Michał Sokolnicki i Wacław Jędrzejewicz - pierwszy w czynnej służbie dyplomatycznej m.in poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Polski w Dani a od 1936 roku ambasador RP w Turcji, drugi - minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego RP w latach 1934–1935, od 1941 roku w Stanach Zjednoczonych, gdzie współorganizował Komitet Narodowy Amerykanów Polskiego Pochodzenia. Łączyła ich jednak nie tylko przynależność do establishmentu II RP, ale także, co może ważniejsze „ wspólność języka czy pokrewieństwo postawy życiowej” wynikającej z przynależności do obozu piłsudczykowskiego co może wyjaśniać tez tytuł publikacji ich listów „Dobrze jest pomyśleć w takich czasach, co zrobiłby Piłsudski”
- A
- A
- A
"Co Piłsudski by zrobił w tym położeniu?"
Pierwszy list pochodzi z maja 1945, ostatni z września roku 1964. Listy wysyłali do siebie przez blisko 20. lat Michał Sokolnicki i Wacław Jędrzejewicz związani z obozem rządzących, po przewrocie majowym w 1926 roku, których także „łączyły te mocne, dawne śluby” zadzierzgnięte jeszcze przed 1914 r., bądź już w okresie Wielkiej Wojny, a ich celebransem był Komendant Piłsudski. Listy ukazały się w publikacji pt. „Dobrze jest pomyśleć w takich czasach, co zrobiłby Piłsudski. Listy Wacława Jędrzejewicza i Michała Sokolnickiego”, wydanej w 2022 roku przez Instytut Pamięci Narodowej. O korespondencji dawnych kompanów z tzw. obozu piłsudczykowskiego, pełnych informacji o trudnym życiu na wychodźstwie, ówczesnych ważnych wydarzeniach politycznych, polemikach emigracyjnych pisarzy, publicystów i polityków w programie RK i IPN „Posłuchaj historii” mówił redaktor książki dr hab. Krzysztof Kloc z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie zajmujący się m.in. historią polskiej irredenty XIX i XX w., historią II RP losami obozu piłsudczykowskiego, autor wielu książek i publikacji na ten temat. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.
Jak każde pokolenie, również pokolenie piłsudczyków; pokolenie Komendanta, przechodziło poprzez poszczególne fazy rozwoju – od narodzenia przez dojrzewanie i starość, aż po śmierć. To ciekawe, że w omawianym tomie korespondencji spotykają się jego dwaj reprezentanci, symbolicznie mogący być uważanymi za tych, którzy tę epopeję rozpoczynali i kończyli. W książce tej zapętla się bowiem historia tego pokolenia i równocześnie domyka. Zaczynał ją Michał Sokolnicki jeszcze w Polskiej Partii Socjalistycznej i w jej Frakcji Rewolucyjnej, w „Strzelcu”, Polskiej Organizacji Narodowej i Naczelnym Komitecie Narodowym, a zamykał Wacław Jędrzejewicz jako nestor w amerykańskim Instytucie Józefa Piłsudskiego; kustosz pamięci o Piłsudskim i piłsudczykach, których stale bronił przed powojennymi rozrachunkami, czego świadectwo dawał także w listach z Sokolnickim. „Nie rzucajmy kamieniami w przeszłość” – obaj korespondenci byli tutaj zgodni. Jest ona, ta ich epistolarna wymiana, w jakiejś mierze, po raz wtóry zaznaczę, odbiciem portretu całej generacji piłsudczyków. „Znaliśmy Go – pisał Sokolnicki do Jędrzejewicza o Piłsudskim – przecież na równi i warto jest nasze spostrzeżenia wzajem kontrolować”.
K.Kloc /jd
Komentarze (0)
Najnowsze
-
06:24
French Open: w poniedziałek Iga Świątek wchodzi do gry
-
05:59
Hetman nadal bez miejsca w Tarnowie. Wojewódzka Rada odrzuca lokalizację
-
05:31
Niebezpieczne skrzyżowanie w Nawojowej do przebudowy. W lipcu pierwsza koncepcja
-
05:08
Słoneczny i ciepły poniedziałek w Małopolsce. Noc spokojna, ale chłodniejsza
-
22:41
Możliwi kandydaci na prezydenta Krakowa. Ruszyły polityczne spekulacje
-
22:14
Kraków po referendum. Pierwsze komentarze
-
22:01
Utrudnienia na kolei na trasie Kraków-Tarnów
-
21:02
Wciąż nie ma pełnych wyników referendum. Late poll: Aleksander Miszalski odwołany
-
19:28
Seria wypadków na małopolskich drogach. W Krzyszkowicach lądował śmigłowiec LPR
-
19:18
Wisła Kraków świętuje powrót do Ekstraklasy. Feta kibiców!
-
18:02
Wisła Kraków kończy sezon i świętuje powrót do Ekstraklasy!
-
17:40
I znów ...Wisła - Chelsea !
-
17:01
Notowanie nr 1617 z 24.05.2026 r.
-
16:58
Tłumy kibiców na ostatnim w kolejce meczu Wisły Kraków
-
16:51
Zielony Wiedeń
-
16:01
Kolizja na A4 w Krakowie. Były utrudnienia w kierunku Katowic
-
15:52
Wisła potwierdza dominację, Wieczysta gotowa do walki w barażach
-
15:44
Dwie kobiety otrzymają w Krakowie pierwszy akt małżeństwa jednopłciowego
-
15:13
Miasteczko Galicyjskie pełne skarbów i pasjonatów
-
15:09
Dziesiątki wystawców i tłumy odwiedzających. Kiermasz staroci w sądeckim Miasteczku Galicyjskim