email protected]

                                          do godz. 7.30 dnia 16.07. 2023 r.

UPOMINKI:

książka LESZKA MAZANA "Polska Praga czyli dlaczego Matejko lubił knedle"

2 książki Barbary Szczepańskiej "Judyty" - „KOBIETA NAROŻNA"

2 egzemplarze 28 numeru półrocznika "ILCUSIANA".

J. Matejko przed 1883 r. (fot. Jules Mien/Wikipedia)

J. Matejko przed 1883 r. (fot. Jules Mien/Wikipedia)

Rok 2023 Senat RP ustanowił Rokiem Jana Matejki.


Ale nie tylko z tego powodu warto wiedzieć, że genialny mistrz historycznego malarstwa wyjeżdżał z rodziną na wycieczki.


24 czerwca 1868 r. w dniu swoich trzydziestych urodzin wraz z żoną oraz dziećmi zwiedził kopalnię soli w WIELICZCE.

Komora Michałowice ( fot. z archiwum Mueum Żup Krakowskich Wieliczka)

Komora Michałowice ( fot. z archiwum Mueum Żup Krakowskich Wieliczka)

W tym roku obowiązywała już opłata za zwiedzanie, a ponadto odwiedzający przed zjazdem mogli wpisać się do książki gości zwanej "Księgą Obcych".


Zachował się lakoniczny wpis artysty.

Pobyt w wielickich podziemiach zaowocował namalowaniem w latach 1869 -1879 obrazu "Zjazd Bethmana i Kościeleckiego do kopalni w czasie pożaru w 1510 r.

Być może pobyt w kopalni skłonił Jana Matejkę też do namalowania portretu patronki górników solnych św. Kingi (wówczas jeszcze błogosławionej).

A jakie były dalsze losy tych obrazów?  - wyjaśnia historyk BARBARA KONWERSKA, zastępca dyrektora d/s naukowo - badawczych Muzeum Żup Krakowskich WIELICZKA.

Posłuchaj!

(fot. Zbigniew Put/Wikipedia)

(fot. Zbigniew Put/Wikipedia)

MICHAŁ KOZIOŁ  - znawca historii Krakowa i baczny analityk galicyjskiej prasy przełomu wieków, tym razem skupia się na wiślanych kąpielach i funkcjonowaniu "Łazienek na Wiśle męskich i damskich". 

Wszystkie trzy zakłady usługowe prowadziły kobiety.


A jaka była ich lokalizacja, jakie obowiązywały ceny?


Posłuchaj!

KONRAD KULIG, prezes olkuskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, w najnowszym 28. numerze półrocznika "ILCUSIANA" zamieścił artykuł "PLACÓWKI ZRZUTOWE ARMII KRAJOWEJ NA ZIEMI OLKUSKIEJ".


Jesienią 1939 r. niemiecki okupant podzielił powiat olkuski.


OLKUSZ został włączony do III Rzeszy, a WOLBROM do Generalnej Guberni. 

Żołnierze oddziału

Żołnierze oddziału "Skrzetuski" w UDORZU czerwiec 1944 r. (fot.ze zbiorów Ireny i Jerzego Wesołowskich).

Placówki zrzutowe znalazły się w konspiracyjnych granicach śląskiego i krakowskiego okręgu AK.


W okręgu krakowskim placówki oznaczano nazwami ptaków (np. "Kanarek", "Wilga", "Jastrząb"), z kolei dla okręgu śląskiego były to nazwy płynów ("Ropa", "Olej", "Lawa", " Sok").

Placówka zrzutowa

Placówka zrzutowa "Kanarek" - widok obecny

Jak i kiedy były wykorzystane placówki znajdujące się na ziemi olkuskiej?  

Posłuchaj!

ANDRZEJ SKUPIEŃ FLOREK (1902 -1973) urodził się w BIAŁYM DUNAJCU w przysiółku STOŁOWE. Był poetą i gawędziarzem, historykiem amatorem i działaczem.


W jego rodzinnym domu mieści się dziś IZBA ANDRZEJA SKUPNIA FLORKA.

Odwiedzający ją turyści mogą liczyć na piękną opowieść jego córki ANTONINY SKUPIEŃ.
Ponadto zobaczyć jego fotografie, portret, zdjęcia i dyplomy. Na ścianie wiszą portki i kapelusz góralskiego twórcy.

W skrzyni znajdują się książki i jego korespondencja, a także szkice do rzeźb WOJCIECHA KUŁACHA WAWRZYŃCOKA, rzeźbiarza z GLICZAROWA DOLNEGO oraz fragmenty jego pamiętnika z wędrówki do Rzymu.
Posłuchaj ANTONINY SKUPIEŃ i BARBARY GAŁDYŚ - autorki albumu o Wojciechu Kułachu - Wawrzyńcoku.

A. Skupień (z mikrofonem) i B. Gałdyś

A. Skupień (z mikrofonem) i B. Gałdyś

W niedzielę 23.07. 2023 r. uczestnicy akcji "ODKRYJ BESKID WYSPOWY" spotkają się o godz.8.00 w WĘGLÓWCE, na parkingu koło kościółka, aby  dotrzeć na  liczący ponad 900 m LUBOMIR - najwyższy szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny.

Lubomir, widok z Ćwilina (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

Lubomir, widok z Ćwilina (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

Kiedy pojawiła się nazwa Lubomir i dlaczego warto zdobyć ten szczyt - wyjaśnia przewodnik beskidzki DARIUSZ GACEK, autor publikacji krajoznawczych.

Obserwatorium astronomiczne na Lubomirze (fot. J.Opioła/Wikipedia

Obserwatorium astronomiczne na Lubomirze (fot. J.Opioła/Wikipedia

Posłuchaj!

Vincent van Gogh

W dniach 8 i 9 lipca w TARNOWIE odbyła się Gala Jubileuszowa 60.lecia Stowarzyszenia Kulturalno - Społecznego Romów w Tarnowie "Centrum Kultury Romów" w Polsce.

O tym dlaczego Romowie pojawili się w Tarnowie przed 60 laty, jak liczną stanowią obecnie społeczność w Polsce i o działalności Stowarzyszenia - informuje jego prezes ADAM ANDRASZ.

Posłuchaj!

Od tygodnia niewielki zakątek przy ul. Krętej w Tarnowie, nieopodal Rynku, nosi imię Bibi Sary.

Tak nazywano MARIĘ SARĘ ANDRASZ ur. w 1935 r., a zmarłą w roku 2019 nestorkę tarnowskich Romów.

Wnioskodawcą był Adam Bartosz, a tarnowscy radni przychylili się do jego wniosku.

Okolicznościową tablicę odsłonięto w sobotę 8 lipca podczas 24. Międzynarodowego Taboru Pamięci Romów.

To trzeci przypadek w Polsce upamiętnienia postaci romskiej w przestrzeni publicznej.

Wcześniej w ten sposób uhonorowano poetkę Bronisławę Wajs Papuszę oraz Karola Parno Gierlińskiego rzeźbiarza i literata.

Autor:
Jan Stępień

Wyślij opinię na temat artykułu

Najnowsze

Kontakt

Sekretariat Zarządu

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Dodaj pliki

Wyślij opinię