Tarnów - pierwsze niepodległe. 100-letni protokół z obrad rady miejskiej będzie można zobaczyć w muzeum

Tarnów
Czwartek, 2018.11.08 09:34 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 08:00 )

To będzie historyczne wydarzenie w Tarnowie. 11 listopada w tarnowskim muzeum okręgowym zostanie zaprezentowany protokół z obrad Rady Miejskiej w Tarnowie z 30 października 1918 r., w którym odnotowane zostało oddanie miasta pod władzę rządu warszawskiego. Będzie to pierwszy publiczny pokaz tego dokumentu. Stanowi on własność Archiwum Narodowego w Krakowie.

Źródło zdjęć dokumentu: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział Tarnów, Akta miasta Tarnowa, sygnatura: 33/1/28

To w tym 100-letnim dokumencie odnotowany został fakt, iż rajcy tarnowscy już 30 października zadeklarowali oddanie miasta pod władzę rządu warszawskiego, a tym samym odrzucili dotychczasowe zwierzchnictwo władzy austriackiego zaborcy. "chcemy pokazać mieszkańcom w zasadzie formalny akt niepodległościowy Tarnowa" - mówi Radiu Kraków Andrzej Szpunar, dyrektor tarnowskiego muzeum okręgowego.

^{Źródło zdjęć dokumentu: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział Tarnów, Akta miasta Tarnowa, sygnatura: 33/1/28}

Prócz deklaracji w protokole znalazły się także inne interesujące informacje związane z przebiegiem posiedzenia. Dotyczyły one m.in. udzielenia zgody na objęcie przez Tadeusza Tertila funkcji w zarządzie Polskiej Komisji Likwidacyjnej; czy też decyzji o wysłaniu telegramów gratulacyjnych do tworzących się państw: czeskiego (Czechosłowacja) i południowosłowiańskiego (Królestwa Słoweńców, Chorwatów i Serbów).

Historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Andrzej Chwalba mówił w wywiadzie dla PAP, że skrupulatne badania historyczne przeprowadzone przed kilku laty przez historyków tarnowskich potwierdziły wcześniejsze przypuszczania, że to Tarnów pierwszy stał się niepodległy.

Historycy i władze Tarnowa za kryterium przyjęli czyn zbrojny. Polegał on na przejęciu władzy zbrojnej przez Polaków, rozbrojeniu wojsk austriackich. Połączone to było m.in. ze zrzucaniem orłów austriackich np. z fasad budynków, zajmowaniem obiektów wojskowych, np. koszar. Według kryterium czynu zbrojnego Tarnów odzyskał niepodległość o kilka godzin wcześniej niż Kraków.

Jak pisze Kazimierz Bańburski na stronie Muzeum Okręgowego w Tarnowie, już w nocy z 30 na 31 października żołnierze 20. pułku piechoty oraz członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) opanowali i obsadzili patrolami dworzec kolejowy, banki, pocztę, urzędy: telegraficzny, żandarmerii i policji, a na końcu starostwo.

Austriacki generał, dowódca tarnowskiego garnizonu, przekazał władzę nad wojskiem pułkownikowi Kajetanowi Amirowiczowi, dowódcy 20. pułku piechoty (z Nowego Sącza), najstarszemu stopniem wojskowym oficerowi-Polakowi.

Według relacji majora Wojciecha Piaseckiego z 1921 r., który przewrót wojskowy w Tarnowie współorganizował i prowadził, o godzinie 7.30 żandarmeria była "bez strzału" rozbrojona, a polskie dowództwo i władze cywilne - ustanowione i "sprawnie funkcjonujące".

Dokument po raz pierwszy od stu lat zostanie zaprezentowany publicznie. Premierowy pokaz odbędzie się w niedzielę, 11 listopada o godzinie 10:00 w siedzibie muzeum. W tym dniu wstęp na wystawę będzie wolny, a ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 10:00 do 18:00. O każdej pełnej godzinie odbywać będą się prelekcje przeprowadzane przez pracowników Działu Historii. Dokument prezentowany będzie do końca listopada.

(Agnieszka Wrońska, PAP/ew)

Tematy: Setna rocznica odzyskania niepodległości

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Tarnów - pierwsze niepodległe. 100-letni protokół z obrad rady miejskiej będzie można zobaczyć w muzeum

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Dziecko potrącone w Zadrożu w powiecie olkuskim. Na miejsce wezwano śmigłowiec LPR

Prof. Bankowicz: Gibała wygra wybory w Krakowie. „Byłbym bardzo zaskoczony, gdybym się pomylił”

Dowód na pobyt Romanowskiego w Naddniestrzu? Radio Kraków dotarło do zdjęcia z Tyraspola

Cztery kolejne osoby zatrzymane po śmiertelnym pobiciu na osiedlu Willowym w Krakowie

Monika Piątkowska przedstawia plany dla Prądnika Czerwonego. Błonia, przystanek SKA i mobilni urzędnicy

Był problem z dojazdem do szkoły. Nowa linia połączy Radłów, Wojnicz i Tarnów

Od 35 lat pilnują porządku w Krakowie. Straż Miejska obchodzi jubileusz

Mofeta na wagę roweru elektrycznego! Pani Monika wygrywa wielki finał „Małopolski na dwóch kółkach”

Woda w Zakopanem może zdrożeć aż o 25 proc. Wszystko przez spór o ujęcia w Tatrach

Czołowe zderzenie aut w Barwałdzie Dolnym. Są utrudnienia

Jak reagować na syreny alarmowe i gdzie szukać schronienia? Ćwiczenia w całym kraju

Krakowianie z pierwszeństwem przy rekrutacji do liceów? Wicekurator: są takie narzędzia prawne

Nowe łączniki w Szpitalu Jana Pawła II. Pacjenci nie muszą już wychodzić na zewnątrz

Remont obwodnicy Krakowa. Nocne utrudnienia między Modlnicą a Modlniczką

Kraków Airport modernizuje oświetlenie drogi startowej. Kluczowe dla lądowania we mgle

"Musi wrócić Dowództwo Sił Powietrznych". Gen. bryg. pilot Sławomir Żakowski o potrzebie reformy Systemu Kierowania i Dowodzenia Wojska Polskiego

Oświęcim ponownie wybrał wykonawcę przebudowy hali lodowej. Inwestycja za ponad 98 mln zł

Serial "Moja wspaniała kariera". Australijska opowieść o wolności

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 11 - Kraków pod kontrolą

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Tarnów - pierwsze niepodległe. 100-letni protokół z obrad rady miejskiej będzie można zobaczyć w muzeum

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Dziecko potrącone w Zadrożu w powiecie olkuskim. Na miejsce wezwano śmigłowiec LPR

Prof. Bankowicz: Gibała wygra wybory w Krakowie. „Byłbym bardzo zaskoczony, gdybym się pomylił”

Dowód na pobyt Romanowskiego w Naddniestrzu? Radio Kraków dotarło do zdjęcia z Tyraspola

Cztery kolejne osoby zatrzymane po śmiertelnym pobiciu na osiedlu Willowym w Krakowie

Monika Piątkowska przedstawia plany dla Prądnika Czerwonego. Błonia, przystanek SKA i mobilni urzędnicy

Był problem z dojazdem do szkoły. Nowa linia połączy Radłów, Wojnicz i Tarnów

Od 35 lat pilnują porządku w Krakowie. Straż Miejska obchodzi jubileusz

Mofeta na wagę roweru elektrycznego! Pani Monika wygrywa wielki finał „Małopolski na dwóch kółkach”

Woda w Zakopanem może zdrożeć aż o 25 proc. Wszystko przez spór o ujęcia w Tatrach

Czołowe zderzenie aut w Barwałdzie Dolnym. Są utrudnienia

Jak reagować na syreny alarmowe i gdzie szukać schronienia? Ćwiczenia w całym kraju

Krakowianie z pierwszeństwem przy rekrutacji do liceów? Wicekurator: są takie narzędzia prawne

Nowe łączniki w Szpitalu Jana Pawła II. Pacjenci nie muszą już wychodzić na zewnątrz

Remont obwodnicy Krakowa. Nocne utrudnienia między Modlnicą a Modlniczką

Kraków Airport modernizuje oświetlenie drogi startowej. Kluczowe dla lądowania we mgle

"Musi wrócić Dowództwo Sił Powietrznych". Gen. bryg. pilot Sławomir Żakowski o potrzebie reformy Systemu Kierowania i Dowodzenia Wojska Polskiego

Oświęcim ponownie wybrał wykonawcę przebudowy hali lodowej. Inwestycja za ponad 98 mln zł

Serial "Moja wspaniała kariera". Australijska opowieść o wolności

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 11 - Kraków pod kontrolą

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię