Gdy internet traci hamulce. Jak po tragedii w Jeleniej Górze rozlała się mowa nienawiści

Patryk Kubiak
Co niesie dzień
Wtorek, 2025.12.23

Internet nie zna ciszy po tragedii. Zanim pojawią się fakty, jest gniew i gotowe narracje, które wskazują wroga; hejt staje się najłatwiejszym językiem emocji. Ten mechanizm zadziałał po tragedii w Jeleniej Górze, gdzie winą za śmierć 11-letniej dziewczynki obarczono Ukraińców - internet orzekł, że domniemana sprawczyni była tej narodowości. Policjanci, również z Krakowa, ustalili autorów kłamliwych komentarzy. "Aktywność w mediach społecznościowych pozostawia ślad cyfrowy — adresy IP, dane logowania czy miejsca publikacji treści. Organy ścigania mogą ustalić rzeczywistych autorów treści i tutaj mamy tego żywy dowód" - mówiła dr Patrycja Hewelt (UJ), która była gościnią Radia Kraków.

Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.

Tragedie bardzo szybko stają się w sieci paliwem dla dezinformacji i zbiorowej nienawiści.
Narracje narodowościowe są jednym z najczęściej wykorzystywanych mechanizmów eskalacji hejtu.
Anonimowość w internecie jest w dużej mierze mitem, choć wciąż skutecznie zachęca do agresji.
Skuteczna prewencja wymaga edukacji, świadomości użytkowników i wsparcia instytucjonalnego.
Prawo reaguje głównie po fakcie, a skala internetu utrudnia realne ograniczenie recydywy.

Posłuchaj rozmowy Patryka Kubiaka z dr Patrycją Hewelt.

Hejt jako odruch zbiorowy: jak tragedia staje się paliwem dla nienawiści

Tragiczne wydarzenia bardzo szybko stają się w sieci pretekstem do wyładowania zbiorowych emocji. W przypadku zabójstwa 11-letniej Danusi fala dezinformacji i hejtu niemal natychmiast przybrała formę agresji wobec całej grupy narodowej. Wpisy pełne przemocy słownej, wezwania do odwetu i narracje oparte na fałszywych założeniach zaczęły żyć własnym życiem, podsycając lęk i wrogość.

Hejt i mowa nienawiści są dziś niestety bardzo powszechne w sieci, zwłaszcza w mediach społecznościowych, komentarzach pod artykułami czy forach internetowych. I popularność tego zjawiska wynika, tak mi się wydaje, przede wszystkim z poczucia bycia bezkarnym w sieci

- mówi dr Patrycja Hewelt.

Fałszywe wpisy miały skłócić Polaków i Ukraińców. Krakowska policja reaguje

Szczególnie wyraźne było przypisanie winy na podstawie domniemanej narodowości. Fałszywa informacja została wykorzystana do budowania narracji o zagrożeniu i „obcych”, co pokazuje, jak łatwo tragedia jednostki zostaje wpisana w większą, ideologiczną opowieść. Hewelt mówi, że to mechanizm znany i powtarzalny — szybki, emocjonalny i skuteczny w mobilizowaniu nienawiści:

Ta fala dezinformacji po tragicznym zdarzeniu w Jeleniej Górze pokazuje, że policji mimo wszystko udało się ustalić osoby, które były odpowiedzialne za celowe podsycanie nienawiści i wrogości na tle narodowościowym.

Hejt – współczesna twarz nienawiści

Anonimowość w sieci: mit, który wciąż działa

Dr Hewelt przypomina, że choć wielu użytkowników internetu wciąż wierzy w pełną anonimowość, rzeczywistość cyfrowa wygląda inaczej. Aktywność w sieci pozostawia ślady, które mogą prowadzić do identyfikacji autorów treści. Przekonanie o bezkarności wciąż jednak działa jak zachęta do przekraczania granic, zwłaszcza w momentach zbiorowego wzburzenia:

Aktywność w mediach społecznościowych pozostawia ślad cyfrowy — adresy IP, dane logowania czy miejsca publikacji treści. Organy ścigania mogą ustalić rzeczywistych autorów treści i tutaj mamy tego żywy dowód

W internecie nie boli. Jak hejt nas niszczy?

Warto wiedzieć, że istnieją narzędzia, które realnie utrudniają identyfikację sprawców, takie jak sieci VPN. Nie są one jednak powszechnie wykorzystywane, a ich użycie nie oznacza całkowitej niewidzialności. Problemem pozostaje raczej brak świadomości użytkowników oraz przekonanie, że system i tak „nie zadziała

Skuteczna walka z hejtem nie sprowadza się do jednego narzędzia czy jednego poziomu działań. Kluczowe jest podejście wielopoziomowe: od edukacji, przez świadome korzystanie z mechanizmów platform, po działania instytucjonalne. Bez zrozumienia, jak reagować na przemoc w sieci, użytkownicy pozostają bierni lub bezradni.

Powinniśmy zwracać uwagę przede wszystkim na edukację — jak rozpoznawać hejt, mowę nienawiści i dezinformację w każdej grupie wiekowej, nie tylko od najmłodszych, ale również po osoby starsze

- uważa rozmówczyni.

Konflikt narodowców z Ukraińcami w sercu Krakowa. Mowa nienawiści wyszła na ulice

Dzieci w świecie cyfrowym: edukacja od najwcześniejszych lat

Kontakt z technologią zaczyna się dziś bardzo wcześnie, co sprawia, że edukacja cyfrowa nie może być odkładana na późniejsze etapy nauki. Równie ważna jak praca z dziećmi jest świadomość i zaangażowanie rodziców, którzy często nie nadążają za cyfrową codziennością najmłodszych - tłumaczy dr Hewelt. I dodaje:

Ta styczność z cyfrowymi narzędziami jest już bardzo wczesna — trzy-, czteroletnie dziecko jest w stanie obsłużyć tablet czy telefon, dlatego świadomość rodziców powinna być coraz bardziej wzmacniana.

Hejt i mowa nienawiści są w Polsce karalne, jednak prawo działa najczęściej po fakcie. Skala internetu, długość postępowań i możliwość dalszego działania sprawców sprawiają, że sankcje nie zawsze spełniają funkcję odstraszającą. Pojawiają się pomysły bardziej radykalnych rozwiązań, ale ich wdrożenie wiąże się z poważnymi dylematami prawnymi i wolnościowymi.

Tragedia i fake news. Jak z dramatu w Jeleniej Górze zrobiono internetową nagonkę na Ukraińców

Autor:

Patryk Kubiak

Komentarze (1)

NBPRN

Niemieckie BMW Prezydenta RP Nawrockiego

2025-12-24

Akurat gruchnęła wiadomość: reżim trumpa właśnie nałożył sankcje na kilka osób. Wśród nich jest Anna-Lena von Hodenberg - szefowa organizacji HateAid, walczącej z szerzeniem mowy nienawiści w internecie.

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Gdy internet traci hamulce. Jak po tragedii w Jeleniej Górze rozlała się mowa nienawiści

Hejt jako odruch zbiorowy: jak tragedia staje się paliwem dla nienawiści

Anonimowość w sieci: mit, który wciąż działa

Dzieci w świecie cyfrowym: edukacja od najwcześniejszych lat

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Koncerty Promenadowe już od 26 czerwca! Krakowskie Forum Kultury zaprasza na Planty!

„Zdemolowany Biały Dom” po gali MMA? Wiralowe zdjęcia okazały się fałszywe

Cieplejszy wtorek w Małopolsce. W dzień do 21 stopni

Tragedia w gminie Mszana Dolna. Nie żyje 19-latka, znaleziono ciało mężczyzny

Pościg za 16-latkiem w Szczawie. Nastolatek wjechał skuterem w... policjanta

Orient, jazz i improwizacja. N.A.P. Trio zagrało w Radiu Kraków

Cracovia pozyskała austriackiego obrońcę

Poważny wypadek na DK44 w Półwsi. Samochód zderzył się z traktorem, cztery osoby ranne

Skandal wokół Gali Strike King 9 w Krakowie: niedoszła walka kibola i policjanta oraz kontrowersje wokół klubowej restauracji

Mariusz Jop o transferach Wisły Kraków. „Zachowuję spokój i cierpliwość”

Rafał Majka ambasadorem Klasyku Beskidzkiego. POSŁUCHAJ KOLARSKIEJ ROZMOWY

XVIII EtnoKraków/Rozstaje | rymy – rytmy – mity | 13-28 czerwca 2026

Atak na Ławrę w Kijowie. To jeden z symboli niezależności Ukrainy od Rosji

225 kg i 100 km/h w 3 sekundy. Studenci z Krakowa zbudowali wyjątkowy bolid

Trzeci zjazd z A4 w Tarnowie coraz bliżej. Jest deklaracja wiceministra

Sądecczyzna i Tarnów zyskają nowe połączenie kolejowe. Pociągi pojadą 200 km/h

Prof. Flis po wydarzeniach w Auschwitz: „To już nie jest naganne. To jest skandaliczne”

Szef MSZ o ataku na Ławrę Peczerską: powinien wyprowadzić chrześcijan z absurdalnej idei, że Putin jest obrońcą wiary

Czy małe dziecko może stworzyć wyjątkową więź z ojcem?

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Gdy internet traci hamulce. Jak po tragedii w Jeleniej Górze rozlała się mowa nienawiści

Hejt jako odruch zbiorowy: jak tragedia staje się paliwem dla nienawiści

Anonimowość w sieci: mit, który wciąż działa

Dzieci w świecie cyfrowym: edukacja od najwcześniejszych lat

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Koncerty Promenadowe już od 26 czerwca! Krakowskie Forum Kultury zaprasza na Planty!

„Zdemolowany Biały Dom” po gali MMA? Wiralowe zdjęcia okazały się fałszywe

Cieplejszy wtorek w Małopolsce. W dzień do 21 stopni

Tragedia w gminie Mszana Dolna. Nie żyje 19-latka, znaleziono ciało mężczyzny

Pościg za 16-latkiem w Szczawie. Nastolatek wjechał skuterem w... policjanta

Orient, jazz i improwizacja. N.A.P. Trio zagrało w Radiu Kraków

Cracovia pozyskała austriackiego obrońcę

Poważny wypadek na DK44 w Półwsi. Samochód zderzył się z traktorem, cztery osoby ranne

Skandal wokół Gali Strike King 9 w Krakowie: niedoszła walka kibola i policjanta oraz kontrowersje wokół klubowej restauracji

Mariusz Jop o transferach Wisły Kraków. „Zachowuję spokój i cierpliwość”

Rafał Majka ambasadorem Klasyku Beskidzkiego. POSŁUCHAJ KOLARSKIEJ ROZMOWY

XVIII EtnoKraków/Rozstaje | rymy – rytmy – mity | 13-28 czerwca 2026

Atak na Ławrę w Kijowie. To jeden z symboli niezależności Ukrainy od Rosji

225 kg i 100 km/h w 3 sekundy. Studenci z Krakowa zbudowali wyjątkowy bolid

Trzeci zjazd z A4 w Tarnowie coraz bliżej. Jest deklaracja wiceministra

Sądecczyzna i Tarnów zyskają nowe połączenie kolejowe. Pociągi pojadą 200 km/h

Prof. Flis po wydarzeniach w Auschwitz: „To już nie jest naganne. To jest skandaliczne”

Szef MSZ o ataku na Ławrę Peczerską: powinien wyprowadzić chrześcijan z absurdalnej idei, że Putin jest obrońcą wiary

Czy małe dziecko może stworzyć wyjątkową więź z ojcem?

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię