Kobiety na bacówki! Kurs na baców i juhasów

Choć przez wieki pozostawały w cieniu, od zawsze były częścią pasterskiego świata. Dziś coraz częściej wychodzą na pierwszy plan. Zdobywają kwalifikacje, prowadzą stada i wytwarzają sery. Na kursach na baców i juhasów, organizowanych przez Małopolską Szkołę Gościnności w Myślenicach, kobiet z roku na rok przybywa.

Fot. Piotr Korczak

Posłuchaj Przed Horyzontem

Zawód z tradycją i przyszłością

Kurs organizowany przez Małopolską Szkołę Gościnności w Myślenicach odbywa się w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nowym Targu. To właśnie tam uczestnicy zdobywają wiedzę teoretyczną i praktyczną potrzebną do wykonywania zawodu juhasa, bacy czeladnika czy bacy mistrza.

Program skierowany jest do osób, które już pracują w zawodzie. Kandydaci muszą wykazać się odpowiednim doświadczeniem, co najmniej trzyletnim w przypadku kursu juhaskiego i bacowskiego. W przypadku kursu bacy mistrza wymagany staż jest jeszcze dłuższy. To nie są zajęcia dla początkujących, a dla tych, którzy chcą uporządkować i potwierdzić swoje kompetencje.

Uczestnicy poznają nie tylko tajniki wyrobu serów regionalnych, ale także przepisy prawa, zagadnienia marketingowe, podstawy ochrony przyrody oraz dziedzictwo kulturowe związane z pasterstwem. Uczą się również rozpoznawania gatunków roślin i traw, co w pracy na hali ma znaczenie nie tylko praktyczne, ale i symboliczne.

Kobiety wracają na hale

Choć nadal większość uczestników stanowią mężczyźni, kobiet z roku na rok przybywa. W ubiegłym roku kurs ukończyło siedem kobiet spośród czterdziestu uczestników. Jedna z nich zdobyła najwyższy możliwy tytuł — bacy mistrza.

Jak podkreślają organizatorzy, kobiety w pasterstwie były obecne od zawsze. Pracowały przy stadach, doglądały gospodarstw i uczestniczyły w codziennym życiu bacówek. Dziś ich obecność staje się bardziej widoczna także formalnie, dzięki zdobywanym kwalifikacjom i dyplomom.

Wśród kobiet, które zdecydowały się na tę drogę, jest Anna Gruszka z Dzianisza, baca mistrzyni i jedna z nielicznych kobiet z najwyższymi uprawnieniami w zawodzie. Jest też Monika Gromada z Zębu, która ukończyła już kurs juhaski, a obecnie kształci się na bacę.

Monika pochodzi z Wielkopolski, ale swoje życie związała z Podhalem. Razem z mężem prowadzi życie podporządkowane rytmowi hali. Rodzina mieszka w kamperze przy bacówce w Jaworkach koło Szczawnicy, prowadzonej od lat przez jej teścia. Nawet ich dziecko od trzeciego miesiąca życia towarzyszy rodzicom na bacówce.

Kurs na baców i juhasów w obiektywie Piotra Korczaka

1 / 22

Wiedza, którą trzeba przekazać dalej

Anna Gruszka podkreśla, że przyszłość pasterstwa zależy od młodych ludzi. Jej zdaniem w tym zawodzie najważniejsze są miłość do zwierząt i gotowość do codziennej, wymagającej pracy.

Praca przy stadzie nie kończy się po kilku godzinach. To zajęcie na każdy dzień roku, bez względu na pogodę, święta czy weekendy. Dlatego tak ważne jest, by kolejne pokolenia rozumiały, ile wysiłku wymaga powstanie tradycyjnych serów i jak wiele pracy kryje się za każdym oscypkiem.

Baca mistrzyni chce dzielić się swoją wiedzą z dziećmi i młodzieżą. Pokazywać im nie tylko techniki wyrobu serów, ale także uczyć szacunku do zwierząt, pracy i tradycji. Tak, by wiedziały, że oscypek nie bierze się ze sklepowej półki, lecz jest efektem wielomiesięcznej pracy ludzi i natury.

Dziedzictwo pod ochroną

Bacowanie, czyli praktyka kulturowego wypasu owiec, zostało wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w 2022 roku. To potwierdzenie znaczenia tej tradycji dla polskiej kultury.

Także owcze sery — oscypek i bryndza — znajdują się na unijnej liście produktów tradycyjnych chronionych prawem w całej Unii Europejskiej. Wyroby z bacówek mogą być sprzedawane wyłącznie w okresie wypasu owiec, czyli od maja do października. To właśnie wtedy hale tętnią życiem, a wielowiekowa tradycja trwa, dziś coraz częściej także dzięki kobietom.

Autor:

Magdalena Zbylut-Wiśniewska

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Kobiety na bacówki! Kurs na baców i juhasów

Zawód z tradycją i przyszłością

Kobiety wracają na hale

Wiedza, którą trzeba przekazać dalej

Dziedzictwo pod ochroną

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wiosenny redyk w Zakopanem

Barbara Nowak bojkotuje oficjalne obchody 3 maja. Centrala PiS się odcina

Marek Pijarowski, dyrygent artystyczny wychowanek Tadeusza Strugały, ale także Herberta von Karajana i Leonarda Bernsteina w rozmowie z Agnieszką Malatyńską-Stankiewicz

Niecodzienny widok w Zakopanem. Setki owiec pojawiły się na ulicach

Prezydent: Polska nie jest tylko miejscem na mapie, a wspólnotą ludzi rozsianych po całym świecie

Pomagali bezbronnym, dziś sami proszą o pomoc. Ciężka sytuacja OTOZ Animals w Tarnowie

Letnia pogoda i od razu... wybrzuszenie. Utrudnienia w ruchu tramwajowym

Ubik: czym jest rzeczywistość i czy naprawdę żyjemy?

Śmiertelny wypadek w Jabłonce

Konie „na gigancie”. Przemierzyły ok. 20 km zanim zostały schwytane

Słoneczna pogoda i piękna panorama Tatr w Zakopanem

Czarny bocian wrócił do Szczawnicy. Zachowuje się nietypowo

Elektryczny bus utknął przed Morskim Okiem. Trwa wyjaśnianie przyczyn

Biało-czerwona w górę. Młodzież z Tarnowa mówi o dumie i wzruszeniu

Majówka bez planu? Muzea w regionie tarnowskim mają gotową propozycję

Zbiera butelki, by pomagać. Chce pobić rekord systemu kaucyjnego

Czy rzeczywistość jest tylko złudzeniem? „Ubik” Philipa K. Dicka w Państwie Filozofów

Pożar tartaku w Iwkowej w powiecie brzeskim

Dlaczego tylko Małopolska i Pomorze Zachodnie mają dobre trasy rowerowe

Kobiety na bacówki! Kurs na baców i juhasów

Zawód z tradycją i przyszłością

Kobiety wracają na hale

Wiedza, którą trzeba przekazać dalej

Dziedzictwo pod ochroną

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wiosenny redyk w Zakopanem

Barbara Nowak bojkotuje oficjalne obchody 3 maja. Centrala PiS się odcina

Marek Pijarowski, dyrygent artystyczny wychowanek Tadeusza Strugały, ale także Herberta von Karajana i Leonarda Bernsteina w rozmowie z Agnieszką Malatyńską-Stankiewicz

Niecodzienny widok w Zakopanem. Setki owiec pojawiły się na ulicach

Prezydent: Polska nie jest tylko miejscem na mapie, a wspólnotą ludzi rozsianych po całym świecie

Pomagali bezbronnym, dziś sami proszą o pomoc. Ciężka sytuacja OTOZ Animals w Tarnowie

Letnia pogoda i od razu... wybrzuszenie. Utrudnienia w ruchu tramwajowym

Ubik: czym jest rzeczywistość i czy naprawdę żyjemy?

Śmiertelny wypadek w Jabłonce

Konie „na gigancie”. Przemierzyły ok. 20 km zanim zostały schwytane

Słoneczna pogoda i piękna panorama Tatr w Zakopanem

Czarny bocian wrócił do Szczawnicy. Zachowuje się nietypowo

Elektryczny bus utknął przed Morskim Okiem. Trwa wyjaśnianie przyczyn

Biało-czerwona w górę. Młodzież z Tarnowa mówi o dumie i wzruszeniu

Majówka bez planu? Muzea w regionie tarnowskim mają gotową propozycję

Zbiera butelki, by pomagać. Chce pobić rekord systemu kaucyjnego

Czy rzeczywistość jest tylko złudzeniem? „Ubik” Philipa K. Dicka w Państwie Filozofów

Pożar tartaku w Iwkowej w powiecie brzeskim

Dlaczego tylko Małopolska i Pomorze Zachodnie mają dobre trasy rowerowe

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię