Czterdzieści lat temu, 14 kwietnia 1985 r. w kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika na krakowskim Dąbiu odczytana została deklaracja założycielska Ruchu „Wolność i Pokój”. Była to nowa, opozycyjna wobec komunistycznych władz organizacja, która stawiała sobie za cel walkę o respektowanie przez władze praw człowieka oraz dążenie do pełnej demokratyzacji życia w Polsce i niezależności, suwerenności państwa od ZSRS. Inicjatorem powołania nowej struktury był dotychczas działający w Konfederacji Polski Niepodległej, Radosław Huget. Autorem deklaracji był przewodniczący Niezależnego Zrzeszenia Studentów na UJ, Jan Rokita. Pozostałych siedemnastu sygnatariuszy deklaracji założycielskiej również wywodziło się z tych dwóch opozycyjnych względem władz komunistycznych środowisk. Uznawali, że wobec zwiększających się represji, których kulminacją było porwanie i zamordowanie ks. Jerzego Popiełuszki oraz aresztowania działaczy opozycji, dotychczasowe metody walki były niewystarczające i poszukując nowych form zwrócili uwagę na działalność popularnych w zachodniej Europie ruchów pacyfistycznych i ekologicznych.
- A
- A
- A
„Dla prawdziwej […] idei pokoju …”. O Ruchu „Wolność i Pokój" 40 lat później
„Brak formalnych struktur pozwalał tworzyć […] autentyczny ruch obywatelski, atrakcyjny przede wszystkim dla młodego pokolenia […] Paradoksalnie źródłem kryzysu WiP stały się jego sukcesy…” – piszą o Ruchu "Wolność i Pokój" w tomie 7 publikacji „NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” 1980–1989” Monika Litwińska i Grzegorz Waligóra. O jednej z najciekawszych grup opozycyjnych lat osiemdziesiątych w Polsce, po 40 latach od jej powstania, w programie Radia Kraków i Instytutu Pamięci Narodowej „Posłuchaj historii” mówili uczestnicy Ruchu: Marta Siewiera-Pięciak, wówczas studentka Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej) oraz Przemysław Migała ps. "Guger", wtedy student Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także dr Andrzej Malik z Oddziałowego Biura Badań historycznych IPN w Krakowie. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.
Wkrótce do krakowskich sygnatariuszy deklaracji założycielskiej Ruchu „WiP” dołączyła grupa warszawskich opozycjonistów prowadzących protest głodowy w kościele w Podkowie Leśnej w obronie skazanego przez komunistyczny sąd wojskowy, Marka Adamkiewicza, który odmówił złożenia przysięgi wojskowej ze względu na zawarte wówczas w rocie przysięgi fragmenty o obronie ustroju i przyjaźni ze Związkiem Sowieckim. Następnie do Ruchu „Wolność i Pokój” dołączyli młodzi uczestnicy z kolejnych miast, a szczególnie z takich ośrodków akademickich jak m.in. Gdańsk i Wrocław.
Uczestnicy Ruchu „Wolność i Pokój” walczyli o przestrzeganie przez władze praw człowieka rozumianych m.in. jako: wolność sumienia, prawo do samostanowienia narodów, wolność słowa i sprzeciw wobec zakłamania propagandy komunistycznej, wolność zrzeszania się, ekologia, prawo do pracy i godziwego wynagrodzenia, wolność akademicka. Jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń współorganizowanym przez Ruch „Wolność i Pokój” wraz z Komisją Interwencji i Praworządności NSZZ „Solidarność” była Międzynarodowa Konferencja Praw Człowieka w kościele św. o. Maksymiliana Kolbe w Krakowie-Mistrzejowicach, która odbyła się w trakcie drugiej fali strajkowej w Polsce w dniach 25-28 sierpnia 1988 r.
tekst ; A.Malik ( IPN)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
10:33
Prapremiera filmu o Zofii Stryjeńskiej w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie
-
10:07
Fałszywy SMS o zwrocie podatku. CERT Polska ostrzega przed oszustwem
-
10:03
Czuć już jesień. Spacer Doliną Małej Łąki
-
09:51
Idziesz na grzyby w rejonie Olkusza? Do części lasów nie wolno wchodzić
-
09:34
Spore utrudnienia w Krakowie po kolizji na ul. Opolskiej
-
09:21
Zaginęła 15-letnia Natalia W. Zakopiańska policja prosi o pomoc
-
08:56
Filip Kaczyński (PiS): sprawa Zondacrypto ma uderzyć w Prawo i Sprawiedliwość
-
08:43
Ekstraliga hokejowa - dzisiaj inauguracja: znowu 10 zespołów, wraca Podhale Nowy Targ
-
07:27
Spokojny i pogodny wtorek w Małopolsce
-
22:04
Czy powstanie tunel pod górą Just? GDDKiA sprawdzi nowe warianty Sądeczanki
-
21:56
Remont odcinka Zakopianki w Myślenicach. Będą zwężenia drogi
-
21:47
Czy w Lisiej Górze odbędzie się referendum? Podpisy trafiły do weryfikacji
-
21:27
Tu spędził ostatnie lata życia. W szwajcarskiej Solurze wystawa o Kościuszce
-
21:00
Michał Drewnicki chce 200 hektarów pod krakowską strefę inwestycyjną
-
20:48
Jan Hoffman: rozpoczęła się elektroniczna zbiórka podpisów pod uchwałą o SCT
-
19:35
Ośmioro kandydatów na prezydenta Krakowa. Jest oficjalna lista
-
16:10
„Jak się już raz okrzepło, to się tego trzymamy”. Czy polskie teatry potrzebują większej zmiany?
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 13 - Narutowicz – szpital nowoczesnego Krakowa
-
15:05
Białaczka, z którą można żyć