To w tym 100-letnim dokumencie odnotowany został fakt, iż rajcy tarnowscy już 30 października zadeklarowali oddanie miasta pod władzę rządu warszawskiego, a tym samym odrzucili dotychczasowe zwierzchnictwo władzy austriackiego zaborcy. "chcemy pokazać mieszkańcom w zasadzie formalny akt niepodległościowy Tarnowa" - mówi Radiu Kraków Andrzej Szpunar, dyrektor tarnowskiego muzeum okręgowego.
- A
- A
- A
Tarnów - pierwsze niepodległe. 100-letni protokół z obrad rady miejskiej będzie można zobaczyć w muzeum
To będzie historyczne wydarzenie w Tarnowie. 11 listopada w tarnowskim muzeum okręgowym zostanie zaprezentowany protokół z obrad Rady Miejskiej w Tarnowie z 30 października 1918 r., w którym odnotowane zostało oddanie miasta pod władzę rządu warszawskiego. Będzie to pierwszy publiczny pokaz tego dokumentu. Stanowi on własność Archiwum Narodowego w Krakowie.
Źródło zdjęć dokumentu: Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział Tarnów, Akta miasta Tarnowa, sygnatura: 33/1/28
Prócz deklaracji w protokole znalazły się także inne interesujące informacje związane z przebiegiem posiedzenia. Dotyczyły one m.in. udzielenia zgody na objęcie przez Tadeusza Tertila funkcji w zarządzie Polskiej Komisji Likwidacyjnej; czy też decyzji o wysłaniu telegramów gratulacyjnych do tworzących się państw: czeskiego (Czechosłowacja) i południowosłowiańskiego (Królestwa Słoweńców, Chorwatów i Serbów).
Historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Andrzej Chwalba mówił w wywiadzie dla PAP, że skrupulatne badania historyczne przeprowadzone przed kilku laty przez historyków tarnowskich potwierdziły wcześniejsze przypuszczania, że to Tarnów pierwszy stał się niepodległy.
Historycy i władze Tarnowa za kryterium przyjęli czyn zbrojny. Polegał on na przejęciu władzy zbrojnej przez Polaków, rozbrojeniu wojsk austriackich. Połączone to było m.in. ze zrzucaniem orłów austriackich np. z fasad budynków, zajmowaniem obiektów wojskowych, np. koszar. Według kryterium czynu zbrojnego Tarnów odzyskał niepodległość o kilka godzin wcześniej niż Kraków.
Jak pisze Kazimierz Bańburski na stronie Muzeum Okręgowego w Tarnowie, już w nocy z 30 na 31 października żołnierze 20. pułku piechoty oraz członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) opanowali i obsadzili patrolami dworzec kolejowy, banki, pocztę, urzędy: telegraficzny, żandarmerii i policji, a na końcu starostwo.
Austriacki generał, dowódca tarnowskiego garnizonu, przekazał władzę nad wojskiem pułkownikowi Kajetanowi Amirowiczowi, dowódcy 20. pułku piechoty (z Nowego Sącza), najstarszemu stopniem wojskowym oficerowi-Polakowi.
Według relacji majora Wojciecha Piaseckiego z 1921 r., który przewrót wojskowy w Tarnowie współorganizował i prowadził, o godzinie 7.30 żandarmeria była "bez strzału" rozbrojona, a polskie dowództwo i władze cywilne - ustanowione i "sprawnie funkcjonujące".
Dokument po raz pierwszy od stu lat zostanie zaprezentowany publicznie. Premierowy pokaz odbędzie się w niedzielę, 11 listopada o godzinie 10:00 w siedzibie muzeum. W tym dniu wstęp na wystawę będzie wolny, a ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających od 10:00 do 18:00. O każdej pełnej godzinie odbywać będą się prelekcje przeprowadzane przez pracowników Działu Historii. Dokument prezentowany będzie do końca listopada.
(Agnieszka Wrońska, PAP/ew)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
10:02
Rod Stewart żegna się z wielkimi trasami. Kraków na finałowej mapie koncertów
-
09:54
Siła fotografii 2026
-
09:29
Ruszył remont zabytkowej synagogi w Czarnym Dunajcu. Wcześniej toczył się wielki spór
-
08:54
ChatGPT chce twojej karty? Nie daj się nabrać na cyfrowy wałek
-
08:15
Daria Gosek-Popiołek (Nowa Lewica): Nie wierzę w wizję Krakowa ani Gibały, ani Piątkowskiej
-
08:02
Nastolatki piły piwo przed sklepem w Brzeszczach. Dwie miały ponad promil alkoholu
-
07:45
Leśne schronienia dla nietoperzy. W Paśmie Jaworzyny powstała cała sieć
-
07:22
Unihokeiści z Krakowa z kompletem punktów na inaugurację!
-
07:18
Wystartował plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku 2026. Zgłoszenia do 25 października
-
06:56
Wybory i półmaraton jednego dnia. Jak zagłosować w Krakowie mimo zamkniętych ulic?
-
06:29
Ciepły wtorek w Małopolsce. Słońca na niebie nie zabraknie
-
06:03
Szwecja dalej niezdobyta. Polacy przegrali 1-3
-
22:10
Garou wraca do Polski. Krakowski koncert już wyprzedany
-
19:50
Jedno osiedle, dwie petycje. Mieszkańcy Magorzycy spierają się, do której gminy chcą należeć
-
18:03
Prof. Majcherek: nieokreśloność Gibały była atutem, ale teraz trzeba wyłożyć karty na stół
-
17:32
Wypadek na DK75 w Będzieszynie. Droga była zablokowana
-
17:10
Filmy sportowe- oglądane na stadionie!
-
17:08
Legia Warszawa nie wpuści kibiców Wisły Kraków na mecz 11 października
-
15:05
Migrena to nie „zwykły ból głowy”. Co naprawdę może pomóc?
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 15 - Medycyna w mundurze
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze