Czterdzieści lat temu, 14 kwietnia 1985 r. w kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika na krakowskim Dąbiu odczytana została deklaracja założycielska Ruchu „Wolność i Pokój”. Była to nowa, opozycyjna wobec komunistycznych władz organizacja, która stawiała sobie za cel walkę o respektowanie przez władze praw człowieka oraz dążenie do pełnej demokratyzacji życia w Polsce i niezależności, suwerenności państwa od ZSRS. Inicjatorem powołania nowej struktury był dotychczas działający w Konfederacji Polski Niepodległej, Radosław Huget. Autorem deklaracji był przewodniczący Niezależnego Zrzeszenia Studentów na UJ, Jan Rokita. Pozostałych siedemnastu sygnatariuszy deklaracji założycielskiej również wywodziło się z tych dwóch opozycyjnych względem władz komunistycznych środowisk. Uznawali, że wobec zwiększających się represji, których kulminacją było porwanie i zamordowanie ks. Jerzego Popiełuszki oraz aresztowania działaczy opozycji, dotychczasowe metody walki były niewystarczające i poszukując nowych form zwrócili uwagę na działalność popularnych w zachodniej Europie ruchów pacyfistycznych i ekologicznych.
- A
- A
- A
„Dla prawdziwej […] idei pokoju …”. O Ruchu „Wolność i Pokój" 40 lat później
„Brak formalnych struktur pozwalał tworzyć […] autentyczny ruch obywatelski, atrakcyjny przede wszystkim dla młodego pokolenia […] Paradoksalnie źródłem kryzysu WiP stały się jego sukcesy…” – piszą o Ruchu "Wolność i Pokój" w tomie 7 publikacji „NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” 1980–1989” Monika Litwińska i Grzegorz Waligóra. O jednej z najciekawszych grup opozycyjnych lat osiemdziesiątych w Polsce, po 40 latach od jej powstania, w programie Radia Kraków i Instytutu Pamięci Narodowej „Posłuchaj historii” mówili uczestnicy Ruchu: Marta Siewiera-Pięciak, wówczas studentka Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej) oraz Przemysław Migała ps. "Guger", wtedy student Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także dr Andrzej Malik z Oddziałowego Biura Badań historycznych IPN w Krakowie. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.
Wkrótce do krakowskich sygnatariuszy deklaracji założycielskiej Ruchu „WiP” dołączyła grupa warszawskich opozycjonistów prowadzących protest głodowy w kościele w Podkowie Leśnej w obronie skazanego przez komunistyczny sąd wojskowy, Marka Adamkiewicza, który odmówił złożenia przysięgi wojskowej ze względu na zawarte wówczas w rocie przysięgi fragmenty o obronie ustroju i przyjaźni ze Związkiem Sowieckim. Następnie do Ruchu „Wolność i Pokój” dołączyli młodzi uczestnicy z kolejnych miast, a szczególnie z takich ośrodków akademickich jak m.in. Gdańsk i Wrocław.
Uczestnicy Ruchu „Wolność i Pokój” walczyli o przestrzeganie przez władze praw człowieka rozumianych m.in. jako: wolność sumienia, prawo do samostanowienia narodów, wolność słowa i sprzeciw wobec zakłamania propagandy komunistycznej, wolność zrzeszania się, ekologia, prawo do pracy i godziwego wynagrodzenia, wolność akademicka. Jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń współorganizowanym przez Ruch „Wolność i Pokój” wraz z Komisją Interwencji i Praworządności NSZZ „Solidarność” była Międzynarodowa Konferencja Praw Człowieka w kościele św. o. Maksymiliana Kolbe w Krakowie-Mistrzejowicach, która odbyła się w trakcie drugiej fali strajkowej w Polsce w dniach 25-28 sierpnia 1988 r.
tekst ; A.Malik ( IPN)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
16:45
Wypadek w Zakliczynie. Zderzyły się trzy samochody
-
16:43
Wieczysta Kraków wkracza na salony. Głośny transfer z ligi rumuńskiej
-
16:14
Sprawa nauczycielki oskarżonej o wykorzystanie 14-latka - poza Wadowicami. Zdecyduje Sąd Najwyższy
-
16:02
Odlotowa Małopolska na Sądecczyźnie. Dziś pierwsze loty balonów
-
15:59
Potrącił kobietę na pasach i uciekł. Policja zatrzymała 32-latka
-
15:53
Śmiertelne potrącenie na ul. Dietla. Kierowca był pod wpływem alkoholu i amfetaminy
-
15:49
Bonusy wakacyjne dla opiekunek osób starszych w Niemczech – sprawdź, jak zyskać więcej tego lata
-
15:44
Historyczny sezon dla Krakowa. Wisła, Cracovia i Wieczysta ruszają do walki
-
15:17
Opieka współdzielona i szybkie alimenty. Co jeszcze zmieni pakiet "Prawo do dzieciństwa"?
-
15:16
Kraków gospodarzem międzynarodowej konferencji o zdrowiu publicznym
-
15:01
Pokonali lęk wysokości i własne słabości. Wyjątkowe zawody w Tarnowie
-
15:00
Los słynnej willi w Tarnowie nie jest przesądzony. Trwają rozmowy o przyszłości modernistycznej perły
-
14:22
Nominowani do Nagrody Szymborskiej w Radiu Kraków. Czytają studenci AST
-
14:20
BOOKstyle mode ON. Projekt dla młodych czytelników
-
14:09
Jak brzmi współczesna poezja? Studenci AST czytają nominowanych do Nagrody Szymborskiej
-
13:30
20-milionowy pozew za pedofilię w Kościele. "To najpoważniejszy test dla kardynała Rysia"
-
13:06
Aleksandra Owca pyta o formy zatrudnienia lekarzy w krakowskich szpitalach
-
12:57
Nie każde „czuję” mówi o uczuciach. Uczucia, a uczucia rzekome.
-
10:45
Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”