Malina Prześluga o „Animarium. Wybrańcy ukrytego świata”
Malina Prześluga – dramatopisarka, pisarka i kulturoznawczyni – w swojej najnowszej książce „Animarium. Wybrańcy ukrytego świata” (wyd. Dwie Siostry) tworzy opowieść o równoległej rzeczywistości, która istnieje obok naszego świata, choć pozostaje dla ludzi zazwyczaj niewidzialna. W Animarium ożywają przedmioty, rośliny i elementy miejskiego krajobrazu: krzesła tworzą stada i galopują, latarnie zachowują się jak istoty żywe, drzewa wysyłają „liśty”, a rzeźby i budynki posiadają własną świadomość. W tym świecie pojawiają się również mówiące zwierzęta oraz inne byty przekraczające granicę między materią a życiem.
O źródłach opowieści i pisaniu
Autorka podkreśla, że jej historie najczęściej rodzą się z bohaterów lub konkretnych zdarzeń, a nie z gotowych obrazów. Jako dramatopisarka pozostaje silnie związana z dialogiem, który traktuje jako naturalny motor narracji. W jej pisaniu istotną rolę odgrywa również język – jego rytm, gra i potencjał humorystyczny, wywiedziony z doświadczenia teatralnego.
Przejście od dramatu do prozy oznaczało dla niej konieczność samodzielnego budowania świata przedstawionego. W teatrze współtworzą go aktorzy, reżyser i scenograf, natomiast w literaturze wszystkie elementy opisu muszą zostać zapisane w tekście. Autorka przyznaje, że właśnie opisy są dla niej najtrudniejszym elementem pisania prozy, podczas gdy dialogi powstają naturalnie i szybko.
Między teatrem a literaturą
„Animarium” jest projektem silnie osadzonym w wyobraźni wizualnej, co sprawia, że potencjalnie mogłoby funkcjonować także jako spektakl teatralny. Sama autorka wskazuje jednak, że adaptacja własnej książki byłaby dla niej trudna ze względu na konieczność skracania i selekcji materiału. Bardziej naturalnym kierunkiem widzi film lub serial, które mogłyby oddać rozmach i złożoność świata przedstawionego.
Konstrukcja świata Animarium
Animarium to świat równoległy, który istnieje obok rzeczywistości znanej ludziom. Jego mieszkańcami są ożywione przedmioty, elementy natury i obiekty miejskie. W tym uniwersum krzesła stają się ruchomymi istotami, latarnie wykazują ciekawość, drzewa przekazują wiadomości w formie „liśtów”, a budynki i rzeźby funkcjonują jak świadome byty.
Autorka odwołuje się do idei animizmu oraz dawnych wierzeń, według których świat był pełen istot posiadających sprawczość. Baśnie i legendy traktuje jako ślady tego pierwotnego sposobu postrzegania rzeczywistości. W jej interpretacji Animarium można więc rozumieć jako ukrytą warstwę świata, która kiedyś była dla ludzi bardziej dostępna.
Bohaterowie – Flora i Leo
Do Animarium trafia dwoje jedenastoletnich bohaterów: Flora i Leo. Znają się od dzieciństwa i mieszkają obok siebie, jednak różnią się temperamentem i sposobem funkcjonowania. Flora jest uporządkowana, zorganizowana i skłonna do planowania, natomiast Leo działa impulsywnie i emocjonalnie. Ich charaktery zostały celowo oparte na początkowych stereotypach, które w trakcie opowieści ulegają przewartościowaniu.
Istotnym elementem historii są także ich rodziny. Flora wychowuje się z ojcem po śmierci matki, natomiast Leo mieszka z matką po rozwodzie rodziców. Oba domy, mimo trudnych doświadczeń, tworzą funkcjonalną i bliską sieć relacji, przypominającą patchworkową wspólnotę.
Miasto jako przestrzeń opowieści
Ważnym elementem cyklu jest konkretne osadzenie w przestrzeni miejskiej. Każdy tom rozgrywa się w innych polskich miastach, które stają się integralną częścią narracji. W pierwszym tomie są to Poznań i Bydgoszcz, w kolejnych pojawiają się Hel i Gdańsk. Miasto nie pełni tu jedynie funkcji tła, lecz staje się strukturą opowieści – przestrzenią, którą można „czytać” jak mapę.
Inspiracją dla takiego sposobu myślenia o mieście była między innymi twórczość Niela Gaimana, zwłaszcza powieść „Nigdziebądź”, w której istnieje ukryty świat funkcjonujący równolegle do rzeczywistości.
Sens i znaczenia „Animarium”
„Animarium” można odbierać jako opowieść o współistnieniu różnych porządków rzeczywistości oraz o potrzebie empatii wobec tego, co inne. Autorka podkreśla, że jej celem jest pokazanie świata jako systemu połączeń, w którym ludzie, zwierzęta i natura współistnieją na równych prawach.
Istotnym wątkiem książki jest również relacja między światem realnym a Animarium oraz próba ich ponownego połączenia. W tle pojawia się historia rozdzielenia tych dwóch rzeczywistości – wydarzenia określanego jako „Noc Przepaści”, którego konsekwencje będą rozwijane w kolejnych tomach.
Odbiorcy książki
„Animarium” skierowane jest przede wszystkim do czytelników od około dziewiątego roku życia, jednak jego wielopoziomowa konstrukcja sprawia, że sięgają po nie również dorośli. To powieść przygodowa, która łączy dynamiczną fabułę z refleksją nad relacjami, wrażliwością i sposobem postrzegania świata.